Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Başkalarının Acısına Bakmak

2. Sayı · 2006/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Alem-i in­san­lık, büyük bir buh­ra­nın içinde ve uçu­ru­mun ke­na­rında, ne ya­pa­ca­ğını bil­mez bir halde maddi ma­nevi acı­lar ve ka­ran­lık­lar içinde kıv­ra­nı­yor…Ha­ki­kat gü­ne­şi­nin fe­rah­la­tıcı ay­dın­lı­ğına o kadar ih­ti­ya­cı­mız var ki…Efen­di­miz (s.a.v.)’in bek­len­diği ca­hi­liye dö­ne­mini bütün şid­deti ile ya­şı­yor,biz de Allah (c.c.)’ın rah­met ve be­re­ket yağ­mur­la­rı­nın sa­ğa­nak sa­ğa­nak ya­ğa­cağı mü­ba­rek gün­leri bek­li­yo­ruz…Evet ger­çek­ten acı­lar için­de­yiz…

Gerek kendi ge­rekse baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­tı­ğı­mızda vic­da­nı­mı­zın hala bize bir şey­ler fı­sıl­da­maya devam et­ti­ğini du­ya­bi­li­yo­ruz. Belki kendi nef­si­mizi si­gaya çek­mek­ten beri ol­du­ğu­muz için, kendi içinde bu­lun­du­ğu­muz acıklı ha­li­mizi gö­re­mi­yo­ruz ancak, her an et­ra­fı­mızda ce­re­yan eden ha­di­se­ler, baş­ka­la­rı­nın acı­la­rına bizi şahit tu­tu­yor… Böy­le­likle baş­ka­la­rına bak­tı­ğı­mızda kendi ha­li­mizi de an­la­ya­bi­li­yo­ruz.

Ma­ka­le­nin baş­lı­ğında yer alan “Baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­mak” cüm­le­si­nin; baş­ka­ları, acı ve bak­mak söz­cük­le­rini içer­di­ğini gö­rü­yo­ruz.

Baş­ka­ları; “ben­den” veya “biz­den” ayrı, de­ği­şik, farklı kim­se­leri,

Acı; bir etki so­nucu du­yu­lan ağ­rıyı, san­cıyı, üzün­tüyü, ke­deri, elemi, ıs­tı­rabı, maddi veya ma­nevi bir ra­hat­sız­lığı ifade et­mek­te­dir.

“Baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­mak” cüm­le­sin­deki “bak­mak” ise; yü­zey­sel ola­rak sey­ret­meyi ve se­yirci ol­mayı değil, an­la­mayı, kav­ra­mayı, sez­meyi de içe­ren de­rin­likli bir ba­kışı; gör­meyi ifade edi­yor.

Gör­mek; her­hangi bir ya­zı­nın, fo­toğ­ra­fın, gö­rün­tü­nün ger­çe­ğini, sah­ne­nin önün­deki ile bir­likte ar­ka­sında olup bi­teni ve işin özünü kav­ra­mak, an­la­mak, idrak etmek, far­kında ol­mak­tır. Üç bo­yutlu re­sim­ler buna en güzel ör­nek­ler­den biri olsa ge­rek­tir. Her­kes aynı resme bakar, lakin her­kes aynı şeyi gö­re­me­ye­bi­lir. An­lam­sız, kar­ma­ka­rı­şık, ras­gele ser­piş­ti­ril­miş işa­ret­ler gibi zan­ne­di­len gö­rün­tü­nün arka pla­nın­daki saklı muh­te­şem tab­loyu, ancak de­rin­likli bir şe­kilde ba­kan­lar gö­re­bi­lir­ler.

Yaşlı dün­ya­mıza bak­tı­ğı­mızda ne gö­rü­yo­ruz? İnanç­sız­lık, zulüm, vah­şet, kan, göz­yaşı, mut­suz­luk ve hu­zur­suz­luk… İn­san­lık alemi bir ara­yış ve bek­lenti içinde, büyük bir ıs­tı­ra­bın mer­ke­zinde yoğ­ru­lu­yor ve dünya ağır bir doğum san­cısı çe­ki­yor…

Bu­nunla be­ra­ber unut­ma­mak ge­re­kir ki; her acı, her me­şak­kat bün­ye­sinde bir ümidi de ba­rın­dır­mak­ta­dır. Zira Rab­bi­mi­zin haber ver­diği üzere her zor­lukla be­ra­ber mut­laka bir ko­lay­lık var­dır. Baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­tı­ğı­nızda şayet bu ümidi de gö­re­bi­lir­se­niz, me­sela bir yav­ru­ca­ğın ba­şını ok­şa­yıp, onu se­vin­dir­me­nin, dünya ve ukba sa­a­de­tine ve­sile ola­bil­me­nin onun maddi-ma­nevi acı­lar içinde kıv­ran­ma­sın­dan daha güzel, daha doğru bir dü­şünce ve dav­ra­nış ol­du­ğunu gö­re­bi­lir­se­niz, bu tak­dirde as­lında acı­lar içinde kıv­ra­nan ki­şi­nin baş­kası değil de biz­zat ken­di­niz ol­du­ğunu idrak ede­bi­lir­se­niz, mer­ha­me­tin bütün ben­li­ği­nizi ve dün­ya­nızı kap­la­ma­sına, ku­şat­ma­sına dair bir mü­ca­dele bi­lin­cini yü­re­ği­nizde his­se­de­bi­lir, keş­fe­de­bi­lir­si­niz.

Bu çer­çe­vede hemen yanı ba­şı­mızda Os­manlı ba­ki­yesi Irak’ta ya­şa­nan­ları, çoluk çocuk, genç ih­ti­yar in­san­la­rın maruz kal­dığı zulmü gö­zü­nü­zün önünde can­lan­dı­rın lüt­fen!… Nedir gö­rü­nen? Vah­şet…İn­san­lı­ğın if­lası…Mo­dern ca­hi­liye ve ger­çeği ters yüz eden dec­ca­lizm…Bu sa­va­şın nasıl bir savaş ola­ca­ğını kimse an­la­ya­ma­ya­cak de­mişti Müs­lü­man­lara karşı yeni haçlı sa­va­şını baş­la­tan­lar ve bir savaş stra­te­jisi ola­rak yalan haber üretme mer­kez­leri kur­duk­la­rını iti­raf et­miş­lerdi…Bu ger­çeği unut­ma­dan, gün­lük ha­ya­tı­mızda karşı kar­şıya kal­dı­ğı­mız med­yada yer alan fo­toğ­raf­lar ve te­le­viz­yon­lar­daki me­sela gayri meşru sa­va­şın vah­şet gö­rün­tü­leri, on­ları çe­ken­le­rin ve bize ulaş­tı­ran­la­rın ni­yet­leri doğ­rul­tu­sunda veya başka bir şe­kilde ve fakat ondan ba­ğım­sız ola­rak bizim üze­ri­mizde hangi et­kiyi ya­pı­yor? Bu şok edici deh­şet gö­rün­tü­leri bizi se­yirci mi kı­lı­yor? Bu gö­rün­tü­ler bizi ka­nık­sa­nan, sı­ra­dan­laş­tı­ran, et­ki­sini azal­tan, umur­san­ma­yan ve bu du­ruma alı­şı­lan bir dü­ze­neğe mi so­ku­yor? Yoksa Ha­ki­kate mi yö­nel­ti­yor? Ger­çek­lik ara­yışı içinde ger­çeğe ulaşma ve onun ge­re­ğini ye­rine ge­tirme duygu ve dü­şün­cesi ile bizi ha­re­kete mi sevk edi­yor?

Yer­kü­re­nin her ta­ra­fında uy­gu­la­nan ağır zih­ni­yet bom­bar­dı­ma­nı­nın in­san­la­rın duygu ve dü­şün­ce­le­rini olum­suz­luğa, ümit­siz­liğe sevk et­tiği bir ger­çek ola­rak kar­şı­mıza çı­kı­yor… Bu halet-i ru­hiye in­sanı ku­şa­tı­yor, kendi içine çe­ki­yor ve insan, içinde bu­lun­duğu du­ruma alı­şı­yor. Za­manla alış­kan­lık­ları ki­şiyi esir alı­yor, ira­desi, arzu ve he­ves­le­ri­nin, nef­si­nin ida­re­sine gi­ri­yor. Za­rarlı, çir­kin, yan­lış ve kötü olanı ka­nık­sa­yıp ka­bul­le­ne­bi­li­yor. Öyle ki, yan­lışı doğru, za­rar­lıyı fay­dalı, kö­tüyü iyi ola­rak de­ğer­len­di­re­bi­li­yor, çir­kin­lik­ler ken­di­sine güzel gö­rü­nü­yor. Öl­çü­lü­lük ve den­ge­li­lik, aşı­rı­lık­la­rın hış­mına ve gad­rine uğ­ru­yor. Denge bo­zu­lu­yor, ölçü bo­zu­lunca iş çı­ğı­rın­dan çı­kı­yor, şi­raze tut­mu­yor… Ger­çekle ya­la­nın, doğru ile yan­lı­şın farkı ve hükmü kal­mı­yor… So­nuçta mo­der­nite doy­mak bil­me­yen ko­ca­man mi­desi ile ger­çek­liği çiğ­ne­yip, öğü­tüp yu­tu­yor. De­ğer­ler eroz­yonu ya­şa­nı­yor…

Ha­ki­kat ile il­lüz­yo­niz­min, ger­çek­likle sa­nal­lı­ğın-san­rı­la­rın bir­bi­rine ka­rış­tı­rı­la­rak su­nul­duğu, ger­çek ile ya­la­nın ara­sın­daki far­kın or­ta­dan kal­dı­rıl­maya ça­lı­şıl­dığı, Hak ile ba­tı­lın bir­bi­rine bu­lan­dı­rıl­dığı bir dö­nemi ya­şı­yor bugün in­san­lık…

Yer­yü­zünde fitne ve fesat çı­ka­rıp hem ken­di­le­rine hem de baş­ka­la­rına zarar veren boz­gun­cu­lar, ken­di­le­rini, yer­yü­zü­nün imar ve ıslah edi­ci­leri ola­rak tak­dim edi­yor­lar, kalp­le­rinde ve dü­şün­ce­le­rin­deki has­ta­lıklı bakış ne­deni ile…

Bir yönü ile in­sa­noğlu kendi yapıp et­tik­le­ri­nin al­tında ve bo­yun­du­ru­ğunda in­li­yor… Bu inil­ti­nin, fer­yad-ü fi­ga­nın sona er­mesi de yine kendi özünde, cev­he­rinde ba­rın­dır­dığı şeyle müm­kün: Sa­pık­lığı ve sap­kın­lığı bı­ra­kıp, sa­mi­mi­yetle Ha­ki­kate ve hi­da­yete yö­nel­mekle…Hele bir de hi­da­yeti bı­ra­kıp, da­la­leti satın alan­lar var ya! Vay on­la­rın ha­line! Rab­bim bizi HAFIZ is­minle mu­ha­faza eyle…

Gö­rül­düğü üzere in­san­lar, doğ­ruya da yan­lışa da, iyiye de kö­tüye de yö­nelme po­tan­si­ye­lini, ilahi im­ti­ha­nın esp­risi içinde ken­dinde ba­rın­dı­rı­yor…So­rul­ması ge­re­ken soru şu: İnsan kendi in­dinde ger­çe­ğin bil­gisi ol­mak­sı­zın çe­şitli sa­ik­lerle men­fa­a­tine ol­du­ğunu zan­net­tiği fani şey­leri mi, yoksa baki olan Hakkı ve Ha­ki­kati mi ter­cih ede­cek? Sonuç ola­rak her­kes kendi se­çi­mini ya­pa­rak, in­san­lık im­ti­ha­nını ve­ri­yor…

Bu ma­nada han­gi­mi­zin daha güzel amel ede­ce­ğini de­ne­mek için ölümü ve ha­yatı ya­rat­tı­ğını bil­di­ren Rab­bi­miz Allah (c.c); in­sa­noğ­lu­nun Ken­di­sini ta­nı­yıp O’na kul­lukla gö­revli ol­du­ğunu im­ti­ha­nın ko­nusu ve va­ro­lu­şu­mu­zun se­bebi ola­rak biz­lere haber ve­ri­yor.

İşte bu tab­loda “Baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­mak” , ki­şiyi, em­pati ku­ra­rak ken­di­sini baş­ka­la­rı­nın ye­rine koy­du­ğunda ken­di­sine nasıl dav­ra­nıl­ma­sını is­ti­yorsa mu­ha­ta­bına da o şe­kilde dav­ran­maya yö­nel­ten ah­laki bir il­keyi bün­ye­sinde ta­şı­ma­lı­dır. Bu dav­ra­nış bütün in­san­lık için ken­di­sinde en güzel ör­nek­ler bu­lu­nan Efen­di­miz (s.a.v.)’in ah­la­kı­dır…

İnsan tek ba­şına ya­şa­yan ve kendi ken­dine ye­terli olan bir var­lık ol­ma­yıp, top­lum­sal ya­şama ih­ti­yaç duyan bir var­lık ol­du­ğuna göre, ilişki içinde bu­lun­duğu in­san­la­rın maruz kal­dığı olay­lar ne­deni ile yüz yüze gel­dik­leri ve ya­şa­dık­ları bi­rey­sel veya top­lum­sal acı­lara, zu­lüm­lere “bana do­kun­ma­yan yılan bin ya­şa­sın” zih­ni­yeti ile vur­dum­duy­maz­lık ve ne­me­la­zım­cı­lıkla ka­yıt­sız­lık gös­ter­mesi du­ru­munda, aynı akı­bet­lerle ken­di­si­nin de bir gün kar­şı­la­şa­bi­le­ce­ğini unut­ma­dan, ilahi öl­çü­lere ri­a­yetle baş­ka­ları ile da­ya­nışma içinde, in­sa­nın ya­ra­dı­lı­şın­dan, va­ro­lu­şun­dan, do­ğu­mun­dan iti­ba­ren var­lık ka­zan­ması ile var olan temel hak ve öz­gür­lük­le­ri­nin, top­lum­sal ya­şa­mın öl­çü­le­rini be­lir­le­yen mü­ey­yide ile do­na­tıl­mış ku­ral­lar bü­tünü olan hukuk dün­ya­sında, yu­ka­rıda ifa­de­len­di­ri­len bu temel ah­laki yö­ne­limi, kuv­vetli bir esas ola­rak dü­zen­le­meye, bu dü­zen­le­me­nin her zaman ha­ya­ti­yet gös­ter­mesi ve fonk­si­yon icra et­me­sine yö­ne­lik ola­rak meşru söy­lem ve ey­lem­lerde bu­lun­mayı ifade eden bir an­lamı içer­me­li­dir; baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­mak…

Zira so­nuçta in­san­lar, bir vü­cu­dun or­gan­ları gi­bi­dir­ler. Her­hangi bir or­ga­nın ra­hat­sız­lığı bütün vü­cuda etki ede­cek­tir. Bu se­beple in­san­lık ai­le­sini oluş­tu­ran fert­ler,“Ha­ki­kat ve Ada­let” bi­lin­cini ku­şan­ma­lı­dır­lar. İyi, doğru, güzel ve fay­dalı olanı, her bir insan teki için talep etme ve bu ma­nada Cenab-ı Hak­kın fıt­ra­tı­mızla ve ih­ti­yaç­la­rı­mızla uyumlu ola­rak va’z et­tiği tabii hu­ku­kun tes­pit ve işa­ret ey­le­diği temel hak ve öz­gür­lük­le­rin, her­kes için ge­çerli ol­duğu bir dünya kurma irade ve azmi söz ko­nusu ol­ma­lı­dır. Bütün bir ci­handa ger­çek­leş­mesi arzu edi­len sulh-u salah ancak bu şe­kilde ce­re­yan ede­bi­lir.

Bütün in­san­lı­ğın ye­gane kur­tu­luş re­çe­tesi; in­sanı yok­tan var eden, rah­meti ile var­lı­ğın­dan ha­ber­dar eden, ya­şa­tıp öl­dü­ren ve ye­ni­den di­ril­te­rek ver­diği ni­met­le­rin kar­şı­lı­ğında biz­leri he­saba çe­ke­cek olan Rab­bi­miz Allah (c.c.)’ın bir rah­met ve hi­da­yet reh­beri ola­rak gön­der­diği Fur­kan-ı Ha­ki­min bil­dir­diği öl­çü­ler ve bu öl­çü­lere tam ri­a­yet­tir…

İn­sa­noğlu, ebedi kur­tu­luşu için ya­ra­tı­cısı Allah (c.c.) ile, ken­disi ile, çev­resi ile, ve evren ile ba­rı­şık­lığı esa­sına da­yalı, on­to­lo­jik ola­rak va­ro­luş se­bebi ile uyumlu bir dü­şünce ve pers­pek­tifle, inanç ve dü­şün­ce­leri ile, söz ve dav­ra­nış­ları ara­sın­daki tu­tarlı, des­tek­le­yici, ah­laki bir yö­ne­lim içinde ol­ma­lı­dır. İn­sa­nın, kendi için­deki ve dış dün­ya­sın­daki kay­bol­muş­lu­ğunu, da­ğıl­mış­lı­ğını, bö­lün­müş­lü­ğünü, az­gın­la­şıp ca­na­var­laş­ma­sını, bütün var­lık­ları şok edici deh­şe­ten­giz vah­şet­lere se­be­bi­yet veren tü­ken­miş­li­ğini, için­deki boş­lu­ğunu ve bu bir­bi­rini des­tek­le­yen kısır dön­güyü, or­ta­dan kal­dır­maya, ön­ce­likle gön­lünü, bey­nini, tüm ruhi ve be­deni var­lı­ğını İslam’ın bah­şet­tiği huzur ve sü­kuna, din­gin­liğe, hayra, iyi­liğe, gü­zel­liğe dö­nüş­tü­re­bil­mek ve bunu her­kes için is­te­ye­bil­mek, ger­çek­leş­ti­re­bil­mek esa­sına matuf ol­ma­lı­dır, baş­ka­la­rı­nın acı­sına bak­mak…

“Acıya bak­mak”, “ba­ka­kal­mak” ola­rak sonuç ver­di­ğinde, tabi ki tek ba­şına ah­laki bir yö­ne­lim ola­rak de­ğer­len­di­ri­le­mez. Acıya bak­mak, onu ger­çek­ten his­set­mek, dü­şün­mek ve acı­lar­dan uzak kal­mak için çaba sarf et­meyi be­ra­be­rinde ge­ti­ri­yorsa ah­la­ki­dir. Aksi tak­tirde in­sa­nın “di­kizci” ko­nu­munda ka­la­rak vah­şet gö­rün­tü­le­rin­den, acı­lar­dan, sal­dır­gan­lık­lar­dan, sap­kın bir şe­kilde haz duy­ması da söz ko­nusu ola­bi­le­cek­tir.

Gü­nü­müz dün­ya­sında her şeyin, bu arada in­sa­nın kendi ken­di­si­nin ve bütün var olan­la­rın, var­lı­ğın an­la­mın­dan ko­pa­rıl­dığı ve me­ta­laş­tı­rı­la­rak tü­ke­ti­lip de­ğer­siz­leş­ti­ril­diği, eşref-i mah­lu­kat olan in­sa­nın bi­ri­cik­liği ger­çe­ği­nin üs­tü­nün ör­tül­düğü bir sü­rece se­yirci kal­mak, in­sa­nın ken­di­sine ve tüm in­san­lığa karşı acı­ma­sız ve say­gı­sız ol­du­ğunu gös­ter­mez mi? Oysa her bir insan teki aynı za­manda bütün in­san­lık ale­mi­nin tem­sil­cisi ve ev­re­nin kü­çül­tül­müş bir özeti ol­ması mü­na­se­beti ile ya­ra­tıl­mış olan her bir fer­din kendi var­lığı kut­sal, de­ğerli ve özel­dir. Ta ki Hakkı inkar edip “bel­hüm edal” de­re­ke­sini ter­cih edene kadar…

İn­sa­nın ebedi mut­lu­luğu için, Cenab-ı Hak­kın beyan et­tiği Ha­ki­kat, zaman ve mekân gibi her türlü ka­yıt­lama ve sı­nır­la­ma­la­rın üze­rinde, her şart al­tında doğru ve ge­çerli olanı bil­di­re­rek in­san­lığa yol gös­ter­mekte, böy­le­likle iza­fi­liği or­ta­dan kal­dı­ra­rak hiç­bir zaman kop­ma­ya­cak sağ­lam bir kulpa ya­pışma im­kanı bah­şet­mek­te­dir.

İşte o sağ­lam kulp olan Kuran-ı Mü­binde Cenab-ı Hak, içinde bu­lun­du­ğu­muz sı­kın­tı­lar­dan çıkış için kendi mer­ha­me­tini cel­bet­me­mi­zin for­mü­lünü bize öğ­re­ti­yor: ”Kar­deş­le­ri­ni­zin ara­sını dü­zel­tin, Allah’tan kor­kun, umu­lur ki mer­ha­met olu­nur­su­nuz”. Bu se­beple Müs­lü­man­lar ola­rak hep bir­likte saf­la­rı­mızı sık­laş­tı­rıp, ye­ni­den kar­deş olup, Allah’ın (c.c.) koy­duğu öl­çü­ler içinde, Ra­sü­lul­la­hın (s.a.v.) öğ­ret­tiği şe­kilde hem ken­di­miz hem de bütün in­san­lık için yü­re­ği­mizi, dü­şün­ce­mizi, di­li­mizi ve amel­le­ri­mizi ye­ni­den inşa ve ihya et­me­miz ge­re­ki­yor…

Dem bu dem­dir. Zira FETİH dev­ri­nin are­fe­sinde bu­lu­nu­yo­ruz… Ha­ki­kat gü­ne­şi­nin do­ğa­cağı ve yer­yü­zünü Ada­le­tin kap­la­ya­cağı gün­ler ger­çek­ten yak­la­şı­yor…

O se­beple biz Müs­lü­man­lar, bütün in­san­lı­ğın vic­danı ola­rak, in­san­lığa karşı va­zi­fe­le­ri­mizi ye­rine ge­ti­re­bil­mek için so­rum­lu­luk­la­rı­mızı ku­şan­mak du­ru­muyla karşı kar­şı­ya­yız. Allah (c.c.) yar ve yar­dım­cı­mız olsun.