Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Allah Teâlâ’ya Karşı İşlenen Suçlar (Günahlar) – II

23. Sayı · 2011/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

İnsan ak­lı­nın ilk va­zi­fesi bu âle­min sa­hibi ve ya­ra­tı­cısı olan Allah’ı ta­nı­yıp ona iman etmek, İkinci va­zi­fesi de, salih amel ya­pa­rak O’nun sev­gi­sini ka­zan­mak­tır. “İman edip salih amel ya­pan­ları, Rah­man (olan Allah ken­dine, me­lek­le­rine, mü’min­lere) sev­gili kı­la­cak­tır.”1 Salih ame­lin, yani Allah’ın rı­za­sına uygun olan ame­lin zıddı, amel-i sey­yie, yani salih ol­ma­yan, kötü amel­dir. Günah ola­rak bil­dik­le­ri­mizi de bu kötü amel­ler mey­dana ge­ti­rir. Bun­lar Allah Teâlâ’ya karşı iş­le­nen suç­lar­dır. Bu suç­la­rın neler ol­du­ğunu öğ­ren­mesi her mü­kel­le­fin üze­rine farz­dır. Aksi halde, bu suç ve gü­nah­lar­dan kur­tul­mak müm­kün de­ğil­dir.

Bu ko­nuyla ala­kalı ilk ma­ka­le­mizde günah te­rim­le­ri­nin mana ve ta­rif­le­rini yaz­mış­tık. Şimdi ise bu gü­nah­ları özet­le­ye­rek ver­mek is­ti­yo­rum.

Bu suç­lar;

Ki­şi­nin rab­bine karşı iş­le­diği suç­lar.

Kendi nef­sine zul­met­mek su­re­tiyle iş­le­diği suç­lar.

Diğer in­san­lara karşı yap­mış ol­duğu hak­sız­lık­lar ve zu­lüm­ler,

Hay­va­nata karşı iş­le­nen suç­lar­dır.

Haddi za­tında, in­sa­nın kendi nef­sine karşı iş­le­diği suç­larla in­san­lara ve hay­va­nata karşı iş­le­miş ol­duğu suç­lar, aynı za­manda Allah Teâlâ’ya karşı iş­le­nen suç­la­rın birer par­ça­sı­dır. Di­ğer­le­rine ya­pı­lan hak­sız­lık, bir ta­raf­tan Allah Teâlâ’nın koy­duğu hü­küm­lere baş kal­dırma, diğer ta­raf­tan mah­lû­kata karşı zulüm ol­ması ha­se­biyle afvı için maz­lum­la­rın hakkı da işin içine gir­mek­te­dir.

Ki­tap­larda de­lil­le­riyle açık­la­nan bu gü­nah­la­rın bir kısmı, ayet-i ke­ri­me­lerle, bir kısmı da hadis-i şe­rif­lerle izah edil­miş­tir. Bun­lar­dan büyük günah olan­ları yüz ci­va­rında, küçük gü­nah­larsa daha fazla ola­rak sa­yıl­mış­tır. Bu suç­lar, ya o gü­nah­la­rın ya­zılı ol­duğu ki­tap­lar­dan, ya da, takva sa­hibi bir âli­min soh­be­tin­den veya di­zi­nin di­binde ted­ris edi­le­rek öğ­re­ni­lir. Mak­sada en uygun olanı da bu dur. Bu gü­nah­larla ala­kalı ya­zıl­mış bir­çok Arapça eser mev­cut­tur. Türkçe ola­rak tav­siye ede­bi­le­ce­ği­miz, Meh­met Zahit Kotku Efendi Haz­ret­le­ri­nin “Mü’min­lere Va­az­lar” isimli ese­ri­dir.

Büyük günah olan­lar­dan bir kısmı taf­si­la­tına gir­me­den şöy­le­dir.

1- Yasak olan­ları iş­le­mek.

Kâ­fir­lere, müş­rik­lere, mü­na­fık­lara, za­lim­lere itaat etmek, on­lara arka çık­mak ve yar­dımcı olmak, Pey­gam­ber aley­his­se­la­mın şah­sında üm­me­tine ya­pı­lan şu tem­bi­hat ne kadar mü­him­dir.

“Ey Nebi! Allah’tan kork, kâ­fir­lere ve mü­na­fık­lara itaat etme. El­bette Allah her şeyi bil­mekte ve yerli ye­rince yap­mak­ta­dır.”2

“Ey iman eden­ler! Eğer kâ­fir­lere itaat eder­se­niz, onlar sizi di­ni­niz­den ge­ri­sin ge­riye dön­dü­rür­ler. Siz de hüs­ran­da­ki­lere çev­ril­miş olur­su­nuz.”3

“Ey iman eden­ler! Ya­hu­di­leri ve Hı­ris­ti­yan­ları dost edin­me­yin. Zira onlar bir­bi­ri­nin dos­tu­dur­lar (bir­bi­ri­nin ta­ra­fını tu­tar­lar). İçi­niz­den on­ları dost tu­tan­lar, on­lar­dan­dır. Şüp­he­siz Allah za­lim­ler top­lu­lu­ğunu hi­da­yete ulaş­tır­maz.”4

“Zul­me­den (müş­rik ve zalim)lere az da olsa mey­le­dip sem­pati duy­ma­yın, yoksa ya­nar­sı­nız. (Zaten) sizin Allah’tan başka yar­dım­cı­nız yok­tur. Sonra (ondan da) yar­dım gö­re­mez­si­niz.”5

Kâ­fir­lere küfrü, za­lim­lere zulmü devam et­tir­me­leri için el ile söz ile mal ile oy ile si­lahla, fi­kirle ve her türlü yar­dımda bu­lun­mak, on­ları ida­reye ge­tir­mek ve onlar için ça­lış­mak ve on­lara beka du­a­sında bu­lun­mak, günah-ı ke­bâ­ir­den­dir. Islah ve dü­zel­me­leri için dua edil­me­sinde bir mah­zur yok­tur.

“De ki: Gelin Rab­bi­ni­zin size ne­leri haram kıl­dı­ğını oku­ya­yım: O’na hiç­bir şeyi ortak koş­ma­yın, ana ba­baya iyi­lik edin (asi gel­me­yin), fa­kir­lik kor­ku­suyla ço­cuk­la­rı­nızı öl­dür­me­yin. Sizin de on­la­rın da rız­kını biz ve­ri­riz. Kö­tü­lük­le­rin (cinsi sap­kın­lık­la­rın bütün ne­vi­le­rine) açı­ğına (fi­i­len ya­pı­la­nına) da gizli ola­nına (niyet ha­linde gö­nülde bu­lu­na­nına) da yak­laş­ma­yın ve Allah’ın ya­sak­la­dığı cana hak­sız yere (masum bi­ri­nin ka­nını döken, ih­san­dan sonra zina yapan ve iman­dan sonra din­den dönen hariç di­ğer­le­rine) kıy­ma­yın. İşte bun­lar Al­la­hın size em­ret­tik­le­ri­dir. Umu­lur ki dü­şü­nüp an­lar­sı­nız.”6

“Ey iman eden­ler, içki, kumar, di­kili taş­lar(put­lar), fal ve şans ok­ları şey­ta­nın ame­lin­den olan birer pis­lik­tir. Bun­lar­dan uzak durun ki kur­tu­luşa ere­si­niz.”7

Ra­sû­lul­lah (s.a.v) Efen­di­miz; “Yedi helak eden şey­den uzak kalın.” bu­yurdu. De­di­ler ki; Ey Allah’ın Ra­sûlü onlar ne­ler­dir. Bu­yurdu ki; “Onlar, Allah’a ortak koş­mak, sihir yap­mak, hak­sız yere Allah’ın haram kıl­dığı canı öl­dür­mek, faiz yemek, yetim ma­lını yemek, savaş gü­nünde harp­ten kaç­mak, if­fetli gafil mü’min ha­nım­lara zina if­ti­ra­sında bu­lun­mak­tır.”

Baş­ka­la­rına ait olan mal­ları, kumar, gasp, hır­sız­lık, faiz, rüş­vet, hile ile ele ge­çir­mek, alış ve­riş­leri, icar­ları, iş söz­leş­me­le­rini İslam ah­kâ­mına uy­ma­ya­rak yap­mak. Bun­lar için aracı ve yar­dımcı olmak. Kom­şu­lara, Müs­lü­man­lara, in­san­lara, hay­va­nata eza ve cefa etmek.

Sar­hoş edici özel­liği olan mad­de­le­rin üre­ti­mini ve ti­ca­re­tini yap­mak. Bun­ları zevk için kul­lan­mak.

Zina yap­mak. Li­vata (er­kek­le­rin er­kek­lerle), Sihak (ka­dın­la­rın ka­dın­larla cinsi ilişki kur­ması), Dey­yus­luk eşi­nin ve mah­re­mi­nin fasık bi­riyle kal­ma­sını sağ­la­mak. Ka­vat­lık, yani eşi, mah­remi ve baş­ka­la­rı­nın ara­sında ara­cı­lık yap­mak. Ay­başı ve doğum ka­nın­dan ke­sil­me­miş olan ha­nımı ile iliş­kide bu­lun­mak. El ile is­tim­nada bu­lun­mak (zi­naya düş­me­mek için ya­pı­lan hariç), hay­va­natla iliş­kide bu­lun­mak ke­bâir gü­nah­la­rın­dan­dır.

Sa­ha­beye söv­mek. Zalim ida­re­ci­lere maz­lum halkı, jur­nal­le­mek, on­ları şi­kâ­yet etmek. Ra­sû­lül­lah (s.a.v) Efen­di­mize yalan isnat etmek. Yalan yere şa­hit­lik yap­mak. Ken­di­sin­den başka hak­kın or­taya çık­ma­sını sağ­la­ya­cak şahit ol­ma­dığı zaman şa­hit­liği giz­le­mek. Yalan yere yemin ve Allah’ın adın­dan başka adla yemin etmek. Gü­nahı teş­vik etmek, iş­len­me­sine, ya­yı­lıp adet ha­line gel­me­sine ça­lış­mak. Sö­zünde dur­ma­mak, söz ta­şı­mak, baş­ka­la­rı­nın gıy­be­tini yap­mak, ka­deri ya­lan­la­mak.

Mur­dar olmuş ölü hay­van eti, kan ve domuz eti yemek. Canlı resmi ve hey­keli ta­pınma mak­sadı ol­ma­dan yap­mak, ta­pı­nıl­ması için ya­pı­lırsa bu şirk­tir.

2-Em­re­di­len­leri terk etmek.

Allah ve Ra­sû­lüne ita­ati terk etmek. İslam’ın Ulü’l em­rine, ana ve ba­baya gü­nahı em­ret­mi­yor­sa­lar itaat et­me­mek de gü­nahı ke­bâ­ir­den­dir. Na­mazı, orucu, haccı, ze­kâtı terk etmek, na­mazı vak­tin­den son­raya bı­rak­mak veya vakit gir­me­den kıl­mak. Orucu tut­ma­mak, tu­tu­lan orucu, şer’î bir özür ol­ma­dan açmak. Allah yo­lunda ci­hadı, dine hiz­meti, emri bi’l ma­rufu ve nehyi ani’l mün­keri terk etmek. Doğru sözlü ol­mayı, sıla-i ra­himi bı­rak­mak. Özür­süz cu­mayı, ce­ma­ati terk etmek.

3-Kötü ah­lak­lar, bun­lar da ahlak ki­tap­la­rında yet­miş ci­va­rında sa­yıl­mış­tır. İlim nasıl bir âlim­den ted­ris edi­le­rek öğ­re­ni­li­yorsa ahlak da, ta­hal­luk edi­le­rek, yani ahlak ile mü­ed­dep bi­ri­sin­den gö­re­rek, ya­şa­ya­rak ve ona hiz­met ede­rek alı­nır. Ki­tap­lar­dan oku­mak su­re­tiyle elde edi­le­mez. Elde edilse de çok az fay­dası olur. Yu­ka­rıda sa­yı­lan gü­nah­la­rın te­me­linde kötü ah­lak­lar yat­mak­ta­dır. 

Kötü ah­lak­la­rın te­meli ise şu üç hu­susa da­yan­mak­ta­dır. 

1-Hevâi ar­zu­lar. Hevâi ar­zu­lar­dan mey­dana gelen gü­nah­ları şöyle sı­ra­la­mak müm­kün­dür:

a-Bi­dat­ler: Ra­sû­lül­lah (s.a.v) ve sa­habe za­ma­nında dinde ol­ma­yan şey­leri dine ek­le­mek veya dinde olan­ları çı­ka­rıp atmak.

b-Da­la­let: Şahsî ha­yat­tan, mil­let ida­re­sine kadar bütün sa­ha­larda şaş­kın­lığa düşüp, doğ­ruyu se­çe­meme, doğru diye yan­lışı ka­bul­len­mek de­mek­tir. Bu bir şeyin doğru veya yan­lış ol­du­ğuna karar verip kabul et­mede bir nevi ka­bi­li­yet ye­ter­siz­liği de­mek­tir. Hevâi ar­zu­la­rına tes­lim olan­la­rın gir­dik­leri bir çık­maz yol­dur.

c- İr­ti­dat: Bi­le­rek, is­te­ye­rek, şu­urlu bir va­zi­yette dini terk etme, şahsî ha­yat­tan ve mil­let ha­ya­tın­dan İslam’ı söküp atmak.

d-Şüp­he­ler: Allah Teâlâ’ya imanda, dinin ah­kâ­mında şüp­heye, ma­nevî ka­rar­sız­lığa düş­mek.

e-Şeh­vet­ler: Zev­kine, se­fa­sına, şe­hevî ar­zu­la­rına tabi olmak, iba­det ve ta­at­leri terk etmek, anaya ba­baya asi olmak, ak­ra­bay-ı ta­al­lu­katla bağ­ları ko­par­mak, if­fetli ha­nım­lara zina suçu isnat etmek, bütün bun­lar ve ben­zer­leri hevâi ar­zu­lar­dan kay­nak­la­nan gü­nah­lar­dır. Onun için Allah Teâlâ, “Heva ve he­vese uyma! Sonra bu seni Allah yo­lun­dan sap­tı­rır.”8 Bu­yur­muş­tur.

2-Dünya sev­gisi: Adam öl­dürme, zulüm, gasp, yağma, hır­sız­lık, fa­iz­ci­lik, yetim ma­lını yeme, ze­kâtı ver­meme, yalan yere şa­hit­lik ve ya­pıl­ması ge­re­ken yerde şa­hit­liği yap­mama, yalan yere yemin etmek gibi. Bun­la­rın dı­şında, va­si­yeti de­ğiş­ti­rip ye­rine ge­tir­meme, ya­pı­lan ant­laşma ve söz­leş­me­leri bozma, ha­ram­ları helal sayma ve em­sali bir­çok gü­na­hın or­taya çık­ma­sına ve iş­len­me­sine, dünya sev­gisi sebep ol­mak­ta­dır. Bunun için Cenab-ı Hak; “Kim ahi­ret ka­zan­cını is­ti­yorsa, onun ka­zan­cını ar­tı­rı­rız, Kim de dünya ka­zan­cını is­ti­yorsa ona da bun­dan ve­ri­riz. Ama ahi­rete ona hiç­bir nasip yok­tur.”9

Ra­sû­lul­lah (s.a.v); “Dünya sev­gisi bütün ha­ta­la­rın ba­şı­dır.”10 bu­yu­rur ve şöyle ilave eder: Bana Ceb­rail ge­le­rek Allah Teâlâ’nın şöyle de­di­ğini söy­ledi. “İzzet ve ce­la­lim hakkı için ya­nımda dünya sev­gi­sin­den daha büyük günah yok­tur.”11 Dünya malı he­lâ­lın­dan ka­za­nı­lıp ka­saya ve ke­seye konsa da, sev­gisi kalbe kon­ma­ma­lı­dır. 

3- Ki­şi­nin vic­da­nında nef­si­nin ve baş­ka­la­rı­nın, Allah’tan fazla yer tut­ması: Bun­dan da, şirk, nifak, riya, süm’a, yani amel­le­rini baş­ka­ları gör­sün, duy­sun, rek­lamı ya­pıl­sın gibi, Allah Teâlâ’yı insan vic­da­nın­dan silip, O nu ikinci plana iten en­füsi gü­nah­lar or­taya çıkar. Kişi kendi var­lı­ğını ve şah­si­ye­tini, baş­ka­la­rı­nın insan vic­da­nında Allah’tan fazla yer edin­me­sini sil­me­den, bu gü­nah­lar­dan kur­tul­ması müm­kün de­ğil­dir. Onun için, vü­cu­dun başka gü­nah­larla kıyas edil­me­ye­cek bir gü­nah­tır,12 den­miş­tir.

Ki­şi­nin vic­da­nında nefsi Allah’tan fazla yer tut­maz, ön plana çık­maz, var­lık has­ta­lı­ğın­dan kur­tu­lursa, şirk­ten de, dünya sev­gi­sin­den de, hevâi ar­zu­la­rı­nın yan­lı­şın­dan da kur­tu­lur. Bu yu­ka­rıda sa­yı­lan­la­rın hep­sin­den daha fazla mü­him­dir. Belki hep­si­nin ana se­be­bi­dir.13

Allah’ım bizi ne­fis­le­ri­mi­zin şer­rin­den koru. Ve bize rüş­tü­müzü, akl-ı se­limle dav­ranma ye­te­ne­ğini ilham eyle. Ve ahiru da­vana enil hamdü lil­lahi rab­bil âle­min.

  1. Meryem, 96. ↩︎
  2. Ahzab, 1. ↩︎
  3. Al-i İmran, 149. ↩︎
  4. Maide, 51. ↩︎
  5. Hud, 113. ↩︎
  6. Enam, 151. ↩︎
  7. Maide,90. ↩︎
  8. Sad, 26 ↩︎
  9. Şura, 20. ↩︎
  10. Cami-i Kebir, Suyuti,41-326. ↩︎
  11. Ruhul Beyan, 2-451. ↩︎
  12. a.g.e, 2-451. ↩︎
  13. a.g.e, 2-451. ↩︎