Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Başımıza Gelen Belâ ve Musîbetlerin Alâmetleri

60. Sayı · 2019/4

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Son­suz hik­met ve kud­ret sâ­hibi olan Allah Teâlâ Haz­ret­leri kul­la­rını bazen ni­met­lerle bazen de belâ ve mu­sî­bet­lerle im­ti­han eder. Bu im­ti­han­lar biz kul­lar için mahzâ ha­yır­dır.

“… On­ları, so­nunda belki hakka dö­ner­ler diye, bazen ni­met­lerle, bazen de mu­sî­bet­lerle im­ti­hana çek­tik.”1

Mut­lak ve son­suz adâ­let ve hik­met sâ­hibi olan Cenâb-ı Zü’l-Celâl hiç şüp­he­siz kul­la­rını tâbî tut­tuğu im­ti­ha­nında da âdil­dir ve hik­me­tiyle biz­lere mu­â­mele et­mek­te­dir. Her kul ken­disi için en ha­yırlı şe­kilde im­ti­han edil­mek­te­dir.

Kul­la­rın uğ­ra­dığı belâ ve mu­sî­bet­ler kader pla­nında çe­şitli se­bep­lere bağlı ola­bi­lir. Bir belâ kulun iş­le­diği bir gü­na­hın dün­yevî ce­zası se­be­biy­le­dir:

“Ka­vuş­tu­ğun her iyi­lik Allah’tan­dır. Ba­şına gelen her kö­tü­lük ise ken­din­den­dir. Ha­bî­bim! Biz seni bütün in­san­lara bir elçi ola­rak gön­der­dik. Buna şahit ola­rak da Allah yeter.”2

“Hal böyle iken size ha­sım­la­rı­nı­zın ba­şına iki mis­lini ge­tir­di­ği­niz bir mu­sî­bet isa­bet edi­ve­rince, bu ne­re­den ba­şı­mıza geldi mi de­di­niz? De ki: o kendi ku­sur­la­rı­nız se­be­biy­le­dir. Zîra Allah her şeye kâ­dir­dir.”3

Bazen de bu belâ biz kul­ları günah ve ku­sur­la­rı­mız­dan arın­dır­mak için­dir:

“… Allah sizi sı­kın­tıya sok­mak is­te­mez, Allah sizi ter­te­miz kılıp üze­ri­nize olan ni­me­tini ta­mam­la­mak ister ki şük­re­de­si­niz.”4

“… Ey Ehl-i beyt, Allah sa­dece şunu ister: Siz­den kiri gi­der­mek ve sizi ter­te­miz yap­mak.”5

Bazen de uğ­ra­nı­lan belâ ve mu­sî­bet­le­rin se­bebi kul­la­rın Allah ka­tın­daki de­re­ce­le­rini yük­selt­mek ve on­ları Allah’a yak­laş­tır­mak­tır:

“Kul­lar Allah ka­tında de­rece de­re­ce­dir­ler. Allah, her ne ya­pı­yor­sa­nız görür ve duyar.”6

“Mü’min­ler­den özür sa­hibi ol­mak­sı­zın (ci­hat­tan geri kalıp) otu­ran­larla, Allah yo­lunda mal­la­rıyla, can­la­rıyla cihâd eden­ler eşit ola­maz­lar. Allah, mal­la­rıyla, can­la­rıyla cihad eden­leri, de­rece iti­ba­riyle, ci­hat­tan geri ka­lan­lar­dan üstün kıl­mış­tır. Gerçi Allah (mü’min­le­rin) hep­sine de en güzel olanı va­det­miş­tir. Ama mü­ca­hit­lere ci­hat­tan geri ka­lan­la­rın üs­tünde büyük bir ecir ver­miş, on­lara kendi ka­tın­dan de­re­ce­ler, ba­ğış­lanma ve mer­ha­met ihsân et­miş­tir. Allah, çok ba­ğış­la­yan­dır, çok mer­ha­met eden­dir.”7

“… Biz di­le­di­ği­miz kim­se­le­rin de­re­ce­le­rini yük­sel­ti­riz. Şüp­he­siz ki Rab­bin son­suz hik­met sa­hi­bi­dir, hak­kıyla bi­len­dir.”8

“Biz di­le­di­ği­mizi nice de­re­ce­lerle yük­sel­ti­riz. Her ilim sa­hi­bi­nin üs­tünde daha iyi bir bilen var­dır.”9

Râ­mûzu’l-ehâ­dîs’de şöyle bir hadîs-i şerîf geç­mek­te­dir:

“Allah Teâlâ bir top­lu­luğu sev­di­ğinde on­ları çe­şitli belâ ve mu­sî­bet­lerle im­ti­han eder. Sab­re­den­lere sabır mü­kâ­fatı, sab­ret­me­yip hüz­nünü ke­de­rini ifşâ eden­lere ise onun gü­nahı ve­ri­lir.”10

Gü­müş­hâ­nevî haz­ret­leri bu hadîs-i şe­rî­fin şer­hinde Ârif Gey­lânî’den şöyle bir na­kilde bu­lun­mak­ta­dır:

“Belâ ve mu­sî­bet­ler­den lez­zet almak ev­liyâ ma­ka­mı­dır. Fakat Allah (c.c) bu ma­kamı ancak rı­zâsı yo­lunda gös­te­ri­len cehd ü gay­ret­ten sonra ihsân eder. Zîra be­la­lar bazen bir günah mu­kâ­bi­linde olur. Bazen gü­nah­la­rın kef­fâ­reti için olur. Bazen de de­re­ce­le­rin yük­sel­til­mesi için olur. Her bi­ri­nin bir alâ­meti var­dır:

Bi­rin­ci­si­nin yani gü­nah­lar se­be­biyle başa gelen be­lâ­nın alâ­meti: belâ anında sab­re­de­me­mek, çokça fer­yâd u figân edip in­san­lara hâ­lin­den şi­kâ­yet et­mek­tir.

İkin­ci­si­nin yani gü­nah­lara kef­fâ­ret ol­ması için başa gelen be­lâ­nın ala­meti: Be­lâya sab­re­de­bil­mek, şi­kâ­yet et­me­mek, be­lâ­dan sonra ibâ­det ve ta­at­la­rın be­dene hafif gel­me­si­dir.

Üçün­cü­sü­nün yani de­re­ce­le­rin yük­sel­til­mesi için başa gelen be­la­nın ala­meti ise: Uğ­ra­nı­lan belâ ve mu­sî­bet se­be­biyle hoş­nut ve mem­nun olmak, be­lâ­dan sonra ön­ce­sine na­za­ran amel­le­rin hem be­dene hem de kalbe hafif gel­me­si­dir.”11

“İn­san­lar­dan kimi Allah’a tek yönlü ibâ­det eder (İman­ları tek ka­nat­lı­dır). Eğer ken­di­sine bir nimet eri­şirse hoş­nut ve mem­nun olur. Eğer ba­şına bir belâ ve mu­sî­bet ge­lirse yü­zü­nün şekli şe­mâli de­ği­şir. O kimse dün­yâda da âhi­rette de hüs­rana uğ­ra­mış­tır. Bu ise apa­çık bir hüs­râ­nın ta ken­di­si­dir.”12

  1. A’râf: 7/168 ↩︎
  2. Nisâ:4/79 ↩︎
  3. Âl-i İmrân: 3/165 ↩︎
  4. Mâide: 5/6 ↩︎
  5. Ahzâb: 33/33 ↩︎
  6. Âl-i İmrân: 3/163 ↩︎
  7. Nisâ: 4/96 ↩︎
  8. En’âm: 6/83 ↩︎
  9. Yusuf: 12/76 ↩︎
  10. s. 25, 5. hadîs-i şerîf ↩︎
  11. Levâmiu’l-ukûl, 1/175 ↩︎
  12. Hâc: 22/11 ↩︎