Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Hakikatlerle Hakk’a Seyir

4. Sayı · 2006/4

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Rey­han der ki:

Bizi ya­ra­tan Allah Zül­ce­lâl Teala ve Te­kad­des Haz­ret­le­rine şa­nına lâyık hamd ü se­na­lar olsun. O (c.c) benim hâ­li­kim­dir, ben de O (c.c)’nun mah­lû­ku­yum. Ben, ya­ra­tıl­dığı gaye üzere ya­şa­yan âlem-i mah­lûk­tan bi­ri­yim. Ben, bana bakıp beni gö­rene beni ya­ra­tanı ha­tır­la­tı­rım. Beni gö­re­me­yen­lere ula­şan rey­ha­la­rımla bana bu rey­hayı ve­reni ha­tır­la­tı­rım, reyha ala­ma­yan­lara da baş­ka­ları be­nimle beni ya­ra­tanı ta­nı­tır­lar.

Görme, duyma ve reyha alma ka­bi­li­ye­tini kay­bet­miş olan­lara da me­lek­ler va­sı­ta­sıyla ulaş­tı­rı­lan il­ham­larla ben veya benim gi­bi­le­rin uyan­dı­rıcı ör­nek­leri ve­ri­le­rek biz­leri ya­ra­tanı ha­tır­la­tıp, ya­ra­tı­cı­la­rını ta­nı­maya teş­vik eder­ler. Aynı za­manda biz­leri ve bütün mah­lû­katı ya­ra­ta­nın koy­muş ol­duğu ta­biat ka­nun­la­rıyla ya­ra­tıl­dı­ğı­mızı ve o ka­nun­lara göre ya­şa­dı­ğı­mızı ha­tır­la­tır­lar. Çünkü mah­lûk olan biz­ler daima ya­ra­tı­cı­mıza muh­ta­cız. Var ol­ma­mız ve var­lı­ğı­mızı devam et­tir­me­miz için muh­taç ol­du­ğu­muz ka­nun­ları da o ya­rat­mış­tır.

Var­lı­ğı­mızı devam et­tir­me­miz için muh­taç ol­du­ğu­muz her şey, aynı za­manda bizi Allah Teala’ya gö­tü­ren bir yol­dur. Aynı za­manda bütün mah­lû­ka­tın var­lı­ğı­nın de­vamı için O’na muh­taç oluşu, bize O’nu Halik ola­rak ta­nı­tan bir yol­dur.

Muh­taç olanı ya­ra­tan O (c.c),

Mah­lûk­la­rı­nın ih­ti­yaç­la­rını gi­de­re­cek olan var­lık ve eş­yayı da ya­ra­tan O (c.c).

İh­ti­yaç­la­rı­mızı ve­rene doğru gi­der­sek ula­şa­ca­ğı­mız var­lık yine O (c.c).

Var­lık­lara ve biz­lere ve­ri­len rey­ha­ları, şe­kil­leri ve gü­zel­lik­leri te­fek­kür eder­sek bun­ları bize ve­re­nin de yine O (c.c) ol­du­ğunu gö­rü­rüz.

Rey­han­ları da, ba­har­ları da, son­ba­har­ları da ya­ra­tan O (c.c)

Di­ri­liş de O’ndan, yok­luk da O’ndan.

Çünkü öl­dü­ren de O (c.c) di­ril­ten de O (c.c).

Ve her şey O’ndan geldi ve so­nunda yine O’na gi­de­cek­tir.

Rey­han der ki:

Bana bakma! Sana işa­ret et­tik­le­rime bak.

Unutma; ba­kı­şın, hay­vanî ve in­sanî bakış olmak üzere iki yönü var­dır.

Hay­van ba­kınca yeme, içme ve nefsî ih­ti­yaç­ları için bakar. İnsan ise bun­la­rın ya­nında ibret almak ve ne­re­den gelip ne­reye doğru git­ti­ğini an­la­mak için bakar.

Mev­lânâ (k.s) Haz­ret­leri Mes­nevî-i Şe­rifi’nde ba­kı­şın bu iki yö­nünü an­lat­mak için güzel bir kıssa an­la­ta­rak şöyle bu­yu­rur:

Za­ma­nın bi­rinde göz has­ta­lık­la­rını te­da­vide mahir bir hekim var­mış. Bir gün ken­di­sine acil bir hasta gelir. Der­hal gö­zünü ame­li­yat eder. Bu ve­sile ile gözü yu­va­sın­dan dı­şarı çı­ka­rır. Lâzım olan bir aleti almak için diğer ta­rafa dö­nünce bir At­maca hızla sü­zü­le­rek ada­mın gö­zünü kapıp gider. Hekim te­laşla ne ya­pa­ca­ğını dü­şü­nür­ken dı­şa­rıda ot­la­yan bir ku­zuyu gö­rünce sü­ratle onun gö­zünü ala­rak has­ta­nın gö­züne nak­le­der. Gö­zünü sarar ve has­ta­sını bir müd­det sonra pan­su­mana gel­me­sini söy­le­ye­rek gön­de­rir.

Hasta gelir, hekim gözü açar ve tek­rar kont­role gel­mesi tem­bih­le­ye­rek has­tayı yol­lar. Bir müd­det sonra hasta gelir. Hekim “Gözün nasıl, gö­rü­yor mu?” diye sorar. Hasta “Di­ğe­rin­den daha iyi gö­rü­yor ama gö­zümde bir ga­rip­lik var, bir çi­men­lik ve ye­şil­lik gö­rünce gö­zümü ondan ayı­ra­mı­yo­rum.” der.

Evet, bu kıssa bize in­sanî ba­kışla hay­vanî ba­kı­şın far­kını öğ­ret­mek­te­dir. Bize düşen insan ola­rak ba­kış­la­rı­mı­zın hay­van­la­rın ba­kış­la­rına ben­ze­me­me­sini temin et­mek­tir.

Belki ba­zı­la­rı­nız bu kıs­sa­nın ger­çek olup ol­ma­dı­ğını dü­şü­ne­bi­lir. Ama bizim, Mev­lâna’nın bu hi­kâ­ye­si­nin ger­çek olup ol­ma­ma­sın­dan zi­yade ve­ri­len ör­ne­ğin ger­çekle ala­ka­sına dik­kat et­me­miz ge­re­kir. Bu kıssa; gö­züyle görüp, ku­la­ğıyla duy­duk­la­rını idrak ede­me­yen­ler için bir mi­sal­dir. Bu ve ben­zeri mi­sal­ler, bu ör­nek­leri kalp­lerde can­lan­dı­rıp dü­şünce ve ka­bi­li­yet­leri ha­re­kete ge­çir­mek için zik­re­dil­mek­te­dir. Allah Teala’nın bu­yur­duğu gibi:

“Onlar dü­şün­sün­ler diye biz şu mi­sal­leri in­san­lara beyan ede­riz.”1

Kur’an-ı Kerim’de buna ben­zer bir­çok Âyet-i Ke­rime mev­cut­tur. Bir diğer Âyet-i Ke­rime de ise Cenab-ı Hak,

“Bu mi­sal­leri in­san­lara beyan ede­riz. Ancak in­san­lar­dan yal­nız bi­len­ler anlar.”2 bu­yur­muş­tur.

Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz de:

“İn­san­larla ilim­leri ve akıl­ları se­vi­ye­sinde ko­nu­şun.” bu­yur­muş­tur.

Çünkü in­san­lar Ehl-i Hakk ve Ehl-i Batıl ola­rak iki sı­nıfta de­ğer­len­di­ri­lir­ler.

Ba­tıla mey­yal olan in­san­lara, ba­tı­lın teh­li­keli yol­la­rını an­lat­mak is­te­yince; Âyet-i Ke­ri­me­le­rin veya Hadis-i Şe­rif­le­rin onlar için bir mânâ ifade et­me­di­ğine şahit olu­ruz. İşin esa­sını öğ­ren­mek için bi­len­lere de bir şey sor­maz­lar. Bu da yet­mez­miş gibi Âyet-i Ke­rime ve Hadîs-i Şe­rif­leri ba­tılı yer­leş­ti­rip yay­mak için çar­pı­ta­rak tevil eder­ler. Aynı za­manda bu gi­bi­ler Ra­sû­lul­lah (s.a.v)’a düş­man­lık­la­rın­dan do­layı ya Hâdîs-i Şe­rif­leri top­tan inkâr eder­ler veya bun­lar zayıf ve uy­durma ha­dis­ler­dir şek­linde pro­pa­ganda ile Hâdis-i Şe­rif­leri ba­site in­di­rip in­san­lara, gü­ve­nil­me­mesi ge­re­ken bir ke­lam­mış gibi tak­dim eder­ler. Bunu ya­par­ken ger­çek mâ­nâda uy­durma olan ha­dis­leri ise ga­ye­le­rini yay­gın­laş­tır­mak için kendi gö­rüş­le­ri­nin de­lili ola­rak sunar ve ba­tıla me­yil­le­rini ger­çek­leş­tir­me­nin yo­lunu arar­lar.

Hakk’a mey­yal olan in­san­lar Hakk’ı, hak olan­larla ispat etmek için ev­vela ha­ki­kat­lerle Hakk’a giden yolu bu­lur­lar.

Hakk’a giden sırât-ı müs­ta­kîm yo­lunu bu­lunca da her şeye hak öl­çüsü ile ba­ka­rak ya­ra­tı­lış ga­ye­sine doğru emin adım­larla iler­ler­ler.

Rey­han der ki:

Ben ha­ki­ka­tim. Çünkü varım. Beni Hakk (c.c) ya­rat­mış­tır. Her şe­yimle be­ra­ber şek­limi ve rey­hâmı da bana ihsan eden de O’dur.

Beni, var­lı­ğını siz­lere ta­nıt­mak için bir nişan ve ala­met ola­rak ya­ra­tan da O’dur.

Bana ba­ka­rak, beni ken­di­nize perde edip de yolda kal­ma­yı­nız. Beni gö­rünce, benim ya­ra­tanı bul­mak için bir nişan olu­şumu ha­tır­la­yın.

Ey in­sa­noğlu!

Sen ken­dine de bir bak.

Eğer biraz dik­kat eder­sen sen­den O (c.c)’na giden yolu kendi bün­yen­den de öğ­re­ne­bi­lir­sin. Benim gibi sen de O’ndan gelip O’na git­ti­ğini in­san­lara ha­tır­lat­mak için ya­ra­tıl­mış­sın. Bun­dan do­layı Rab­bini ve Rab­bi­nin ih­san­la­rını unutma. Bit­ki­ler âlemi ola­rak biz­ler, Allah Teâlâ’yı bütün selbi sı­fat­lar­dan ten­zih ede­riz ve O’na bütün kemal sı­fat­la­rıyla hamd ve sena ede­riz.

Allah Teâlâ ve Te­kad­des Haz­ret­leri bu­yu­ru­yor ki:

“Hiç­bir şey yok­tur, ama bir şey var ol­muşsa o şey Allah Teâlâ’yı kemal sı­fat­la­rıyla senâ eder. Ve O’nu nok­san sı­fat­lar­dan ten­zih eder. Lâkin siz­ler, bun­la­rın tes­bih­le­rini an­la­ya­maz­sı­nız.”3

Bu Âyet-i Ce­lile nâzil olunca Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz ya­nın­daki sa­ha­be­lere bu âye­tin es­ra­rını an­la­ta­bil­mek için eline bir avuç çakıl taşı ala­rak bir müd­det on­ları din­ler. Daha sonra elin­deki taş­ları ya­nın­daki Hz. Ebu Bekir (r.a)’e verir o da bir müd­det din­le­dik­ten sonra ya­nın­da­ki­lere verir ve ora­daki sa­ha­be­le­rin ta­mamı bu taş­ları eline alıp din­ler­ler. O taş­lar­dan “süb­ha­nel­lahi ve bi ham­dihi” se­dası du­yu­lu­yordu.

Ey gafil in­sa­noğlu:

Sen de ken­dine bak. Eğer var­lık olan eş­ya­lar­dan bi­risi isen Allah Teâlâ Haz­ret­le­rini dü­şü­nür ve tes­bih eder­sin. Eğer Allah Teâlâ’yı tes­bih ve tah­lil­lerle zik­ret­mez­sen bu Âyet-i Ce­li­le­nin hük­müne göre ken­dini eş­ya­dan bir şey sa­ya­bi­lir misin? Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz “Her şey bir şey­dir, ama câhil hiç­bir şey­dir.” bu­yur­muş­tur. Çünkü câhil, Allah Teâlâ’yı ta­nı­ma­mış­tır.

Bit­ki­ler, Allah Teâlâ’yı tes­bih eder­ler. Bit­ki­ler aynı za­manda Allah Teâlâ’nın maddî ha­yat­la­rı­nın de­vamı için koy­duğu ka­nun­lara da tes­lim olur­lar. Bit­ki­le­rin Allah Teâlâ’nın mü­kel­le­fi­yet­leri için koy­duğu bu ka­nun­lara tes­li­mi­yet­leri on­la­rın hal­le­riyle Allah Teâlâ’nın koy­duğu ka­nun­larda her­hangi bir ek­sik­li­ğin ol­ma­dı­ğını ispat etmek için­dir.

Ama bazı in­san­lara ba­kınca Allah Teâlâ’nın koy­muş ol­duğu ka­nun­larda ek­sik­lik dü­şü­ne­bil­dik­leri ve ha­yâ­sızca bir dav­ra­nış içe­ri­sine gi­re­rek bu hü­küm­leri de­ğiş­tir­meye yel­ten­dik­le­rini gör­mek­te­yiz. Siz­ler, Allah Teâlâ’nın ka­nun­la­rında ek­sik­lik ol­du­ğunu dü­şü­ne­bi­len­le­rin, de­ğiş­tir­meye ça­lı­şan­la­rın veya bu ka­nun­ları kabul et­me­yen­le­rin Allah Teâlâ’yı hak­kıyla ta­nı­yıp tes­bih ede­bil­dik­le­rini mi zan­ne­di­yor­su­nuz?

Akıllı in­sa­noğ­luna düşen ilk görev, ken­dini ya­ra­tanı bil­mek ve O’nu hak­kıyla ta­nı­mak­tır. Ar­dın­dan da kal­biyle O’nu, O’na layık ol­ma­yan sı­fat­lar­dan ten­zih edip, nok­san sı­fat­lar­dan mü­nez­zeh ol­du­ğunu tas­dik etmek ve di­liyle de bu tas­di­kini ikrar et­mek­tir.

Yani kul Allah Teâlâ’nın zâ­tında, sı­fat­la­rında ve iş­le­rinde hiç­bir ek­sik­liği ol­ma­dı­ğını kal­biyle tas­dik et­tiği gibi di­liyle de ikrar edince Allah Teâlâ’yı hak­kıyla tes­bih etmiş olur. Allah Teâlâ Haz­ret­le­rini sı­fat­la­rında ve iş­le­rinde ek­sik­siz ve kâmil kabul ede­rek li­sa­nen el­ham­dü­lil­lâh de­diği va­kitte ise Allah Teâlâ’ya karşı hamd ve se­nâ­larda bu­lun­muş olur.

Bu ha­ki­kat­leri dü­şün­me­den hamd, sena ve tes­bih­lerde bu­lu­nan­lar da sevap ka­za­nır­lar, fakat te­fek­kür ede­rek tes­bihte bu­lu­nan­larla aynı feyz ve be­re­keti elde ede­mez­ler.

Mev­zu­u­muzu bu­raya doğru ge­ti­ren husus; her şeyin Allah Teâlâ’yı tes­bih et­ti­ğini ifade et­me­mizdi. Bahse konu olan rey­han da bu eş­ya­lar­dan bi­risi ol­du­ğun­dan do­layı hâl li­sanı ile ve daha güzel li­san­la­rıyla biz­leri bu hu­susta uya­ra­rak der ki:

Ey İnsan! Ben, beni ya­ra­tanı hiç unut­mam ve sü­rekli ola­rak tes­bih ede­rim. Akıllı olan insan! Acaba sen ne­lerle meş­gul­sün. Ben, bu ha­yatta bir gel­di­ğim yok­luk âlemi bir de gi­de­ce­ğim yok­luk âlemi olmak üzere iki ta­rafa doğru bakar du­ru­rum. Yani benim ev­ve­lim de sonum da yok­luk­tur.

Ey in­sa­noğlu, senin de ev­ve­lin benim gibi yok­luk­tur. Fakat senin sonun benim gibi yok olmak de­ğil­dir. Sen yok ol­ma­ya­cak­sın. Bun­dan do­layı Allah Teâlâ’nın:

“Ne­reye gi­di­yor­sun!”4 bu­yur­du­ğunu dü­şün­me­li­sin.

Ben yok­ken beni var eden bir Var­lık (c.c) vardı. O (c.c) bana var­lı­ğımı ver­me­den yani ben­den önce Ma­de­ni­yat de­ni­len âlem­leri ya­rattı. O âlem­ler­den biri olan top­rak âle­minde de beni ya­rattı. Bun­dan do­layı top­rak bir mâ­nâda benim annem, bir mâ­nâda da benim va­ta­nım oldu. Onun için onu se­ve­rim ve ondan ay­rıl­mak is­te­mem. O da beni sever. An­ne­nin yav­ru­suna hiz­met et­tiği gibi o da bana hiz­met eder. Beni bes­le­mesi için suya muh­taç­tır. Su bu­la­ma­dığı va­kit­lerde fer­yat ede­rek pa­ra­la­nır­ca­sına üze­rinde çat­lak­lar olu­şa­rak Rab­bin­den rah­met dam­la­la­rını gön­der­me­sini ister. Biz­ler de ha­ya­tı­mı­zın de­vamı için top­rakta gizli olan suyu ara­rız.

Top­rak, ha­va­sız kal­dığı vakit bizi bes­le­ye­me­ye­ceği için ha­vayı da te­nef­füs ede­rek bize hayat verir. Biz­ler de ih­ti­ya­cı­mız olan ha­vayı te­nef­füs ede­rek in­san­lara za­rarlı mad­de­leri ken­di­mizde top­lar­ken ih­ti­yacı olan mad­de­leri on­lara ve­ri­riz. Top­la­dı­ğı­mız mad­de­ler­den ih­ti­ya­cı­mız olan­ları bün­ye­mizde bi­rik­ti­rir­ken za­rarlı olan­ları top­rak biz­den ala­rak imha eder.

Güneş ise her şeyin hayat kay­nak­la­rın­dan­dır. Bun­dan do­layı onu se­ve­rim. Onunla arama gi­re­cek olan­lar­dan ise hiç hoş­lan­mam. Bana gölge ya­pa­cak bir şey olursa onunla mü­câ­dele ede­rim. Eğ­ri­lip doğ­ru­la­rak, sağa veya sola doğru gi­de­rek göl­ge­sin­den kur­tul­mak is­te­rim. Eğer göl­ge­sin­den kur­tu­la­maz­sam sa­ra­rıp solar veya ku­ru­yup yok ol­mayı ter­cih ede­rek ebedî aş­kıma dö­ne­rim.

Ey in­sa­noğlu!

Si­zinle bizim maddî ha­ya­tı­mız­daki şart­lar ve ih­ti­yaç­lar ay­nı­dır. Ama biz fâ­ni­yiz. Yok olup gi­de­ce­ğiz. Siz­ler ise bâ­ki­si­niz. Dünya sizin ilk mer­ha­le­niz­dir. Bizim her şe­yi­miz dün­ya­da­dır. Sizin ha­ya­tı­nı­zın kar­şı­lığı ise dün­yada de­ğil­dir. Dünya sizin ka­bu­ğu­nuz­dur. Bir gün gelip bu ka­bu­ğu­nuz çat­la­ya­cak­tır. O zaman ya sedef gibi için­den pırıl pırıl bir inci çı­ka­rak et­rafı ay­dın­la­tır, ya da ipek bö­ceği gibi helak olur­su­nuz. Eğer siz­ler de zevk ve se­faya dalıp gaf­let yor­ga­nını üze­ri­nize çe­ker­se­niz gü­nah­la­rı­nız, ipek bö­ceği gibi et­ra­fı­nızı sarar. Bir şey­ler elde et­ti­ği­nizi sa­nır­sı­nız fakat bir gün ipek bö­ceği gibi sizi saran ko­zayı de­le­rek dal­dı­ğı­nız gaf­let­ten uyan­maya fır­sat bu­la­ma­dan kay­na­mış ka­zan­lar içe­ri­sinde helâk olup gi­der­si­niz. Ama unut­ma­yı­nız ki ipek bö­ce­ği­nin ha­yatı fâni âlemle sı­nır­lı­dır. O, ya­na­rak as­lında va­zi­fe­sini ye­rine ge­tir­miş ola­rak Ya­ra­dı­cı­sına ka­vu­şur. Çünkü o da bir eşya idi ve Rab­bini tes­bih ede­rek ya­şa­mıştı. Tes­bi­hatı bi­tince de Rab­bine ka­vuştu.

Ey in­sa­noğlu!

Senin de bir gün hayat ka­bu­ğun çat­la­yınca eğer Allah Teâlâ’nın ebedî hayat için koy­duğu şart­ları hak­kıyla ye­rine ge­tir­miş­sen mu­kar­ra­bin­ler­den olup Allah Teâlâ’nın ce­mâ­lini sey­re­de­rek cen­net ni­met­leri içe­ri­sinde ya­şar­sın. Veya inkâr ede­rek Allah (c.c)’ın koy­duğu hayat şart­la­rını red­de­dip ce­hen­nem ateşi içe­ri­sinde “Ya Rab beni bir daha dün­yaya gön­der. Salih amel­ler iş­le­ye­yim.” diye fer­yat ede­rek ya­şar­sın. Veya eshab-ı yemin’den olup cen­net ni­met­leri içe­ri­sinde ya­şar­sın.

Evet, işte rey­han siz­leri mu­kar­re­bin­ler ve eshab-ı yemin mer­te­be­le­rine ge­ti­rin­ceye kadar reh­ber­li­ğine devam ede­cek­tir in­şa­al­lah.

Rey­han hâl li­sanı ile siz­lere şöyle ses­le­nir:

“Ey insan, eğer yü­zünü ha­ki­kate çe­vir­mez­sen benim gibi çü­rü­yüp çiğ­ne­ne­rek fâni ha­ya­tını mah­ve­der­sin. Ben­den farklı ola­rak ebe­di­ye­tin aza­bına da müs­te­hak olur­sun.”

“Eğer bana ibret na­za­rıyla ba­kar­san benim rey­hamı ve gü­zel­li­ğimi bana veren Rab­bim’i ta­nı­yıp O’na âşık olup cen­net ni­met­le­rine ve mu­kar­ra­bin­ler ma­ka­mına ka­vu­şur­sun.” ve devam eder,

“Benim va­zi­fem ve reh­ber­li­ğim Vakıa Sü­resi’nin son ayet­le­ri­nin gös­ter­diği ma­kam­lara kadar siz­leri hâ­limle uyar­mak­tır.”

Allah Teâlâ Vakıa Sû­resi’nin bu son Âyet-i Ce­li­le­le­rinde:

“Eğer onlar mu­kar­ra­bin­ler­den olur­larsa onlar için revh-i rey­han var­dır.

Eğer eshab-ı ye­min­den olur­larsa, eshab-ı ye­min­den selam var­dır.

Eğer sa­pık­la­şıp ya­lan­la­yı­cı­lar­dan olur­sa­nız ine­ce­ği­niz yer, ni­ha­yeti ol­ma­yan kan ve irin der­yası Ce­hen­nem­dir.”5 bu­yur­mak­ta­dır.

Mu­hak­kak ki hayat yol­cu­lu­ğu­nu­zun sonu bun­lar­dan bi­ri­si­dir.

Ey insan sen de Rab­bini tanı, tes­bih et, ha­ya­tı­nın kur­tu­luş şart­la­rını ek­sik­siz ola­rak ye­rine getir ki vaad-ı ila­hi­yeye ka­vu­şa­bi­le­sin.

Çünkü O (c.c) koy­duğu ka­nun­lara göre mu­a­mele eden­dir.

Çünkü O (c.c) asla kim­seye zul­met­mez. Bu ha­ki­kati Cenab-ı Hak biz­lere şöyle bil­di­rir:

“Allah on­lara zul­met­mez. Ama onlar ken­di­le­rine zul­met­ti­ler.”6

Cen­net­teki güzel rey­hâ­lar Ra­su­lul­lah (s.a.v)’ın ru­hu­nun te­rin­den ya­ra­tıl­mış­tır. Hz.Âdem (a.s), cen­nette üze­rine ya­pı­şan bir yap­rakla o rey­hâyı dünya üze­rin­deki top­rağa ge­tir­miş­tir. O rey­hâ­lar­dan bütün rey­hâ­lar pay al­mış­tır. Rey­han da o rey­hâ­dan reyhâ alıp siz­lere tak­dim et­mek­te­dir.

Son­suz salât ve selam, O reyhâ men­bâı Ra­sû­lul­lah (s.a.v)’ın, âli­nin, as­ha­bı­nın, ta­bi­î­nin ve tebe-i ta­bi­î­nin üze­rine olsun.

O (s.a.v)’nun hür­me­tine İslâm Dün­ya­sına hu­zurla bu­luş­mayı tek­rar nasip ey­le­sin.

  1. ↩︎
  2. ↩︎
  3. İsrâ 17/44 ↩︎
  4. Tekvir 81/26 ↩︎
  5. Vakıa 56/88-95 ↩︎
  6. ↩︎