Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Manevî Cömertliğin Bir Yansıması: Selâm

53. Sayı · 2018/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Cö­mert­lik, el­deki im­kân­ları meşrû öl­çü­ler içinde, hiç­bir kar­şı­lık bek­le­me­den gö­nüllü ola­rak baş­ka­la­rı­nın ya­ra­rına sunma eği­limi ola­rak ta­nım­lan­mak­ta­dır. El­deki bu im­kân­lar maddi kar­şı­lığı bu­lu­nan şey­lerle ifade edi­le­bi­le­ceği gibi, gözün bir ba­kışı, ku­la­ğın duy­ması ve iki dudak ara­sın­dan sözün çık­ma­sıyla da ifade edi­le­bi­lir. Bu iti­barla maddî açı­dan cö­mert­lik mal ile ya­pı­lan her türlü fiili kap­sa­makta, ma­nevî açı­dan cö­mert­lik ise, Allah yo­lunda ve Allah sev­gisi için in­san­lı­ğın fay­da­sını gö­zet­mekle müm­kün ol­mak­ta­dır.

Gün­lük hayat içe­ri­sinde ki­şi­nin ta­nı­dı­ğına ve ta­nı­ma­dı­ğına selem ver­mesi veya ve­ri­len se­lâma mu­ka­be­lede bu­lun­ması ma­nevî açı­dan cö­mert­li­ğin bir gös­ter­ge­si­dir. Bir duygu, bir tutum, bir erdem, bir alış­kan­lık, bir ki­şi­lik eği­limi ve olum­suz­luk­lara karşı bir başa çıkma tarzı ola­rak ifade edi­len selâm, ha­yatı an­lam­lan­dırma, sos­yal iliş­ki­ler kurma, ben­lik say­gı­sını –öz­gü­ven- sağ­lama gibi önemli fonk­si­yon­ları icra et­mek­te­dir.

Sevgi, saygı, gü­ven­lik, şükür gibi far­kın­da­lık kö­kenli dinî duy­gu­lar içe­ri­sinde yer alan selâm aslı iti­ba­riyle bi­linçli bir dav­ra­nış­tır. Selâm, Kur’ân-ı Kerîm’in in­san­lar ara­sında kar­şı­lıklı ün­si­yeti ge­liş­tir­mek, in­san­la­rın bir­bir­le­rin­den ha­ber­dar ol­ma­la­rını sağ­la­mak, il­gi­siz­liği, dış­lan­mış­lığı, top­lumda yal­nız­lığı ber­ta­raf etmek için teşrî et­tiği önemli ka­i­de­ler­den bi­ri­dir. Ay­rıca Pey­gam­ber Efen­di­miz, ma­nevî bir yü­küm­lü­lük ve so­rum­lu­luk bi­lin­cini or­taya çı­ka­ran se­lâmı Müs­lü­ma­nın Müs­lü­man üze­rin­deki bir hakkı ola­rak ifade et­mek­te­dir. İn­san­la­rın se­vinç­le­rini ve acı­la­rını bir­bir­le­riyle pay­laş­ma­la­rını sağ­la­ması ve ki­şi­leri bir­bir­le­ri­nin iyi­li­ğini dü­şün­meye teş­vik et­mesi iti­ba­riyle selâm top­lum­sal bağ­ları güç­len­di­ren ve bu bağ­ları canlı tutan ne­bevî bir sün­net­tir.

Selâm gibi ne­bevî bir ge­le­neği ya­şatma gay­re­tiyle ken­dini mo­tive eden ve selâm ver­mede önce dav­ra­nan bir Müs­lü­mana ve­ri­le­cek dün­yevî ve uh­revî mü­kâ­fa­tın daha fazla ola­cağı da Pey­gam­ber Efen­di­miz ta­ra­fın­dan bil­di­ril­mek­te­dir. Ma­nevî an­lamda cö­mert­li­ğin bir yan­sı­ması ola­rak önce selâm verme gibi olumlu sos­yal gü­dü­len­meyi sağ­la­yan ilahî teş­vik ve yön­len­dir­me­ler Müs­lü­man­lar için hem dün­yevî hem de uh­revî an­lamda bir he­diye ni­te­liği ta­şı­mak­ta­dır.

İyi­liğe iyi­likle mu­ka­be­lede bu­lun­mak gibi ah­lakî er­dem­leri içer­mesi, Müs­lü­man­la­rın kalp­le­rini bir­bi­rine kay­naş­tır­ması, ara­la­rında sevgi ve dost­luk iliş­ki­le­ri­nin doğ­ma­sına ve­sile ol­ması, kibir, haset, cim­ri­lik gibi olum­suz anlam ifade eden tutum ve dav­ra­nış­lar­dan im­tina ede­rek bir­bir­leri üze­rine te­va­zu­uyla şef­kat ka­nat­la­rını ört­me­leri sağ­la­ması ve Müs­lü­man­ları ortak bir amaç uğ­runda bir araya ge­tir­mesi ba­kı­mın­dan selâm Pey­gam­ber Efen­di­miz (s.a.v) ta­ra­fın­dan en ha­yırlı iş ola­rak zik­re­dil­miş­tir.

Ay­rıca Pey­gam­ber Efen­di­miz’in (s.a.v) selâm gibi çok önemli bir sün­ne­tini önem­se­me­ye­rek selâm verme hu­su­sunda ve ve­ri­len se­lâma mu­ka­be­lede bu­lunma hu­su­sunda is­tek­siz bir tutum ser­gi­le­yen­ler maddî ve ma­nevî açı­dan cö­mert­li­ğin zıddı olan cim­ri­lik gibi olum­suz tutum ve dav­ra­nış­larla iliş­ki­len­di­ril­mek­te­dir. Ni­te­kim Ra­sû­lul­lah (s.a.v) Efen­di­miz, “İn­san­la­rın en âcizi duada aciz olan­dır. İn­san­la­rın en cim­risi de selâm ver­mekte cim­ri­lik gös­te­ren­dir.” diye bu­yur­mak­ta­dır.

Sonuç ola­rak ma­nevî cö­mert­li­ğin bir te­za­hürü olan selâm, in­sana dair ilk söz­dür. İn­sa­noğ­lu­nun dün­yaya doğru olan yü­rü­yü­şü­nün hem ilk hem de son adımı se­lâm­dır. Bu iti­barla selâm var­lı­ğın baş­lan­gıç ve bitiş nok­ta­sı­dır.

Selâm ve dua ile…