Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Dünya Hayatı

3. Sayı · 2006/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

“Dünya ha­ya­tı­nın du­rumu, gök­ten in­dir­di­ği­miz bir su gi­bi­dir ki, in­san­la­rın ve hay­van­la­rın yi­ye­cek­le­rin­den olan yer­yüzü bit­ki­leri o su sa­ye­sinde gür­le­şip bir­bi­rine girer. Ni­ha­yet yer­yüzü ziy­ne­tini ta­kı­nıp (ren­gâ­renk) süs­len­diği ve sa­hip­leri de onun üze­rinde kud­ret sa­hip­leri ol­duk­la­rını san­dık­ları bir sı­rada, bir gece veya bir gün­düz ona em­ri­miz (afe­ti­miz) gelir de onu sanki dün ye­rinde yok­muş gibi kö­kün­den ko­pa­rı­la­rak bi­çil­miş bir hale ge­ti­ri­riz. İşte biz iyi dü­şü­ne­cek ka­vim­ler için ayet­le­ri­mizi böyle açık­lı­yo­ruz.

Allah Y (kul­la­rını) selam yur­duna ça­ğı­rı­yor ve O, di­le­di­ğini doğru yola ile­tir.

İyi iş güzel amel ya­pan­lara (ihsan mer­te­be­sine eren­lere) daha güzel iyi­lik, bir de zi­yade var­dır. On­la­rın yüz­le­rine ne bir toz (kara leke)bu­la­şır ne de bir hor­luk (gelir). İşte onlar cen­net eh­li­dir. Ve orada ebedî ka­la­cak­lar­dır.

Kö­tü­lük ya­pan­lara ge­lince, kö­tü­lü­ğün ce­zası misli ile­dir. On­ları zil­let kap­la­ya­cak­tır. On­ları Allah’a karşı ko­ru­ya­cak kimse yok­tur. On­la­rın yüz­leri sanki ka­ran­lık ge­ce­den bir par­çaya bü­rün­müş­tür. İşte onlar da ce­hen­nem eh­li­dir. Onlar orada ebedî ka­la­cak­lar­dır.’’ (1)

Bu Ayet-i Ke­rime’lerde dünya ha­yatı ve so­nucu bil­di­ril­miş bütün in­san­lar cen­nete davet edil­miş; da­vete ica­bet eden­ler iman ve güzel amelle cen­neti ka­zan­mış, ica­bet et­me­yen­ler ise inkâr ve kö­tü­lük­leri se­be­biyle ebedi ce­hen­nem­lik ol­muş­lar­dır.

Dünya im­ti­han ye­ri­dir. Dün­yada kalma sü­resi çok azdır. Son­suz ha­yata göre bir hiç me­sa­be­sin­de­dir. Bütün can­lı­lar Allah’ın tak­dir et­tiği bir zaman içinde ya­şa­yıp ha­yat­ları son bu­la­cak­tır. Pey­gam­ber Efen­di­miz’in r ölü­münü is­te­yen kâ­fir­ler için Allah Y şöyle bu­yur­muş­tur:

“Biz, sen­den önce de hiç­bir be­şere ebe­dî­lik ver­me­dik. Şimdi sen ölür­sen, sanki onlar ebedî mi ka­la­cak­lar?

Her canlı ölümü ta­dı­cı­dır. Sizi bir im­ti­han ola­rak hayır ile de şer ile de de­ni­yo­ruz. (Ni­ha­yet yine) Ancak bize dön­dü­rü­le­cek­si­niz.” (2)

Hayat, bir ha­yırlı fa­a­li­yet­ler alanı, ölüm ise bu fa­a­li­yet­le­rin kar­şı­lı­ğını bu­la­ca­ğı­mız ebedî var­lık sa­ha­sı­nın ge­çi­şini sağ­la­yan bir dönüm nok­ta­sı­dır. Bu hayat bize im­ti­han olmak için ve­ril­miş­tir. Mülk Sû­resi’nde Allah Y şöyle bu­yu­ru­yor:

“Mut­lak hü­küm­ran­lık elinde olan Allah Y, yü­ce­ler yü­ce­si­dir ve Onun her şeye gücü yeter. O ki, han­gi­ni­zin daha güzel amel tap­tı­ğını de­ne­mek için ölümü ve ha­yatı ya­rat­mış­tır. O, mut­lak ga­lip­tir, çok ba­ğış­la­yı­cı­dır.” (3)

Kur’an-ı Kerim’de bir­çok Ayet-i Ke­rime’de Allah Y bizi dünya ko­nu­sunda uyar­mak­ta­dır. Hadid Sû­resi’nde şöyle buy­ru­lu­yor:

“Bilin ki (ahi­ret ka­zan­cına yer ver­me­yen) dünya ha­yatı ancak bir oyun, eğ­lence, bir süs, ara­nızda bir övünme ve daha çok mal ve evlat sa­hibi olma is­te­ğin­den iba­ret­tir. Tıpkı bir yağ­mur gi­bi­dir ki bi­tir­diği nebat zi­ra­at­çi­le­rin ho­şuna gider. Sonra kurur da sen onun sap­sarı ol­du­ğunu gö­rür­sün, sonra da çer çöp olur. Ahi­rette ise çetin bir azap var­dır. Yine orada Allah’ın mağ­fi­reti ve rı­zası var­dır. Dünya ha­yatı al­da­tıcı bir ge­çim­lik­ten başka bir şey de­ğil­dir.” (4)

Dünya ve ahi­ret ha­ya­tı­nın mu­ka­ye­se­si­nin ya­pıl­dığı bu ayette, özel­likle, dün­ya­nın al­da­tıcı ta­raf­ları izah edil­miş, on­lar­dan ka­çı­nıl­ması tav­siye edil­miş­tir. Çünkü dünya ve dün­ya­da­ki­le­rin boş yere ya­ra­tıl­ma­dık­ları muh­te­lif Ayet-i Ke­ri­me­lerde açık­lan­mış­tır. Dünya ha­yatı kötü de­ğil­dir. Kötü olan onu Allah’a Y ve Pey­gam­ber Efen­di­miz’e r ita­ate yö­nelt­me­mek, ahi­reti ve in­san­lığı unu­tup, sırf dün­yaya ve dün­ya­nın fe­na­lık­la­rına ka­pıl­mak­tır.

Al-i İmran Sû­resi’nde, kadın, evlat ve mal ko­nu­sunda in­san­daki tabii sev­giye dik­kat çe­kil­miş, bu ko­nuda ilahi öl­çü­le­rin açıl­ma­ması için cen­net ni­met­leri teş­vik edil­miş­tir. Esa­sen in­sa­noğlu ha­ya­tını ve nes­lini devam et­ti­re­bil­mek için bu ni­met­ler­den belli öl­çüde is­ti­fade etmek zo­run­da­dır. Ancak insan bun­lara kul ve köle ol­ma­ma­lı­dır. Daha güzel olan cen­net ni­met­le­ri­dir. Çünkü dünya ni­met­leri ge­çici, cen­net ni­met­leri ise de­vam­lı­dır. Bu ko­nuda Allah Y şöyle bu­yu­rur:

“Nef­sanî ar­zu­lara, (özel­likle) ka­dın­lara, oğul­lara, yığın yığın bi­rik­ti­ril­miş altın ve gü­müşe, salma at­lara, (deve, sığır, koyun, keçi gibi) hay­van­lara ve ekin­lere karşı düş­kün­lük in­san­lara süs­len­miş­tir. Bun­lar dünya ha­ya­tı­nın (ge­çici) men­fa­at­le­ri­dir. Hâl­buki va­rı­la­cak güzel yer, Allah’ın ka­tın­da­dır.

(Ra­sû­lüm!) de ki: Size bun­lar­dan daha iyi­sini haber ve­re­yim mi? Takva sa­hip­leri için Rab­leri ya­nında, alt­la­rın­dan ır­mak­lar akan, ebe­di­yen ka­la­cak­ları cen­net­ler, ter­te­miz zev­ce­ler ve (hep­si­nin üs­tünde) Allah’tan da bir rıza var­dır. Allah kul­la­rını hak­kıyla gö­rü­cü­dür.” (5)

Dünya ha­ya­tı­nın ge­çici ol­du­ğunu her yıl Allah Y bize, ba­harda ye­şe­ren, son­ba­harda solan, kışın yok olup giden bit­ki­lerde de gös­ter­mek­te­dir. İnsan için önemli olan, dün­ya­nın ge­çici ni­met­le­rine al­dan­mak ye­rine, kısa süren dünya ha­ya­tında Allah’ın Y razı ola­cağı iş­leri yapıp ebedi sa­a­det yurdu olan cen­neti ka­zan­mak­tır. Kehf Sû­resi’nde buna şöyle işa­ret edil­mek­te­dir:

“On­lara şunu da misal gös­ter: Dünya ha­yatı, gök­ten in­dir­di­ği­miz su gi­bi­dir ki bir su sa­ye­sinde yer­yü­zü­nün bit­kisi (önce ge­li­şip) bir­bi­rine ka­rış­mış; ar­ka­sın­dan rüz­gâ­rın sa­vur­duğu çer çöp ha­line gel­miş­tir. Allah her şey üze­rinde ik­ti­dar sa­hi­bi­dir.

Ser­vet ve oğul­lar dünya ha­ya­tı­nın sü­sü­dür; ölüm­süz olan iyi işler ise Rab­bi­nin nez­dinde hep se­vapça daha ha­yırlı, hem de ümit bağ­la­maya daha la­yık­tır.” (6)

Dünya ha­ya­tını ahi­rete ter­cih eden­ler ve büs­bü­tün ken­dini dün­yaya kap­tı­ran­lar hiç şüphe yok ki kâ­fir­ler­dir. Bu ko­nuda Allah Y şöyle bu­yu­rur:

“Dünya ha­ya­tını ahi­rete ter­cih eden­ler, Allah yo­lun­dan alı­ko­yan­lar ve onun eğ­ri­li­ğini is­te­yen­ler var ya işte onlar (Hak’tan) uzak bir sa­pık­lık için­de­dir­ler.” (7)

Bu ko­nuyla ala­kalı ola­rak Hud Sû­resi’nde de şöyle buy­ru­lu­yor:

“Kim (yal­nız) dünya ha­ya­tını ve ziy­ne­tini is­te­mekte ise, on­la­rın yap­tık­la­rı­nın kar­şı­lı­ğını orada on­lara tam ola­rak ve­ri­riz ve orada onlar hiç­bir za­rara uğ­ra­tıl­maz­lar.

İşte onlar, ahi­rette ken­di­leri için ateş­ten başka hiç­bir şey­leri ol­ma­yan kim­se­ler­dir. (Dün­yada) yap­tık­ları da boşa git­miş­tir. Yap­makta ol­duk­ları şey­ler (zaten) ba­tıl­dır.” (8)

Müs­lü­man hiç­bir zaman ahi­reti unut­ma­ma­lı­dır. Kur’an-ı Kerim’de, çoğu yerde Allah’a Y ima­nın ya­nında ahi­rete iman zik­re­dil­miş­tir. Bun­dan do­layı her Müs­lü­man ahi­rette ve­re­ceği he­sabı dü­şü­ne­rek bu dün­yada iken ha­zır­lan­ma­lı­dır. Dünya ke­li­mesi, in­sana yakın oluşu ve sü­re­si­nin de kısa ol­ması iti­ba­riyle, “yakın” ma­na­sına gel­diği gibi bir de “adi, alçak” ma­na­sına gel­mek­te­dir. Bu ma­naya göre in­sanı Allah’a Y kul­luk­tan alı­ko­yan yani O’nun emir­le­rini ye­rine ge­ti­rip ya­sak­la­rın­dan uzak dur­ma­sına mani olan ve gaf­lete sebep olan her şey hiç şüphe yok ki dün­ya­dır. Başta ter­biye edil­me­miş insan nefsi, şey­tan, kâ­fir­ler, ta­ğut­lar, ta­ğuti sis­tem­ler ve on­la­rın tüm mü­es­se­se­leri… İşte bun­lar en büyük en­gel­ler­dir. Güçlü bir cihat sa­ye­sinde bu en­gel­ler aşı­la­cak, Allah’a Y ka­vuş­mak müm­kün ola­cak­tır.

Dünya ha­ya­tı­nın ya­nında al­da­tıcı şey­tan ko­nu­sunda da Kur’an-ı Kerim’de pek çok yerde Allah Teala biz­leri uyar­mak­ta­dır. Fatır Sû­resi’nde şöyle bu­yu­ru­lur:

“Ey in­san­lar! Allah’ın vaadi ger­çek­tir, sakın dünya ha­yatı sizi al­dat­ma­sın ve o al­da­tıcı (şey­tan) da Allah hak­kında sizi kan­dır­ma­sın!

Çünkü şey­tan sizin düş­ma­nı­nız­dır, siz de onu düş­man sayın. O kendi ta­raf­tar­la­rını ancak alevli ateş eh­lin­den ol­maya ça­ğı­rır.” (9)

Yine bu ma­nada Lok­man Sû­resi’nde şöyle buy­ru­lu­yor:

“Ey in­san­lar! Rab­bi­nize karşı gel­mek­ten kor­kun. Ne ba­ba­nın ev­la­dına, ne de biz­zat ev­la­dın ba­ba­sına, hiç­bir şeyle fayda ve­re­me­ye­ceği gün­den kor­kun. Şüphe yok ki, Allah’ın vaadi hak­tır. O halde sakın dünya ha­yatı sizi al­dat­ma­sın ve çok al­da­tıcı şey­tan sakın sizi Allah’ın af­fına gü­ven­di­re­rek kan­dır­ma­sın.” (10)

Dip­not­lar:

  • Yunus, 10/24–27
  • Enbiya, 21/34–35
  • Mülk, 67/1–2
  • Hadid, 57/20
  • Al-i İmran, 3/14–15
  • Kehf, 18/45–46
  • İbrahim, 14/3
  • Hud, 11/15–16
  • Fatır, 35/5–6
  • Lokman, 31/33