Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Ehl-⁠i Beyt’e Muhabbet

57. Sayı · 2019/1

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Yüce Allah’ın in­sa­noğ­luna ihsan et­tiği yüce duy­gu­lar­dan biri de sevgi ve mu­hab­bet­tir. Mu­hab­bet, gön­lün zevk al­dığı şeye mey­let­me­si­dir. İnan­cı­mı­zın ve iba­det­le­ri­mi­zin te­me­linde sevgi ve mu­hab­bet, daima ön plan­da­dır. Sev­giyi bir çem­bere ben­ze­te­cek olur­sak, bu çem­be­rin mer­ke­zinde Yüce Rab­bi­mize olan mu­hab­bet, pe­şin­den de Pey­gam­ber Efen­di­miz’e duy­du­ğu­muz mu­hab­bet gel­mek­te­dir.

Allah ve pey­gam­bere mu­hab­bet­ten sonra ise ilk önce Ehl-i Beyt’e mu­hab­bet yer al­mak­ta­dır. Söz­lükte “ev halkı, hane halkı” an­la­mına gelen Ehl-i Beyt ifa­desi, özel ola­rak Sev­gili Pey­gam­be­ri­miz’in ha­nım­la­rını, ço­cuk­la­rını, kadın erkek bütün to­run­la­rını, am­ca­la­rını ve on­la­rın ço­cuk­la­rıyla to­run­la­rını, genel ola­rak ise bütün ak­ra­ba­la­rını yani Ha­şi­mo­ğul­la­rını kap­sa­mak­ta­dır.1

“Ey Ra­sû­lüm! De ki: Buna kar­şı­lık ben siz­den, ak­ra­ba­lık sev­gisi dı­şında her­hangi bir ücret is­te­mi­yo­rum.”2 âyet-i ke­rî­me­sini bazı âlim­le­ri­miz, Ra­sû­lul­lah Efen­di­miz’in ya­kın­la­rına sevgi ve mu­hab­bet gös­te­ril­mesi ola­rak da yo­rum­la­mış­lar­dır.3 Kur’ân’ın bü­tünü göz önüne alın­dı­ğında zımnî ola­rak Ehl-i Beyt’e mu­hab­bet gös­te­ril­me­si­nin her Müs­lü­ma­nın bir gö­revi ol­duğu an­la­şıl­mak­ta­dır.

Ehl-i Beyt’e mu­hab­bet ve on­la­rın hak­la­rına ri­a­yet edil­mesi ko­nu­sunda Ra­sû­lul­lah (s.a.v) Efen­di­miz’in de bir­çok emir ve tav­si­ye­leri var­dır. Se­ka­leyn hadîs-i şe­rîfi ola­rak da bi­li­nen bir hut­be­sinde Efen­di­miz şöyle bu­yu­rur: “Şimdi, dik­kat edin ey in­san­lar! Rab­bi­min el­çisi gelip de ona ica­bet etmem ya­kın­dır. Ben size iki ağır yük bı­ra­kı­yo­rum. Bun­la­rın bi­rin­cisi içinde doğru yol ve nur/ışık bu­lu­nan Ki­ta­bul­lah’tır. Allah’ın Kitab’ını alın ve ona sa­rı­lın… Bir de Ehl-i Beyt’imi bı­ra­kı­yo­rum. Ehl-i Beyt’im hak­kında size Allah’ı ha­tır­la­tı­rım! Ehl-i Beyt’im hak­kında size Allah’ı ha­tır­la­tı­rım! Ehl-i Beyt’im hak­kında size Allah’ı ha­tır­la­tı­rım!”4 Yine bir başka hadîs-i şe­rîfte “Size ver­diği ni­met­ler­den do­layı Allah’ı sevin! Allah sev­gi­sin­den do­layı beni, bana olan sev­gi­niz­den do­layı da Ehl-i Beyt’imi sevin!” buy­rul­muş­tur.5 Bu hadîs-i şe­rîf­ler­den an­lı­yo­ruz ki, Ehl-i Beyt’in hu­ku­ku­nunu gö­zet­mek, kalp­le­ri­mizde on­lara karşı derin bir mu­hab­bet bes­le­mek ve bu mu­hab­beti per­çin­le­mek he­pi­mi­zin gö­re­vi­dir. Sevgi bir bü­tün­dür, bö­lü­ne­mez. Allah’ı ve Ra­sû­lünü se­vi­yo­rum diyen kim­se­nin, Efen­di­miz’in Ehl-i Beyt’ine mu­hab­bet bes­le­mesi ge­re­kir. Çünkü ger­çek sevgi, sa­dece dosta mu­hab­beti değil, dos­tun ya­kın­la­rına ve sev­dik­le­rine de mu­hab­beti, on­ları da sev­meyi ge­rek­ti­rir.

Hadis kay­nak­la­rı­mı­zın Ehl-i Beyt’le il­gili bö­lüm­le­rine ba­kıl­dı­ğında gerek Efen­di­miz’den ge­rekse de sa­ha­be­nin ileri ge­len­le­rin­den, Ehl-i Beyt’e sevgi ve mu­hab­bet gös­te­ril­mesi hu­su­sunda daha bir­çok hadîs-i şe­rî­fin ri­va­yet edil­diği gö­rü­lür. Bun­la­rın bi­rinde Efen­di­miz (s.a.v), am­cası Abbas’a (r.a) hi­ta­ben “Nef­sim yed-i kud­re­tinde olan Allah’a yemin ede­rim ki, sizi Allah ve Ra­sûlü hakkı için sev­me­diği müd­detçe ki­şi­nin kal­bine iman gir­mez.”6 bu­yur­muş­tur. Ay­rıca Hz. Ebû Bekir (r.a) “Ey İn­san­lar! Mu­ham­med’e hür­me­ti­nizi Ehl-i Beyt’i için de mu­ha­faza edi­niz.”7 “Val­lahi, Benim için Ra­sû­lul­lah’ın ya­kın­la­rına hiz­met, kendi ak­ra­bama hiz­met­ten daha gü­zel­dir.”8 di­ye­rek bir ba­kıma Ehl-i Beyt sev­gi­si­nin ken­di­sinde do­rukta ol­du­ğunu gös­ter­miş­tir.

Gönlü Ehl-i Beyt sev­gi­siyle coşan Hz. Ömer (r.a) de Efen­di­mi­zin am­cası Abbas’a (r.a) şöyle der: “Val­lahi senin Müs­lü­man ol­mana, Hat­tab’ın Müs­lü­man ol­ma­sın­dan daha çok se­vin­dim. Çünkü senin Müs­lü­man olman Ra­sû­lul­lah’ı, Hat­tab’ın Müs­lü­man ol­ma­sın­dan daha çok se­vin­di­rir.”9 Bu ifa­de­ler­den, Pey­gam­ber­ler­den sonra mü’min­le­rin en üs­tün­leri ola­rak kabul edi­len ve Allah Ra­sû­lünü dâima ken­di­le­rine ter­cih eden Hz. Ebû Bekir (r.a) ve Hz. Ömer’de (r.a), Efen­di­miz’in ya­kın­la­rına olan mu­hab­bet ve sev­gi­nin zir­vede ol­duğu an­la­şıl­mak­ta­dır.

Tarih bo­yunca Müs­lü­man­la­rın, Pey­gam­be­ri­miz­den sonra Onun ema­neti ola­rak Ehl-i Beyt’e büyük te­vec­cüh gös­ter­dik­leri gö­rü­lür. İslam kül­tü­ründe Pey­gam­be­ri­mi­zin to­runu Hz. Hasan (r.a) nes­lin­den ge­len­lere şerif, Hz. Hü­se­yin (r.a) nes­lin­den ge­len­lere de sey­yid ni­şanı ve­ril­miş, ken­di­le­rine sevgi ve saygı gös­ter­mek, Efen­di­miz’i (s.a.v) sev­me­nin bir te­za­hürü ola­rak gö­rül­müş, on­la­rın iş­le­rini takip etmek ama­cıyla Na­kîbü’l-Eş­raf­lık Mü­es­se­sesi ku­rul­muş­tur.

Efen­di­miz’in (s.a.v) ya­kın­la­rını ha­yırla anmak, on­lara karşı sevgi ve saygı bes­le­mek, Efen­di­miz’e olan hür­met ve mu­hab­be­ti­mi­zin bir ge­re­ği­dir. Zaten her na­ma­zın son otu­ru­şunda, ta­hiy­yat du­a­sın­dan sonra oku­du­ğu­muz salli ve barik du­a­la­rında, önce Pey­gam­be­ri­mize pe­şin­den de ai­le­sine daima dua oku­yo­ruz. Bu şe­kilde Pey­gam­be­ri­mi­zin ai­le­sini en azın­dan günde beş defa dua ile anmış olu­yo­ruz. Bunun ya­nında “Al­la­â­hümme salli ve sel­lim ve bârik alâ sey­yi­dinâ Mu­ham­me­din ve ala âli sey­yi­dinâ Mu­ham­med / Allah’ım, hem Efen­di­miz Mu­ham­med’e hem de Onun ai­le­sine salât ü selam olsun, on­ları mü­ba­rek eyle!” şek­linde yap­tı­ğı­mız salât ü se­lam­larda da Gö­nül­ler Sul­tanı Efen­di­miz’le bir­likte, Onun Ehl-i Beyt’ine de sevgi ve mu­hab­be­ti­mizi izhar edi­yo­ruz. Yüce Allah’a ve Pey­gam­ber Efen­di­miz’e mu­hab­be­ti­mi­zin ay­rıl­maz bir par­çası olan Ehl-i Beyt mu­hab­be­tini de her an yü­rek­le­ri­mizde his­se­de­rek, bu mu­hab­beti canlı tut­malı, duy­gu­la­rı­mızı ve dav­ra­nış­la­rı­mızı bu mu­hab­bete göre ayar­la­ma­lı­yız. Onlar hak­kında asla edebe ay­kırı söz­ler sarf et­me­meli, on­ları hep rah­metle ve edep içinde an­malı, ah­lâ­kı­mızı on­la­rın güzel ah­lâ­kıyla süs­le­meli, on­la­rın yo­lun­dan git­meli, bun­la­rın inan­cı­mı­zın bir ge­reği ol­du­ğunu hiç­bir zaman unut­ma­ma­lı­yız.

  1. Mustafa Öz, “Ehl-i Beyt” madddesi, DİA (Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi), X, 499. ↩︎
  2. Şûra suresi (42): 23. ↩︎
  3. İbn Kesîr, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, Kahraman Yay., İstanbul, 1992, VII, 188. ↩︎
  4. Müslim, Fadâilü’s-Sahâbe, no. 4425; Ahmet Davudoğlu, Sahih-i Müslim Terceme ve Şerhi, Sönmez Neşriyat, İstanbul 1988, X, 251-252. ↩︎
  5. Mübarekfûrî, Tuhfetü’l-Ahfezî bi-Şerhi Camii’t-Tirmizî, Medine, Ty., hadis no. 3878, X, 292. ↩︎
  6. Ahmed b. Hanbel, Müsned, I, 207-208; İbn Kesîr, a.g.e., VII, 188. ↩︎
  7. Buhârî, Menâkıb, no. 3436, 3468; Kamil Miras, Sahîh-i Buhari Muhtasarı Tecrid-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, Ankara, 1975, IX, 367, 369. ↩︎
  8. Buhârî, Menâkıb, no. 3435; Miras, a.g.e, IX, 367, 369. ↩︎
  9. İbn Kesîr, a.g.e., VII, 190. ↩︎