Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Üslûb-ı Hayat

Cennete Şimdi Gir

3. Sayı · 2006/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

İn­sa­noğlu dün­yaya gel­di­ğin­den beri tek bir gaye için ça­lış­mak­ta­dır. İyisi kö­tüsü, din­darı din­sizi, yet­miş iki mil­leti söz bir­liği et­miş­çe­sine bu gaye pe­şinde ha­yat­la­rını har­car ve bi­ti­rir­ler. Dünya ta­rihi bo­yunca ya­zı­lan tüm ki­tap­lar, ya­pı­lan bütün sa­vaş­lar, dö­kü­len bütün kan­lar, sarf edi­len bütün pa­ra­lar, za­man­lar ve gay­ret­ler bu nihai ga­ye­nin ger­çek­leş­mesi içindi. İn­san­ları, ken­di­sine ulaş­mada ter­cih et­tik­leri yola göre iyi­ler veya kö­tü­ler diye ikiye ayı­ran bu nihai gaye ise mut­lu­luk­tur.

Tu­haf­tır ki, Moğol hü­küm­darı Ana­dolu’yu kı­lıç­tan ge­çi­rir­ken de kendi hav­sa­la­sında kur­duğu bir mut­lu­luğa ulaş­mak ga­ye­sin­deydi, Mev­lana Haz­ret­leri Ana­dolu’yu ihya eder­ken de kendi ufuk­lar öte­sine nüfuz eden ba­kı­şıyla mü­şa­hede et­tiği bir mut­lu­luğa eriş­mek ga­ye­sini güt­mek­teydi. Fark şu ki; biri bed­baht­lığı bah­ti­yar­lık zan­ne­den bir sar­hoş, öteki bah­ti­yar­lığı biz­zat ya­şa­yan bir sa­a­det in­sa­nıydı.

İn­sa­noğ­lu­nun ulaş­maya ça­lış­tığı nihai gaye mut­lu­luksa mümin bunun yo­lu­nun, yine en büyük sa­a­det kay­nağı olan ima­nıyla ola­ca­ğını dü­şü­nür. Peki, nasıl olu­yor?

Bir in­sa­nın altı iman şar­tını kabul et­mesi nasıl olu­yor da onu mutlu edi­yor? Bu dün­yada maruz kal­dı­ğı­mız bunca fe­la­ket­ler, teh­li­ke­ler, im­kân­sız­lık­lar ve ay­rı­lık­lar içinde insan sa­dece iman ile nasıl me­su­dâne yaşar?

Di­ni­miz bize ya­ra­tı­lış ga­ye­mi­zin ve en büyük va­zi­fe­mi­zin Allah’a iman ol­du­ğunu söy­lü­yor. Bu dün­yada ka­za­na­bi­le­ce­ği­miz en büyük mev­ki­nin ise Allah’ı bil­mek (ma­ri­fe­tul­lah) ol­du­ğunu ilan edi­yor. Ve işte in­san­lı­ğın en yük­sek mer­te­be­sinde bu­lu­nan bu ki­şi­le­rin (Rab­bini bi­len­le­rin) Cenab-ı Hakk’ı ta­nıya ta­nıya O’na sev­gili ol­duk­la­rını ve O’na sev­gili olan­la­rın mer­te­besi olan mu­hab­be­tul­la­hın ise şu fani dün­yada in­sa­nın ulaş­ması müm­kün en yük­sek mut­lu­luk ol­duğu bize haber ve­ri­li­yor. Şimdi bizi Rab­bi­mize sev­gili kı­la­cak olan Allah’ı ta­nıma bil­gi­si­nin, bu dün­ya­mızı nasıl mutlu mesut bir cen­nete çe­vir­di­ğine ba­ka­lım;

İnsan, şu dün­yada, sa­yı­sız ih­ti­yaç­la­rını temin pe­şinde ve sa­yı­sız düş­manla da mu­ha­rebe için­de­dir. İh­ti­ya­cını temin ede­meme kor­kusu ve düş­man­la­rı­nın gü­cün­den gelen ma­nevî elem­ler onu ezer, ür­kü­tür. Hâl­buki bir mümin; bütün ih­ti­yaç­la­rı­nın Rabbi ta­ra­fın­dan kar­şı­la­na­ca­ğını bilir ve bütün düş­man­la­rı­nın gü­cü­nün çok öte­sinde güç sa­hibi bir Rabbi ol­du­ğunu bilir. Bu inancı ha­ya­tı­nın temel di­reği yapan bir insan hangi düş­ma­nın gü­cün­den ür­ke­bi­lir… ki düş­ma­nı­nın gü­cünü dahi kendi Rabbi ve­ri­yor!

Yine insan iman ile min­net edi­le­cek ve yar­dım is­te­ne­cek ye­gâne var­lık ola­rak Rab­bini görür. Hiç kim­seye nihaî yar­dımcı gö­züyle bak­maz. Yüz­lerce aciz ve zalim in­sana min­net ye­rine tek bir kud­retli ve rah­met sa­hibi Zat’a dua eder O’ndan yar­dım ister. Böy­lece dün­yada hem kalbi huzur için­de­dir hem de in­san­lar kar­şı­sında onu­runu mu­ha­faza eder.

Bir insan büyük bir pa­di­şa­hın ken­di­sine he­diye et­tiği el­mayı yese, o el­mada onun için bir elma lez­ze­ti­nin çok çok öte­sinde bir il­ti­fat-ı şa­hane lez­zeti var­dır. İman etmiş kişi ise her şeyin Rab­bi­nin ve tüm kâ­i­na­tın pa­di­şa­hı­nın, ken­di­sine sahip ol­duğu her şeyi kar­şı­lık­sız ver­di­ğini ve o yü­ce­ler yü­cesi zatın ken­di­sini mu­ha­tap al­dı­ğını ve hatta sev­di­ğini bilir. Böyle bir sev­giye mu­ha­tap olmak ise bir fani için dün­ya­daki en büyük mut­lu­luk ve bah­ti­yar­lık­tır.

Bütün kâ­i­na­tın, rab­bi­nin mülkü ol­du­ğunu bilen bir insan, artık hiç­bir şeyin ele­mini çek­mez. Bütün ma­lını kay­betse ala­nın Rabbi ol­du­ğunu bilir, üzül­mez ve büyük ser­vet­lere sahip olu­verse her şeyin Allah’tan ol­du­ğunu bilip şı­mar­maz. Bir ya­kını ölse; “Rab­bim onu ya­nına aldı” der. Kendi ba­şına bir hal gelse; “Ben zaten O’na aidim is­te­diği şe­kilde kul­la­nır ve O bana şer olan bir şeyi isa­bet et­tir­mez.” der.

Böyle bir in­sanı dün­yada ne kor­ku­ta­bi­lir? Tam tah­kiki bir imanı elde etmiş bir mümin, dünya bomba olsa, pat­lasa bile kork­mak bir yana “Ma­şal­lah Rab­bim ne bü­yük­tür! Kud­reti ne yü­ce­dir!” di­ye­cek­tir. Demek ki her türlü güzel ah­la­kın ol­duğu gibi ce­sa­re­tin mem­baı da iman­dır. Mümin ce­sur­dur ve kâfir kor­kak­tır.

Bi­rine bir şey verse ma­lı­nın azal­ma­sın­dan kork­ma­dığı için kar­şı­lık bek­le­mez, sırf Allah rı­zası için verir. Hâl­buki Rab­bin­den ha­ber­siz bir adam bir şey ve­re­ceği zaman, ak­lın­dan “Bunun kar­şı­lı­ğında ne ko­pa­ra­bi­li­rim.” Dü­şün­ce­sini ge­çi­rir. Ya maddî bir kar­şı­lık bek­ler ya da iti­bar. Demek iman­sız­lık cim­ri­liği tel­kin et­tiği gibi iman in­sana cö­mert­lik verir.

Bütün cihan hal­kını tir­tir tit­re­ten ölüm ise mümin için bu dün­ya­nın zah­me­tin­den kur­ta­ran bir ter­his tez­ke­re­si­dir. Hem bu dün­ya­nın zah­me­tin­den kur­tul­muş­tur hem de en büyük sev­gi­li­sine ka­vuş­muş­tur. Bir kâfir için yok olma kor­ku­suyla ha­yatı zehir eden ölüm, mümin için sev­gi­liye ka­vuş­ma­dır. Ba­ye­zid-i Bis­tamî Haz­ret­leri bir ce­naze gör­düğü zaman mev­taya gıpta eder­miş. Leyla’ya ka­vuş­tu­ran yola hangi Mec­nun gıpta etmez?

Bütün bun­lar gös­te­ri­yor ki; iman ver­diği ahlak ile in­sanı cen­nete layık bir var­lık ha­line ge­ti­ri­yor. Küfür ise zaten hayat ve dü­şünce tar­zıyla in­sanı ce­hen­neme layık aciz bir ya­ra­tık ha­line ge­tir­mek­te­dir…

İmanlı insan cen­nete layık ol­duğu gibi ima­nın ver­diği ma­nevî kuv­vet ve zevkle bu dün­yayı da ken­dine bir cen­net yapar. İman­sız adam ise ce­hen­neme layık ol­duğu gibi zaten bu dün­yası da ma­nevî bir ce­hen­nem­den fark­sız­dır.

Demek ki;

“İman ma­nevî bir tuba-i Cen­net çe­kir­deği ta­şı­yor… Küfür dahi, ma­nevi bir zak­kum-u ce­hen­nem to­humu sak­lı­yor.”*

Uslûb-u Hayat

İman in­sanı insan eder

Belki de in­sanı sul­tan eder

Küfür in­sanı gayet aciz

Bir ca­na­var hay­van eder

* Bu yazının hazırlanmasında Asayı Musa ve Sözler isimli eserlerden istifade edilmiş ve alıntılar yapılmıştır.