Din Hakkında Bilgisizce Konuşmak

Derleyen: Mesut Çakır

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:

«إِنَّ اللهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ النَّاسِ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يَتْرُكْ عَالِمًا، اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا، فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا»

Ab­dul­lah b. Amr b. el-Âs ra­dı­yal­lahu an­hümâ’dan ri­va­yet edil­di­ğine göre o,şöyle dedi: Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem’i şöyle bu­yu­rur­ken işit­tim:

“Allah Teâlâ in­san­la­rın ha­fı­za­la­rın­dan sil­mek şek­linde değil, âlim­leri or­ta­dan kal­dır­mak su­re­tiyle ilmi (top­lum­dan) alır. Ne­ti­cede or­tada âlim bı­rak­maz. İn­san­lar da ken­di­le­rine cahil li­der­ler edi­nir­ler. On­lara bir­ta­kım me­se­le­ler so­ru­lur; onlar da ilim­siz fetva ve­rir­ler. Böy­lece hem ken­di­leri sapar hem de in­san­ları sap­tı­rır­lar.”

Bu­hârî, İlim 34; Müs­lim, İlim 13.

عَنْ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

«مَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِرَأْيِهِ فَأَصَابَ فَقَدْ أَخْطَأَ»

Cün­düb ra­dı­yal­lahu anh’tan ri­va­yet edil­di­ğine göre Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem şöyle bu­yurdu:

“Kim (ye­terli ilmi ol­ma­dan) Kur’an ayet­leri hak­kında görüş be­lir­tirse, (bu gö­rü­şünde) isa­bet etse bile, o hata etmiş olur.”

Ebû Dâvûd, İlim 5; Tir­mizî, Tef­sir 1.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

«اَلْمِرَاءُ فِي الْقُرْآنِ كُفْرٌ»

Ebû Hu­reyre ra­dı­yal­lahu anh’tan ri­va­yet edil­di­ğine göre Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem şöyle bu­yurdu:

“(İlmi ol­ma­dan) Kur’an ayet­leri hak­kında tar­tış­mak kü­für­dür.”

Ebû Dâvûd, Sün­net 5.

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

«اتَّقُوا الْحَدِيثَ عَنِّي إِلَّا مَا عَلِمْتُمْ، فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ»

İbn Abbas ra­dı­yal­lahu an­hümâ’dan ri­va­yet edil­di­ğine göre Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem şöyle bu­yurdu:

“Hadis ri­va­ye­tinde dik­katli olun, mut­laka iyi bil­di­ği­nizi ak­ta­rın. Kim bile bile bana yalan is­na­dında bu­lu­nursa ce­hen­nem­deki ye­rine ha­zır­lan­sın.”

Tir­mizî, Tef­sir 1.

عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ رَحِمَهُ اللهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

«أَجْرَؤُكُمْ عَلَى الْفُتْيَا، أَجْرَؤُكُمْ عَلَى النَّارِ»

Ubey­dul­lah b. Ebî Cafer ra­hi­me­hul­lah’tan ri­va­yet edil­di­ğine göre Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem şöyle bu­yurdu:

“Ce­hen­nem ate­şine karşı en cesur olan­la­rı­nız fetva ver­meye en ce­sa­retli olan­la­rı­nız­dır.”

Dâ­rimî, Mu­kad­dime 20.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

«مَنْ أُفْتِيَ بِغَيْرِ عِلْمٍ كَانَ إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ»

Ebû Hu­reyre ra­dı­yal­lahu anh’tan ri­va­yet edil­di­ğine göre Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem şöyle bu­yurdu:

“Bir kim­seye ilim­siz ola­rak fetva ve­ri­lirse, (fet­vayı ala­nın ya­pa­cağı yan­lış işin) gü­nahı o fet­vayı ve­re­nin üze­rine olur.”

Ebû Dâvûd, İlim 8.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:

«مَنْ قَالَ أَنَا عَالِمٌ، فَهُوَ جَاهِلٌ»

İbn Ömer ra­dı­yal­lahu an­hümâ’dan ri­va­yet edil­di­ğine göre Ra­sû­lul­lah sal­lal­lahu aleyhi ve sel­lem şöyle bu­yurdu:

“Ben ali­mim diyen, ha­ki­katte ca­hil­dir.”

Ta­be­rânî, el-Evsat, 7/59.