Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Allah’ın Emrettiği Şekilde Ülfet… Muhabbet… Ünsiyet

24. Sayı · 2011/4

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Rah­man ve Rahim Allah’ın adıyla…

Bi­iz­nil­lahi Teâlâ…

Allah Zül­ce­lal Haz­ret­le­rine son­suz şü­kür­le­ri­mizi ifade et­tik­ten sonra; der­gi­mi­zin bu sa­yı­sında ko­nuyu “Müs­lü­man­lar ara­sında ülfet ve kar­deş­lik” ola­rak seçen kar­deş­le­rime de te­şek­kür ede­rim.

Son­suz salat ü se­lam­la­rı­mız, ebedi ola­rak “Ülfet” ya­rı­şını ka­za­nıp makam-ı mah­muda yük­se­len ha­bi­bul­lah Hz. Mu­ham­med Mus­tafa (s.a.v) Efen­di­miz üze­rine olsun.

Salat ü se­lam­la­rı­mız “Ül­feti” ger­çek ma­nası ile öğ­re­nip ya­şa­ya­rak biz­lere örnek olan, cihar yar-i güzin ve aşere-i mü­beş­şe­re­nin ve Ra­sû­lul­lah’ın bütün as­ha­bı­nın üze­rine olsun.

Salat ü se­lam­la­rı­mız ay­rıca bu güzel in­san­ları ken­di­le­rine misal kabul ede­rek bütün dün­yaya ül­fe­tin en güzel ör­nek­le­rini sunan ta­biin, tebe-i ta­biin ve bu güne kadar ve bu gün­den kı­ya­met sa­ba­hına kadar in­san­lara en güzel şe­kilde ülfet ör­neği olan bütün mü’min­ler üze­rine olsun.

Biz­ler de bu yolda yal­nızca ül­fet­ten bah­se­dip ül­feti an­lat­makla ye­tin­me­yip; ül­feti, li­sa­nı­mız­dan kal­bi­mize in­di­re­rek ger­çek ma­nası ile ya­şama gay­re­tinde bu­lu­na­bil­mek için Allah Teala Haz­ret­le­rine ta­zarru ile dua ve niyaz ede­lim.

Dün­ya­mızı, canlı ve can­sız­lar âle­mini, akıl sa­hip­le­rini, ha­sılı bütün var­lık­ları ma­nası ile ku­şat­mış olan ülfet ke­li­me­sini; ye­ter­siz il­mi­mizle hak­kıyla bilip, idrak edip kav­ra­ya­ma­ya­ca­ğı­mız inan­cıyla Allah Teala Haz­ret­le­rin­den kar­deş­le­ri­mi­zin is­tek­leri üze­rine bu hu­susla il­gili bir şey­ler ya­za­bilme kud­re­tini bize ihsan bu­yur­ma­sını di­le­rim.

Ül­fe­tin ge­reği ola­rak kalp­le­ri­miz­den ül­fete mani ola­cak bütün dü­şün­ce­leri kal­dı­rıp at­malı ve ön­ce­likle kal­bi­miz ile ülfet tesis etme gay­re­tinde ol­ma­lı­yız.

Kal­bi­mizde tesis edi­len bu ülfet daha sonra ruha ak­se­der.

Böy­lece kalp­lerde mey­dana gelen bir­lik ve sa­mi­mi­yet ruh­larda da mey­dana gelir. Bu durum ki­şiye ma­nevî bir tat ve haz verir.

Tıpkı suyun içe­ri­sinde eri­yen şe­ke­rin suyu tat­lan­dır­dığı gibi.

Bu ma­nevî zevke sahip olan ruh sa­hip­leri, daima bir arada ya­şama ar­zusu için gay­ret gös­te­rir­ler. Her ne ve­sile ile olursa olsun mey­dana ge­le­cek olan ay­rı­lık­lar on­ları büyük bir has­ret­liğe sü­rük­le­ye­rek mü­te­es­sir eder.

Ruh ile be­de­nin bir­bir­le­riyle olan ül­fe­tin­den do­layı vü­cu­dun bir aza­sına batan bir di­ke­nin acı­sını bütün beden his­se­der. Bu ruhla be­de­nin ül­fe­ti­nin bir ne­ti­ce­si­dir. Ruhla ir­ti­batı ke­si­len yani felç olan beden par­çası ise bu acıyı his­set­mez.

Ülfet sa­hibi olan in­san­lar da, bir­bir­leri ara­sında ül­fete mani ola­cak, ül­feti ze­de­le­ye­cek bir şey mey­dana gel­di­ğinde büyük bir has­ret­lik içe­ri­sinde kıv­ra­nıp du­rur­lar. Ba­si­ret sa­hibi mü’min­ler ise ül­fete mani olan bu yan­lış­lık­ları ara­dan kal­dır­mak için bütün güç ve ira­de­le­rini kul­la­nır­lar. Bu gaye ger­çek­le­şene kadar has­ret­lik ve ız­dı­rap duy­maya da devam eder­ler.

Ger­çek ma­nada insan olan­lar ara­sında ül­fete mani olan bir şey or­ta­dan kalksa bu ki­şi­le­rin kalp­le­rinde duy­duk­ları zevki bizim an­la­yıp, kav­ra­ma­mı­zın ve hak­kıyla an­lat­ma­mı­zın da müm­kün ol­ma­dı­ğını iti­raf ede­lim.

Ashab-ı Kiram’ın, ara­la­rında ül­fete mani bir ha­dise mey­dana ge­lince bir­bir­le­rine karşı nasıl mü­te­vazı dav­ran­dık­la­rı­nın ör­nek­leri sa­yı­la­ma­ya­cak kadar çok­tur. Bu ör­nek­lik­leri sahih kay­nak­lar­dan öğ­re­ne­rek ara­mız­daki ül­fete mani hu­sus­lar­dan kur­tul­ma­nın yol­la­rını araş­tır­ma­lı­yız.

Ülfet, ruh­tan sonra bü­yü­me­sine kalpte devam eder, ar­dın­dan ülfet ma­ka­mı­nın üs­tün­deki mu­hab­bet ma­ka­mına yük­se­lir. Mu­hab­bet ma­ka­mına yük­se­len­ler, bun­dan sonra ün­si­yet de­ni­len bir üst ma­kama yük­se­lir­ler.

Bazı âşık­la­rın, ma­şuk­ları ile bir araya gel­me­den de on­larla bir arada imiş gibi ya­şa­dık­la­rını unut­ma­ya­lım. Hz. Ebu­be­kir (r.a) Efen­di­miz ile Ra­sû­lul­lah (s.a.v) Efen­di­miz ara­sın­daki ün­si­yet mi­sali gibi.

Bir gün Hz. Ebu­be­kir, Rasûl-i Ekrem Efen­di­mize ge­le­rek:

“Ya Ra­sû­lal­lah size bir şey sor­mak is­ti­yo­rum ama uta­nı­yo­rum.” der. Ra­sû­lul­lah (s.a.v):

“Sor Ya Eba­be­kir.” diye bu­yu­runca Hz. Ebu­be­kir (r.a)

“Ya Ra­sû­lal­lah ha­ya­li­niz ha­ya­lim­den hiç git­mi­yor. O kadar ki; kaza-i hacet anımda bile sizi unu­ta­mı­yo­rum.” der. Ra­sû­lul­lah (s.a.v),

“Dost ola­nın böyle ol­ması ge­re­kir.” bu­yu­rur.

Ün­si­yet ma­kamı, in­san­lı­ğın ilk ve son ma­ka­mı­dır.

Bun­dan do­layı Allah Zül­ce­lâl Haz­ret­leri:

“Ey in­san­lar” diye ses­le­ne­rek bütün in­san­lara, ke­ma­lat­la­rı­nın kar­şı­lı­ğında ülfet sa­hibi olma ve ün­si­yet ma­ka­mını ka­zanma im­kâ­nına sahip ol­du­ğunu bil­di­re­rek, Allah ka­tında ün­si­ye­tin öne­mine işa­ret bu­yur­muş­tur.

Kur’an-ı Kerim’de:

“Ey in­san­lar” diye ses­le­ni­len ayet-i ke­ri­me­ler pek çok­tur.

Ger­çek insan ola­bil­mek için, ül­fe­tin ger­çek zir­vesi olan ün­si­yete ka­vuş­mayı Allah Zül­ce­lal Haz­ret­leri biz­lere ve ümmet-i Mu­ham­med’e nasip bu­yur­sun.

Ülfet ke­li­mesi hak­kında de­ği­şik ta­rif­ler de ya­pıl­mış­tır.

Dik­katli bir şe­kilde araş­tı­rır­sak ül­fe­tin canlı ve can­sız var­lık­lar ara­sında ilk gün­den iti­ba­ren var ol­du­ğunu da gö­rü­rüz.

Hz. Âdem ba­ba­mı­zın dün­yaya gel­diği andan iti­ba­ren bütün var­lık­larla ün­si­yeti vardı. Hatta yır­tıcı kuş­lar Hz. Âdem (a.s)’in omuz­la­rına konar, vahşi hay­van­lar Hz. Âdem’in et­ra­fında do­la­şır, Hz. Âdem (a.s) ge­re­kirse ars­lan ve kap­lan­la­rın sırt­la­rına yük­le­rini yük­ler, is­te­diği yere gö­tü­rürdü.

Kabil’in Habil’i öl­dür­düğü an iki var­lı­ğın ül­feti, düş­man­lığa dö­nünce, dün­yayı vah­şet ve şid­det kap­la­maya baş­lar.

Âdem ba­ba­mız Mekke-i Mü­ker­reme’yi zi­ya­ret edip ya­şa­dığı yere dönüp daha önce ya­nın­dan ay­rıl­ma­yan hay­van­la­rın ve kuş­la­rın ken­di­sin­den kaç­maya baş­la­dı­ğını gö­rünce bir suç iş­len­di­ğini dü­şü­nür. Ar­dın­dan Kabil’in Habil’i öl­dür­dü­ğünü öğ­re­nir.

İki kar­de­şin bu dav­ra­nı­şıyla in­san­lar ara­sın­dan ül­fe­tin kal­kı­şı­nın in­san­lığı gü­nü­müze kadar ne büyük fe­la­ket­lere sü­rük­le­di­ğini gör­mü­şüz­dür ve hâ­lâda gör­meye devam et­mek­te­yiz.

Tabiî ki Allah Teala Haz­ret­leri kul­la­rı­nın kalp­le­rine in­san­lara, çi­çek­lere, bit­ki­lere, ağaç­lara canlı ve can­sız var­lık­lara karşı bir saygı ve ülfet verir, güzel gör­dük­le­riyle, çi­çek­lerle bit­ki­lerle ün­si­yet­le­rini ar­tı­rır. On­lar­dan hoş­la­nır ko­ku­la­rın­dan mey­ve­le­rin­den ve de­ği­şik özel­lik­le­rin­den fay­da­la­nıp hoş­la­nır­lar.

Bunun is­patı için et­ra­fı­nız­daki mah­lû­kata ba­kar­sa­nız Allah Teâlâ Haz­ret­le­ri­nin hep­si­nin ya­pı­sına bir­bir­le­rine karşı ülfet ka­bi­li­ye­tini koy­du­ğunu gö­rür­sü­nüz.

Ağa­cın içine, ateşle ağa­cın ara­sına, suyun içine, ateşle suyun ara­sına, ha­vaya, hava ile ate­şin ara­sına vel­ha­sıl arş-ı ala­dan yedi kat yerin al­tına kadar olan bütün eş­ya­nın var­lı­ğı­nın içine Allah Teala Haz­ret­leri bir­bir­le­rine karşı bir ülfet koy­muş­tur.

İnsan gaf­leti se­bebi ile Hakk’ın koy­duğu bu ülfet öl­çü­le­ri­nin dı­şına çık­maya ça­lı­şırsa; eş­ya­nın ara­sında var olan bu ülfet den­ge­le­rini boz­duğu gibi in­san­lar ara­sın­daki var olan bütün ülfet den­ge­leri de bo­zu­lur.

İn­san­lar­daki bu bo­zu­luş se­bebi ile or­man­lar­daki ağaç­la­rın, bağ ve bah­çe­ler­deki sebze ve çi­çek­le­rin kara, deniz ve ha­va­daki hay­van­la­rın ara­sın­daki den­ge­ler de bo­zu­lur ve yer­yüzü fe­sada ve fe­la­kete doğru sü­rük­le­nir.

Allah Zül­ce­lâl Haz­ret­leri Ba­kara Sû­resi’nde gaf­let için­deki bu in­san­lara:

“Gelin yer­yü­zünü ifsad et­me­yi­niz.” bu­yu­runca onlar “Biz yer­yü­zünü ıslah edi­ci­le­riz.” der­ler.

Ama akıl sa­hibi mü’min­ler sahip ol­duk­ları fe­ra­set ile ba­kınca gü­nü­müz in­san­lık âle­mi­nin ara­la­rın­daki ül­fe­tin ter­kiyle nasıl bir fe­la­ke­tin içe­ri­sine sü­rük­len­dik­le­rini gö­rür­ler.

İn­san­lar içine yu­var­lan­makta ol­duk­ları bu halin se­bebi nedir diye araş­tır­ma­lı­dır­lar. Eğer bu ha­ki­kat; ce­mi­yet ola­rak araş­tı­rıl­mı­yorsa, fert­ler ola­rak araş­tı­rıp ül­fe­tin kar­şı­lı­ğında biz­lere ihsan edi­le­cek olan cen­net bah­çe­le­rin­deki mü­kâ­fat­ları nasıl elde ede­ce­ği­mizi öğ­ren­me­li­yiz.

Ülfet aynı za­manda var­lık­la­rın bir­bir­leri ile mu­va­fa­kata var­ma­ları de­mek­tir. Bütün var­lık­la­rın bir­bir­le­riyle mu­va­fa­ka­tı­nın Allah Zül­ce­lal Haz­ret­leri ile mu­va­fa­kata bağlı ol­duğu bi­lin­meli ve buna ina­na­rak ge­rek­tiği şe­kilde ya­şan­ma­lı­dır.

Ra­sû­lul­lah (s.a.v)’ın bu­yur­duğu “Allah ile mu­va­fa­kata va­rır­sa­nız bütün var­lık­larla mu­va­fa­kata var­mış olur­su­nuz.” hadis-i şe­rifi bunu bize ha­tır­la­tan güzel bir tav­si­ye­dir.

Günün in­san­ları içe­ri­sinde yay­gın­laş­maya ve yer­leş­ti­ril­meye ça­lı­şı­lan “di­ya­log” ke­li­me­sini ül­fe­tin kar­şı­lığı ola­rak da­yat­ma­nın hiç­bir ma­nası ol­ma­dığı gibi, hiç­bir fay­da­sı­nın da ol­ma­ya­ca­ğını bil­me­miz ge­re­kir.

Bun­la­rın di­ya­log de­dik­leri ke­li­meyi, ül­fetle kar­şı­laş­tı­ra­cak olur­sak ilmen ve aklen bir ben­zer­liği ol­ma­dı­ğını gö­rü­rüz.

Bazı kim­se­ler kork­tuk­ları ile di­ya­log kur­mak is­ter­ler. Fakat so­nunda en buyük be­laya onlar va­sı­tası ile uğ­rar­lar.

Bazı kim­se­ler dün­yevî ser­vet­ler kar­şı­lı­ğında ba­zı­ları ile di­ya­log kur­mak is­ter­ler. Onlar da bir gün bu se­beple sahip ol­duk­ları ser­vet­le­rin ta­ma­mını kay­bet­tik­le­rini gö­rür­ler.

Ba­zı­ları makam ve mevki hırsı ile bazı kim­se­lerle di­ya­loga gi­rer­ler. Bun­lar da bir gün ken­di­le­rin­den bek­le­nen elde edi­lince sahip ol­duk­ları makam ve mev­ki­ler­den acı­ma­sız bir şe­kilde uzak­laş­tı­rı­lır­lar.

Vel­ha­sıl her­kes de­ği­şik bir ve­sile ile in­san­ları al­dat­mak için di­ya­log gay­ret­leri içe­ri­sine sü­rük­le­nir­ler. Bir gün bu gaf­let­le­ri­nin se­bebi ile dünya ve ahi­rette fe­la­kete sü­rük­len­mek­ten kur­tu­la­ma­ya­cak­la­rını görüp öğ­re­nir­ler, fakat artık iş işten geç­miş­tir.

Durum böyle olunca tek ça­re­mi­zin Allah Teâlâ Haz­ret­leri ile ülfet, ün­si­yet ku­ra­bil­mek için Kur’an ve sün­ne­tin kop­ma­yan sağ­lam ipine sa­rıl­mak ol­du­ğunu bil­me­li­yiz.

Ev­li­ya­dan bir zatın ta­zarru ile Rab­bine ses­le­ni­şine dik­kat ede­lim.

“Ey Allah’ım!

Yal­nız­lı­ğımda enî­sim olan,

kor­kulu za­man­la­rımda enî­sim olan,

ka­ran­lık ge­ce­lerde enî­sim olan,

bütün dünya çev­remde el bağ­la­yıp dur­du­ğunda enî­sim olan,

dün­yada, ölüm anımda, ölüm âle­minde ve ölüm âle­mi­nin öte­sinde enî­sim olan Sen­sin.

Sen de mer­ha­met ede­rek beni ve bütün kul­la­rını bu ün­si­yet ma­ka­mına yük­selt.”

Bu önemli hu­susu der­gi­mi­zin kı­sıtlı say­fa­la­rın­dan öğ­ren­mekle ye­tin­me­ye­rek kâ­i­nat­taki sa­yı­sız var­lık­lara bak­malı ve ara­la­rın­daki ül­fete şahit ol­ma­lı­yız. Ber­rak ha­va­larda yer­le­rinde sabit duran veya belli bir düzen içe­ri­sinde dönüp do­la­şan ci­sim­lere ve yıl­dız­lara ba­kı­nız.

Artık ak­lı­mızı ba­şı­mıza ala­lım. Rab­bi­mi­zin biz­lere ke­male er­me­miz için gön­der­diği ki­ta­bına mü­ra­caat ede­lim. Bu ilahi se­dayı can ku­la­ğı­mızla din­le­ye­lim.

Allah Zül­ce­lal Haz­ret­leri ayet-i ke­ri­mede:

“Ey ha­bi­bim yer­yü­zün­deki bütün var­lık­ları infak et­sey­din, mü’min­le­rin kalp­le­rine ül­feti yer­leş­ti­re­mez­din. Lakin Allah ül­feti on­la­rın kalp­le­rine yer­leş­tir­miş­tir.” (Enfal Sû­resi, 63) bu­yu­ra­rak dik­ka­ti­mizi bir nok­taya çek­mek­te­dir. Biz­ler de bu ger­çeği asla unut­ma­ya­lım ki; dün­yada bir­lik ve be­ra­ber­lik içe­ri­sinde ya­şa­ya­rak cen­net bah­çe­le­rinde de bir arada ya­şama şeref ve sa­a­de­tine ka­vu­şa­bi­le­lim.

Söz­le­ri­mizi şu şe­kilde nok­ta­la­ya­lım: Ger­çek ma­nada ülfet, mu­hab­bet, ün­si­yet, kar­deş­lik; yal­nız Allah rı­za­sını ka­zan­mak için O’nun em­ret­tiği şe­kilde ya­pı­la­rak Allah’a ita­ate ve­sile olursa kul­lar için bir fayda sağ­lar. Aksi halde boş bir gay­ret ve hoş ol­ma­yan bir fe­la­ket se­bebi olur. Allah Teâlâ he­pi­mizi böyle fe­la­ket­ler­den mu­ha­faza bu­yur­sun.

Selam;

Her şeyde Rab­bi­mi­zin gön­der­dik­le­rini oku­yup, dü­şü­nen­ler üze­rine olsun.

Rab­bim biz­leri il­mini zih­ninde sak­la­yıp, di­linde do­laş­tır­dığı halde kal­bine in­di­re­me­yen ca­hil­ler züm­re­sin­den mu­ha­faza etsin.

Âmin bi hür­meti sey­yidi’l mür­se­lin.