Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Kalbimizin Baharı Gönlümüzün Nûru Kur’ân-⁠ı Kerîm

65. Sayı · 2021/1

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Yüce Rab­bi­mi­zin ni­met­le­rin­den ve Hz. Mu­ham­med aley­his­se­lâm üm­me­ti­nin de­ğiş­mez özel­lik­le­rin­den en bi­rin­cisi Kur’ân-ı Kerîm ti­la­ve­ti­dir.

Kur’ân-ı Kerim: Allah Teâlâ ta­ra­fın­dan Pey­gam­ber Efen­di­miz Hz. Mu­ham­med’e ﷺ vahiy yo­luyla, Ceb­râil ara­cı­lığı ile âyet-âyet, sûre-sûre in­di­ril­miş, Mus­haf­larda ya­zıl­mış, gö­nül­lerde ez­ber­len­miş, okun­ma­sıyla iba­det olu­nan ve te­vâ­türle nak­le­dil­miş, en üstün, en güzel, en âdil, eşsiz-ben­zer­siz Allah ke­lâ­mı­dır.

Kur’ân-ı Kerîm: Kalp­lere ruh; gö­nül­lere şifâ ve hayat veren ilâhi bir ki­tap­tır. Be­den­lerde can ne ise, ruh­larda Kur’ân da odur. O bütün in­san­lı­ğın önünde ve ar­ka­sın­daki ka­ran­lık­ları ay­dın­la­tan Allah’ın bir nû­ru­dur.

Kur’ân, tü­ken­mez ilâhî bir ha­zine ve be­re­ket kay­na­ğı­dır. Kur’ân, mü’min­ler ara­sında kesin bir hüküm; şa­kası yok bir fer­man­dır. Allah’ın kop­mak bil­mez ipi­dir. O’na tu­tu­nan­lar kay­maz­lar; O’nu reh­ber edi­nen­ler şaş­maz­lar. O’ndan başka yol ara­yan­lar hüs­rana uğ­rar­lar.

Kur’ân, oku­nur­ken haz du­yu­lan ve lez­zet alı­nan ilâhî bir ki­tap­tır. Kur’ân’ı oku­mak­tan, din­le­mek­ten, an­la­mak­tan ve kav­ra­mak­tan gaye bu ger­çek­leri öğ­re­ne­rek ya­şa­mak­tır.

Kur’ân-ı Kerîm’e iman, her âye­tine aynı de­re­cede inan­makla müm­kün­dür. O’nun bir âye­tin­den şüphe edi­lir ve hükmü ha­fife alı­nırsa, Ki­ta­bın ta­mamı red­de­dil­miş gibi iman­dan çı­kıl­mış olur. Çünkü Kur’ân, kesin ve şüp­he­siz bir bil­gi­dir.

Cenâb-ı Hakk, Ken­di­si­nin ta‘zim edil­diği, is­mi­nin zik­re­dil­diği ve sabah-akşam tes­bih edil­diği ev­leri nur­lan­dı­ra­ca­ğını biz­lere müj­de­le­mek­te­dir.1

“Allah’ı zik­ret­mek sû­re­tiyle ev­le­ri­nizi nur­lan­dı­rı­nız ve ha­ne­le­ri­nizde çokça Kur’ân oku­yu­nuz… Şüp­he­siz ki içinde Kur’ân oku­nan eve me­lek­ler gelir, şey­tan­lar kaçar. Ev, kendi sâ­kin­le­rine ge­niş­ler, hayrı ço­ğa­lır, şerri aza­lır…”2

Bir kul için en güzel şey, Yüce Allah’ın ve Ra­sûlü aley­his­se­lâm’ın hoş­nut ola­cağı şe­kilde ya­şa­mak, hayat reh­beri Kur’ân’ı baş tâcı kılıp hiz­me­tinde bu­lun­mak, Ke­lâ­mul­lah ile Allah’ın kul­ları ara­sın­daki ce­ha­let bu­lut­la­rını da­ğı­ta­rak sevgi ve saygı bağ­la­rını kuv­vet­len­dir­mek ve Hakk’ın Söz’ünü ha­yatta söz sa­hibi kıl­mak­tır.

Rab­bi­miz, sanki biz­den başka bir kulu yok­muş gibi özenle bizi ter­biye edip ye­tiş­tir­mekte, sa­yı­sız ni­met­le­rini ihsan edip süs­le­mek­te­dir. Biz âciz ve âsi kul­ları ise ni­met­le­rin kadri ve kıy­me­tini bilip O’na şük­re­de­ce­ği­miz yerde, gaf­lete dalıp ya­ra­tı­lış ga­ye­mizi unut­mak­ta­yız. Hâl­buki in­sa­noğlu; Cenâb-ı Hakk’ı bilip ta­nı­ması, ni­met­le­rine şük­re­dip O’na kul­luk et­mesi için ya­ra­tıl­mış­tır.3 Ni­te­kim Rab­bi­miz’e her günkü ni­yâ­zı­mız da kul­lu­ğu­muzu yi­ne­le­mek ve O’ndan yar­dım di­le­mek­tir. “Ancak Sana ibâ­det ve kul­luk eder, yal­nız Sen­den yar­dım di­le­riz.”4

Cenâb-ı Allah’ı ta­nı­ma­nın yol­la­rın­dan biri de ya­rat­tığı var­lık­lar ve ihsan et­tiği sa­yı­sız ni­met­ler üze­rinde te­fek­kür et­mek­tir. Bu dü­şünce, ni­met­le­rin de­ğe­rini bize öğ­re­te­cek, ha­kiki sa­hi­bini ta­nı­tıp gön­lü­müz­deki sev­gi­sini art­tı­ra­cak­tır. Bu bilgi ve sevgi ise bizi Rab­bi­miz’e karşı şük­re­den bir kul ol­maya gö­tü­re­cek­tir. Şük­rü­müz ni­meti art­tı­ra­cak, bizi dert­ten kur­ta­rıp huzur ve sa­â­dete ka­vuş­tu­ra­cak­tır.

Yüce Rab­bi­miz’in biz kul­la­rına bah­şet­miş ol­duğu en büyük nimet; ye­gâne huzur ve mut­lu­luk kay­nağı ve hayat reh­beri ola­rak gön­der­diği Kur’ân-ı Kerîm ve iki ci­hâ­nın sa­â­det gü­neşi Hz. Mu­ham­med ﷺ Efen­di­miz’dir.

Biz­ler bu iki büyük ni­meti ger­çek ma­nada ta­nı­ya­bil­miş ol­say­dık, bu­günkü hal­lere düş­me­ye­cek­tik. Kur’ân’ın ve Habib-i Ekrem’in kadr ü kıy­me­tini bil­miş ola­cak ve daha coş­kun bir mu­hab­bet ile se­ve­cek­tik. Böy­lece Ra­sû­lul­lah’ın Allah ka­tın­dan ge­ti­rip haber ver­dik­le­rini, uy­gu­la­yıp öğ­ret­tik­le­rini bütün gön­lü­müzle ku­cak­la­ya­cak ve kur­tu­la­cak­tık.

Hiç şüp­he­siz kur­tu­lu­şun sırrı; her­ke­sin Allah’ın emir­le­rine bir­likte sım­sıkı sa­rıl­ması, ya­sak­la­rın­dan da top­lumca sa­kı­nıp uzak dur­ması, bö­lü­nüp par­ça­lan­ma­ma­sı­dır. Allah Teâlâ bu ko­nuda şöyle bu­yur­muş­tur:

“He­pi­niz, top­tan Allah’ın ipine (Kur’ân-ı Kerîm’e, Allah’ın her em­rine ve Pey­gam­be­rine) sım­sıkı sa­rı­lıp tu­tu­nun. Bö­lü­nüp par­ça­lan­ma­yın…”5

Kur’ân-ı Kerîm’in ve iki ci­hâ­nın sul­tânı Pey­gam­ber Efen­di­miz’in bizim için ne büyük birer nimet ol­duk­la­rını hiç­bir zaman unut­ma­ya­lım. Kur’ân’a yö­nel­meye, itina ve özen gös­ter­meye gay­ret ede­lim. O’na olan bağ­lı­lı­ğı­mızı her gün daha da art­tı­ra­lım. O’nu gönül ve ruh­la­rı­mıza sin­dir­mek, ha­ya­tı­mızı O’nunla şe­kil­len­dir­mek sû­re­tiyle huzur bu­la­lım.

Kur’ân’ın da­ve­tine kulak ve­re­rek ye­ni­den ha­yata ka­vu­şa­lım. Bize hayat ve­re­cek düs­tur­lara, hak ve ada­let öl­çü­le­rine sahip, di­ri­li­şin ki­tabı ol­du­ğunu hiç­bir zaman unut­ma­ya­lım ve Yüce Rab­bi­mi­zin şu fer­ma­nına tam bir tes­li­mi­yetle yö­ne­le­lim:

“Ey iman eden­ler! Sizi, ken­di­nize hayat ve­re­cek şey­lere davet et­tiği zaman Allah’ın ve Ra­sulü’nün da­ve­tine uyun.”6

Ye­gâne din­le­ni­lip uyu­la­cak davet, Allah ve Ra­sûlü’nün da­ve­ti­dir. Çünkü bu davet in­san­lığı her türlü ka­ran­lık­tan nûra/aydınlığa çı­kar­mış, dünya ve âhi­rette hayat bah­şe­dip hu­zûra ka­vuş­tur­muş­tur.

Yüce Allah’ın lütuf ve rah­me­ti­nin bir ni­şanı ola­rak in­dir­diği Kur’ân-ı Kerim ve O’nu oku­yup öğ­ret­sin, açık­la­yıp tat­bik etsin diye gön­der­diği Hz. Mu­ham­med aley­his­se­lâtü ve’s-selâm Efen­di­miz, bizim için her şey­den ön­ce­likli se­vinç ve­si­lesi olup, dün­ya­dan ve bütün dün­ya­lık­lar­dan, hatta ca­nı­mız­dan daha kıy­metli ve aziz­dir.7

Her mü’min, söz­le­rin en gü­zeli yüce Ki­ta­bı­mızı, gül­le­rin ve gö­nül­le­rin efen­disi, iki ci­ha­nın ser­veri Pey­gam­be­ri­mizi çok iyi ta­nı­malı, coş­kun bir mu­hab­bet ile sev­meli, her türlü ter­ci­hin­den ön­ce­likli tut­malı, hiç­bir ko­nuda önüne geç­me­meli, ci­han­dan ve ca­nın­dan aziz bil­me­li­dir. Bu bilgi ve imân bizi de­ğerli kı­la­cak, iki dün­yada da aziz ümmet ya­pa­rak, dış­la­nıp iti­bar­sız ol­mak­tan ko­ru­ya­cak­tır.

Cenab-ı Hakk, izzet ve onur ve­si­lesi ola­rak in­dir­diği Kur’ân-ı Kerîm’i bize şöyle ta­nıt­mak­ta­dır:

“Şüp­he­siz o Kur’ân, senin için de, kav­min için de büyük bir şe­ref­tir ve ile­ride he­pi­niz O’ndan so­rumlu ola­cak­sı­nız.”8

Allah ve Ra­sû­lü­nün da­ve­tine kulak verip Kur’ân’a hic­ret eden, O’nun hayat öl­çü­le­rini baş tâcı yapan, din­le­yip uyu­la­cak her sözde Kur’ân’ı ölçü tutan, O’nun seç­ti­ğin­den hoş­nut olup, O’na ima­nın onur ve coş­kusu ile ya­şa­yan, bu coşku ve sü­rûru ha­ya­tı­nın her ala­nına ta­şı­yıp, bütün iş­le­rinde Rab­bi­nin rı­za­sını ara­yan mil­let­leri Cenâb-ı Hakk üstün kılıp, yük­sel­tir ve her iki dün­yada da aziz kılar. Kur’ân’ın se­sine kulak ver­me­dik­leri, O’nu reh­ber kabul et­me­yip dış­la­dık­ları için de nice mil­let­leri al­çal­tır. Ni­te­kim Sul­tân-ı En­biyâ ﷺ Efen­di­miz şöyle bu­yur­muş­tur:

“Şüp­he­siz ki Allah, bu kitap se­be­biyle -Kur’ân’a uy­duk­ları için- pek çok mil­leti yük­sel­tir. Bu kitap se­be­biyle -Kur’ân’a uy­ma­dık­ları için- de pek çok mil­leti al­çal­tır.”9 

Sa­dece oku­nan, fakat gün­lük ha­yatta em­re­dil­diği gibi uy­gu­lan­ma­yan, dış­la­nıp ha­yat­tan uzak tu­tu­lan, da­ve­tine kulak ve­ril­me­yen Kur’ân, kı­ya­met günü aley­hi­mizde dâ­vacı olup bizi şi­kâ­yet ede­cek­tir. Çünkü Pey­gam­ber Efen­di­miz “Kur’ân, senin ya le­hinde ya da aley­hinde bir hüc­cet­tir”10 diye bu­yur­muş­lar­dır.

Yüce Rab­bi­miz de Pey­gam­beri Zi­şâ­nı­nın di­liyle bizi şöyle uyar­mak­ta­dır:

“Pey­gam­ber dedi ki: “Ey Rab­bim! Benim kav­mim, bu Kur’ân’ı terk edip dış­la­dı­lar.”11

İzzet ve iti­barı Hakk ka­tında, Kur’ân’a tâbi ol­makta ara­yan­lar dün­yada daima iti­bar ka­zan­mış­lar­dır. İn­san­la­rın ya­nında ara­yan­lar ise her zaman bun­dan mah­rum kal­mış­lar­dır.

Kur’ân’ı ye­te­rince dik­kate al­ma­yan O’na inan­ma­yan, O’nu gör­me­mez­lik­ten gelip ar­kaya atan, Ondan yüz çe­vi­ren, O’nu din­le­mek is­te­me­yen, oku­yup ma­nası üze­rinde dü­şün­me­yen, hü­küm­le­riyle amel et­me­yen, O’nu bü­tü­nüyle terk edip dış­la­yan bir mil­lete Pey­gam­be­ri­miz’in şe­fâat et­mesi asla müm­kün de­ğil­dir. Çünkü her şeyin öl­çüsü Kur’ân-ı Kerîm ol­duğu gibi Hz. Mu­ham­med Mus­tafa ﷺ Efen­di­miz’in şe­fâat öl­çüsü de hiç şüp­he­siz Kur’ân’dı. Hz. Aişe an­ne­miz, ashâb-ı kirâm’a O’nun ah­lâ­kını; “canlı Kur’ân” ola­rak an­lat­mıştı. Da­rı­lırsa, Kur’ân da­rıl­dığı için da­rı­lırdı; be­ğe­nirse, Kur’ân be­ğen­diği için be­ğe­nirdi.

Âhi­rette Pey­gam­ber Efen­di­miz’i gö­re­meme ve O’nun şe­fâ­a­tin­den mah­rum olma ne büyük bir has­ret­lik ve hüs­ran­dır.

Cenâb-ı Hakk iki cihan gü­neşi Hz. Mu­ham­med Mus­tafa ﷺ Efen­di­miz’i bize şöyle ta­nıt­mak­ta­dır:

“An­dol­sun, size ken­di­niz­den öyle bir pey­gam­ber gel­miş­tir ki sizin sı­kın­tıya uğ­ra­ma­nız (zah­met çek­me­niz) O’na çok ağır ve güç gelir, O’nu üzer. Çünkü O, size çok düş­kün­dür. (Üze­ri­nize tit­rer). Mü’min­lere karşı çok şef­kat­li­dir, çok mer­ha­met­li­dir.”12

Ne mutlu Pey­gam­be­rini ger­çek ma­nada ta­nı­yan, Kur’ân’ı oku­yup an­la­yan, bu bi­linçle ya­şa­yan, Rab­bi­nin hoş­nut­lu­ğunu ka­za­nıp Pey­gam­be­rine ka­vu­şa­bi­len kim­se­lere.

Allah Teâlâ doğ­ru­lar doğ­rusu, söz­le­rin ye­gâne öl­çüsü yüce Ki­ta­bını, bi­ri­cik Ha­bi­biyle biz kul­la­rına ile­tip hayat reh­beri kıl­mış­tır. Ke­mâle er­dir­diği, bütün ni­me­tini ken­di­siyle ta­mam­la­dığı, bizim için be­ğe­nip hoş­nut ol­duğu İs­la­mi­yet’e bizi seç­miş ve ken­dine va­ra­cak yolu hak söz olan Kur’ân’ıyla gös­te­rip, O’na gö­nül­den yö­ne­len­lere de hi­dâ­yet et­miş­tir.13

Bütün bu ni­met­ler Rab­bi­mi­zin şu sö­zünü bize ha­tır­lat­mak­ta­dır:

“Bu, Rab­bi­min lüt­fun­dan­dır. Ken­di­sine şükür mü ede­ce­ğim, yoksa nan­kör­lük mü ede­ce­ğim, diye beni im­ti­han edi­yor!”14

Mü’min­ler her ne zaman Kur’ân-ı Kerîm’i işit­se­ler, O’nu can u gö­nül­den din­le­yip su­sar­lar, ma­na­sını öğ­ren­meye se­ve­rek ko­şar­lar, Allah ka­tın­dan gel­diği bi­li­nen her şeyi büyük bir özlem ve güçlü bir imânla kabul edip tâbi olur­lar. Cenâb-ı Hakk’ın sö­zünü din­le­me­nin sü­rûru, hakkı ta­nı­ma­nın se­vin­ciyle göz­leri yaşla dolar.15

Ri­vâ­yet edi­lir ki Hz. Fa­tı­ma­tüz­zehra -ra­dı­yal­lahu ânha- bir eliyle arpa öğü­tür, aya­ğıyla da beşik sal­lardı. Di­liyle Kur’ân okur, kal­biyle oku­duğu Kur’ân’ın tef­si­rini yapar, üze­rinde dü­şü­nür, ağlar, göz­leri yaşla do­lardı.16

Pey­gam­ber Efen­di­miz’in Kur’ân’a vak­fe­dil­miş ve üm­me­tine adan­mış ha­ya­tı­nın, sev­gili kızı Fa­tı­ma­tüz­zehra’nın güzel ev­sâ­fı­nın, gü­zide as­ha­bı­nın sade ve mü­te­vazı ya­şan­tı­la­rı­nın bizim için en güzel model ol­duk­la­rını unut­maz, dün­ya­lık­lara sahip ol­makla ra­hata ka­vu­şa­ca­ğı­mızı değil de dün­ya­lık­la­rı­mızda kar­de­şi­mi­zin de hakkı ol­du­ğunu dü­şü­nür­sek, kar­de­şi­mi­zin hak­kını gö­ze­tir, onu kendi nef­si­mize ter­cih edip önde tutar, der­diyle dert­le­nir, bunun da bir Kur’ân hükmü ol­du­ğuna iman eder­sek, Yüce Ki­ta­bı­mız’a bağ­lı­lı­ğı­mızı ispat etmiş, Mu­ham­med ﷺ üm­me­tin­den ol­du­ğu­muzu gös­ter­miş olu­ruz.

Pey­gam­be­ri­miz hiç şüp­he­siz üm­me­tini çok sev­mekte ve on­lara şe­faat ede­ce­ğini müj­de­le­mek­te­dir. Üm­me­ti­nin göz­be­beği ço­cuk­lara karşı ise bizi uyar­makta, on­ları öne çı­ka­rıp ye­tiş­ti­ril­me­le­ri­nin öne­mini şöyle vur­gu­la­mak­ta­dır:

“Ço­cuk­la­rı­nızı üç has­letle ter­biye edip ye­tiş­ti­ri­niz, şu üç hu­susu on­lara öğ­re­ti­niz:

1. Peygamberini sevmeyi

2. Ehl-i beytini sevmeyi

3. Kur’ân’ı oku­yup ez­ber­le­meyi.”17

Bu hadîs-i şe­rîfi her mü’min, kal­binde bir âyine gibi sak­laya, ha­ya­tını buna göre dü­zen­leye, bu sev­giyle ya­şaya, son ne­fe­sine kadar böyle gide, so­nunda Cenab-ı Hakk’ın rah­me­tine şayan olup şe­faat-ı Mus­tafâ’ya erişe.

Pey­gam­ber ﷺ Efen­di­miz’in şu duâsı ne güzel du­â­lar­dan­dır:

“Al­lâ­hım! Zâ­tına ver­di­ğin, Ki­ta­bında in­dir­di­ğin veya kul­la­rın­dan bi­rine öğ­ret­ti­ğin ya da bil­gi­sini ka­tında giz­le­di­ğin her bir güzel ismin hür­me­tine Sen­den, Kur’ân’ı kal­bi­min ba­harı, gön­lü­mün nûru, hüz­nü­mün ci­lâsı, gam ve ke­der­le­ri­min gi­de­ri­cisi kıl­manı di­le­rim.”18

Bu gün­ler Kur’ân’la ba­rışma gün­le­ri­dir. Bu gün­ler Kur’ân’la ta­nı­şıp, dert­leşme gün­le­ri­dir.

Ne mutlu Kur’ân’ın ken­di­le­rin­den hoş­nut ol­duğu, ken­di­le­ri­nin de Kur’ân’dan hoş­nut ol­duğu kim­se­lere.


* 2007/3 – 7. sayı.

  1. bkz. Nûr, 24/36. ↩︎
  2. bkz. Umdetü’l-Kârî, 2/368. ↩︎
  3. bkz. Zâriyât, 51/56. ↩︎
  4. Fâtiha, 1/5. ↩︎
  5. Âl-i İmrân, 3/103. ↩︎
  6. Enfâl, 8/24. ↩︎
  7. bkz. Bakara, 2/151; Yûnus, 10/58. ↩︎
  8. Zuhruf,43/44. ↩︎
  9. Müslim, Salatü’l-Müsafirin: 260. ↩︎
  10. Müslim. ↩︎
  11. Furkan, 25/30. ↩︎
  12. Tevbe, 9/128. ↩︎
  13. bkz. Mâide, 5/3; Şûra, 42/13. ↩︎
  14. Neml,27/40. ↩︎
  15. bkz. A‘râf,7/204; Mâide, 5/83. ↩︎
  16. Allâme Şeyh Alâuddîn Âbidin -rahimehullah-, el-Hediyyetü’l-Alâiyye, s. 295. ↩︎
  17. el-Câmiu’s-Sağîr. ↩︎
  18. Ahmet bin Hanbel, Müsned,1/391; Hak Dîni Kur’ân Dili:6/4880. ↩︎