Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Anne ve Babalara Bazı Tavsiyeler

23. Sayı · 2011/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Ço­cuk­la­rı­mız uzun bir ta­tile girdi. Gezip do­la­şa­cak, din­le­ne­cek­ler. Şimdi anne ba­ba­lar için va­zife saati çaldı. Bu va­zife ilk önce di­sip­lin ister. Çocuk evinde dü­zenli bir hayat takip et­me­li­dir.

Yatma, kalkma, iba­det etme, ça­lışma sa­at­leri siz­le­rin de yakın il­gi­nizle kesin sû­rette tayin ve tes­pit edi­le­cek­tir.

Ço­cu­ğu­nu­zun daha fazla siz­lerle bir­likte ol­duğu bu gün­lerde ev ha­yatı prog­ra­mı­nın çocuk ta­ra­fın­dan özenle uy­gu­lan­ma­sına biz­zat ne­za­ret ede­cek­si­niz.

Ken­di­sini de­ğer­len­di­re­cek­si­niz. İh­ti­yaç­ları ile ya­kın­dan il­gi­le­ne­cek­si­niz. Sev­gide if­rata var­ma­yan bir şef­katle onu takip ede­cek­si­niz.

Be­ğen­di­ği­niz dav­ra­nış­la­rı­nızda tak­di­ri­nizi ifade ede­cek, yan­lış­la­rında duy­gu­la­rına hitap ede­rek onu güzel dav­ra­nış­lara yön­len­di­re­cek­si­niz.

Ço­cuğu kır­ma­ya­cak, azar­la­ma­ya­cak­sı­nız. Onun siz­den sevgi bek­le­mesi hak­kı­dır. Yer­siz teh­dit ve bas­kıyla ço­cuğu ter­biye et­meye kal­kış­mak büyük bir ha­ta­dır.

Onu ok­şa­ya­cak, ha­ta­la­rını da izzet-i nef­sini kır­ma­dan söy­le­ye­cek­si­niz.

Ço­cu­ğu­nu­zun evden çıkma ve eve dönme sa­at­le­rine dik­kat ede­cek­si­niz.

Eve bir gün geç dönse der­hal se­be­bini so­ra­cak, araş­tı­ra­cak­sı­nız. Ço­cuğu kor­kut­ma­ya­cak­sı­nız. Korku onu ya­lana alış­tı­ra­bi­lir. Siz ge­ce­leri gez­meye gi­der­ken ço­cuğu evde yal­nız bı­rak­ma­ya­cak­sı­nız. Evde ken­di­siyle ka­la­cak kimse yoksa bu gez­me­den vaz­ge­çe­cek­si­niz.

Ço­cu­ğun ar­ka­daş­la­rını ya­kın­dan ta­nı­ya­cak­sı­nız. Evde biz­zat siz­ler ço­cuğa iyi örnek ola­cak­sı­nız. Onun ya­nında ge­çim­den ve­sâ­i­re­den bah­set­me­ye­cek­si­niz. Anne baba ara­sında büyük an­laş­maz­lık­lar olsa bile ço­cu­ğun ya­nında ne­şeli ol­maya ça­lı­şa­cak­sı­nız. Onun mal­ze­me­le­rini, el­bi­se­sini iyi ko­ru­ya­bil­mesi için siz­ler biz­zat örnek ola­cak­sı­nız. Ta­sar­rufa ri­a­yeti yine bu şart­larla öğ­re­te­cek­si­niz. Cim­ri­lik yo­luna sap­ma­dan şu­urlu para bi­rik­tirme ka­bi­li­ye­tini ken­di­sine aşı­la­ya­cak­sı­nız.

Anne ve baba iki­nizde ço­cu­ğun ter­biye ve tah­sili ko­nu­sunda tam bir görüş ve an­la­yış bir­liği gös­te­re­cek­si­niz. Ço­cuğu sokak çev­re­si­nin kötü et­ki­le­rin­den ko­ru­maya son de­rece dik­kat ede­cek­si­niz. Aile ef­ra­dı­nın ço­cuğa dav­ra­nış­ları aynı ola­cak. Büyük anne onu şı­mart­ma­ya­cak, ba­bası ona şid­det uy­gu­la­ma­ya­cak­tır. Anne, ço­cu­ğun hiç­bir ha­re­ke­tini ba­ba­dan giz­le­me­ye­cek, her şeyi ol­duğu gibi söy­le­ye­cek ve ve­ri­le­cek karar ortak ola­cak… Ço­cu­ğun ar­zu­la­rını, is­tek­le­rini din­le­ye­cek, ya­pıl­ması uygun olan­ları ye­rine ge­tir­meye ça­lı­şa­cak­sı­nız. Be­ğe­nil­me­yen ar­zu­la­rın niçin be­ğe­nil­me­di­ğini ve bu ar­zu­lar­dan ne gibi kötü so­nuç­lar do­ğa­bi­le­ceği ona uygun bir dille an­la­tı­la­cak. Ço­cuğa karşı daima adil dav­ra­na­cak­sı­nız, hak­sız­lık yap­ma­ya­cak­sı­nız. Bunun kar­şı­sında sa­bırlı ve ta­ham­müllü ola­cak­sı­nız. Ge­rek­siz yere kız­ma­ya­cak, ba­ğır­ma­ya­cak­sı­nız.

Onun ko­nuş­ma­sını dik­katle din­le­ye­cek, so­ru­la­rına usanç gös­ter­me­den uygun ce­vap­lar ve­re­cek­si­niz. Gı­da­sıyla çok ya­kın­dan alâ­ka­dar ola­cak­sı­nız ve ken­di­sine za­ma­nında yiyip içme alış­kan­lı­ğını ka­zan­dı­ra­cak­sı­nız.

Çocuk size en geniş öl­çüde gü­ve­ne­cek ve siz­den vefa bek­le­ye­cek­tir. Ona emir ve ya­sak­la­rı­nız kesin ola­cak, şimdi sevip beş da­kika sonra azar­la­ma­ya­cak­sı­nız. En si­nirli za­ma­nı­nızda dahi onun her­hangi bir baş­vu­ru­sunu sakin ve güler yüzle kar­şı­la­ya­cak­sı­nız. Çocuk sizi en sev­gili önder bilir. Ken­di­si­nin size dönük sev­gi­sin­den bir şey kay­bet­me­meye ça­lı­şı­nız. Ço­cu­ğun yalan söy­le­me­sine mey­dan ver­me­yi­niz. Ya­lana alı­şan, bütün kö­tü­lük­lere ken­dini ve­re­bi­lir.

Oku­ya­cağı ki­tap­lar hu­su­sunda se­çici dav­ra­nı­nız. Ço­cuğu evde ufak bir kü­tüp­hane sa­hibi ol­maya teş­vik edi­niz, he­di­ye­le­ri­niz daha çok ço­cu­ğun okulu ve ders­le­riyle alâ­kalı olsun. Bazı ai­le­ler ço­cuğu bir ho­caya, bir kursa veya okula yol­la­dık­tan sonra evce, ai­lece ya­pı­la­cak bir iş kal­ma­dı­ğını sanır.

Ev, di­sip­linli bir ya­şa­yışa en canlı bir sahne ol­ma­lı­dır. Baba, ba­ba­lık; anne, an­ne­lik va­zi­fe­le­rini lâ­yı­kıyla ya­pı­yorsa ve çocuk te­meli sevgi ve say­gıya da­ya­nan bir aile yu­va­sında ise o evde sa­a­det var­dır ve çocuk huzur içe­ri­sin­de­dir.

Ge­çim­siz ai­le­lerde çocuk hem ız­dı­raplı hem de bir ız­dı­rap ko­nu­su­dur.

Aile ge­çim­siz­lik­le­ri­nin ço­cuğa in­ti­kal et­me­mesi hu­su­sunda bü­yük­lere düşen fe­da­kâr­lık­lar var­dır. Çocuk, içinde aile üzün­tüsü ta­şırsa ha­yatta ken­din­den bek­le­nen şey­leri ye­rine ge­ti­re­mez. Bazı ai­le­lerde çocuk anne ta­ra­fın­dan ba­baya karşı veya baba ta­ra­fın­dan anne üze­rine taraf tu­ta­rak bir ka­yırma gör­mek­te­dir. Bu ha­re­ket en kötü bir dü­şü­nüz ve an­la­yı­şın mah­su­lü­dür.

Çocuk, anne ve ba­ba­nın veya her iki­si­nin arzu ve he­ves­le­rini tat­min va­sı­tası de­ğil­dir. Onu lâyık ol­duğu mev­kide gör­mek ve o mev­kie yük­selt­mek ai­le­nin başta gelen va­zi­fe­le­rin­den bi­ri­dir.

Ço­cuğu kö­tü­lük­ler­den ko­ru­ma­nın şart­ları, olumlu ve ve­rimli ilgi ve her teh­li­keyi vak­tin­den önce se­ze­rek ona karşı ted­bir­ler al­mak­tır.

Ço­cu­ğun lâ­u­bâli ol­ma­ması için ev­de­ki­le­rin bir­bir­le­rine karşı sev­gili ve say­gılı ol­ması la­zım­dır. İh­malci bir baba ile ka­yıt­sız bir anne veya haşin bir baba ile ge­re­ğin­den fazla bir anne ço­cuğa yön tayin ede­mez. Ba­ba­nın şu­urlu oto­ri­tesi, an­ne­nin di­sip­linli sev­gisi evde den­geyi temin eder.

Ço­cuğu sevip ok­şa­mak, onun ar­zu­la­rını ye­rine ge­tir­mek kâfi de­ğil­dir. Ço­cuk­la­rı­mız için ya­şa­ya­lım de­me­nin ger­çek ma­nası on­ları lâyık ol­duk­ları is­tik­bale ka­vuş­tur­mak­tır.

An­ne­lik, ba­ba­lık birer sa­nat­tır. Bu sa­na­tın bütün ge­rek­leri dik­kat ve us­ta­lıkla uy­gu­la­nırsa çocuk o yu­vada mesut bir unsur olur. Aksi olu­yor ise aile bu ko­nuda büyük bir hüs­ranla kar­şı­la­şır. Evlâd yü­zün­den çe­ki­len ız­dı­rap, ız­dı­rap­la­rın en bü­yü­ğü­dür ve aile yü­re­ği­nin daima ka­na­yan ya­ra­sı­dır.

Bizim ha­kîkî var­lı­ğı­mız ve en kıy­metli ser­ve­ti­miz ço­cuk­la­rı­mız­dır.

Söz­leri dik­katle din­le­me­miz ge­re­ken bir ayet-i ke­rime ve hadis-i şerif me­a­liyle nok­ta­la­ya­lım:

“Ey iman eden­ler! Gerek ken­di­le­ri­nizi gerek ai­le­nizi (çoluk ço­cu­ğu­nuzu) öyle bir ateş­ten ko­ru­yun ki; onu ya­ka­cağı insan ve taş­tır. (O ate­şin) üze­rinde iri göv­deli sert huylu me­lek­ler var­dır (me­mur­dur) ki; onlar Allah’ın ken­di­le­rine em­ret­tiği şey­lere asla isyan et­mez­ler. (İle­ride) em­ro­lu­na­cak­ları şeyi de ya­par­lar.” (Tah­rîm, 6)

Pey­gam­ber Efen­di­miz (s.a.v) bu­yu­ru­yor­lar ki:

“Ço­cuk­la­rı­nızı kendi hal­le­rine bı­rak­ma­yı­nız, (dinî) edeb (ve ter­biye)le­rini gü­zelce ve­ri­niz.”