Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Nûr-⁠i Muhammediyye

7. Sayı · 2007/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Rah­man ve Rahim Allah (c.c)’ın adıyla

Hamd ü se­na­lar ce­ma­li­yeti ile zahir, ce­la­li­yeti ile galip, ru­bu­bi­yeti ile za­hi­ren ve ba­tı­nen kendi var­lı­ğın­dan başka var­lık­ları ter­biye et­meye muk­te­dir olan Allah Zül­ce­lâl üze­rine olsun.

Var­lık­ları ter­biye et­meye muk­te­dir olan O’ndan başka bir Rabb ol­ma­dığı gibi, O’nun yap­mış ve ya­pa­cak ol­duk­la­rını da O’ndan başka ya­pa­cak bir var­lık ol­ma­dı­ğını da ikrar ede­rek Allah Zül­ce­lâl vel Kemâl Haz­ret­le­rine hamd ü se­na­lar ede­riz.

Salât ve se­lam­la­rı­mız mah­lû­kat­tan, zahir ve ba­tında cemal ve celal sı­fat­la­rında em­sali bu­lun­ma­yan Rasûl-i Kib­riya Hz. Mu­ham­med Mus­tafa (s.a.v) Efen­di­mi­zin, âli­nin, as­ha­bı­nın, ta­bi­î­nin ve kı­ya­met gü­nüne kadar ona tabi olan­la­rın üze­rine olsun. Ay­rıca Hz. Âdem (a.s)’den bu yana gel­miş bu­lu­nan bütün nebi ve ra­sûl­ler ile salih kul­lar üze­rine olsun.

Onlar; kendi asır­la­rında in­san­lık âle­mi­nin ör­nek­leri ol­duk­ları gibi kı­ya­mete kadar da in­san­lığa örnek ola­cak­la­rın­dan do­layı ölü değil adeta di­ri­dir­ler.

Der­gi­mi­zin ilk sa­yı­sında insan-ı kâ­mil­den örnek ver­me­yip bit­ki­ler âle­mi­nin bir ferdi olan rey­han­dan örnek ve­re­rek mev­zu­u­muza baş­la­mış­tık. Ay­rıca kâ­i­na­tın mâ­nâ­dan mad­deye doğru geçiş saf­ha­la­rı­nın Mâ­de­ni­yat âlemi, Bit­ki­ler âlemi, Hay­van­lar âlemi, Cin­ler âlemi, İn­san­lık âlemi ve Me­lek­ler âlemi ola­rak şe­kil­len­di­ğini ifade et­miş­tik.

Bu altı âlem içe­ri­sinde bit­ki­ler âle­mi­nin bir ferdi olan rey­hanı seçiş se­bep­le­ri­miz­den bir ka­çını da beyan et­miş­tik.

Hz. Allah (c.c) kâ­i­na­tın yani bütün âlem­le­rin en güzel şe­kilde ya­ra­tı­cı­sı­dır.

Allah Teala’nın ru­bu­bi­ye­tini bir anda ger­çek ma­nası ile kav­ra­yıp ta­nı­ma­mız im­kân­sız­dır.

Çünkü bütün eş­yayı bir anda dü­şün­mek; aciz olan beşer için müm­kün de­ğil­dir.

Eğer in­san­lık âlemi ha­di­se­lere ya­ra­tı­lış ga­ye­le­rini te­fek­kür ede­rek değil de heva ve he­ves­le­ri­nin yön­len­dir­me­siyle ba­karsa gön­de­ril­miş ol­duğu bu âlemde ver­mekte ol­duğu im­ti­hanı kay­be­de­bi­lir.

Allah Teala bir Âyet-i Ke­rime de şöyle bu­yur­mak­ta­dır:

“Dün­ya­nın ca­zi­be­le­rine ka­pıl­ma­ya­rak güzel amel­ler iş­le­ye­cek olan­ları tes­pit etmek için; yer­yü­zünde ya­rat­tık­la­rı­mızı süs­le­dik.”

Allah Teala âlem­leri; âlem­leri en güzel şe­kilde ya­ra­ta­nın ru­bu­bi­ye­tini kâmil ma­nada ta­nı­ma­ları için ya­rat­mış­tır.

Allah Teala’nın ru­bu­bi­ye­tini kâmil mâ­nâda ta­nıt­mak için ya­ra­tıl­mış bu­lu­nan âlem­le­rin her biri bir san­cak­tır. San­cak tem­sil et­tiği mâ­nâyı ve di­kil­diği yerin sa­hi­bini ifade eden bir ala­met­tir.

Allah Teala kâ­i­natta ne ya­rat­mışsa, onlar Hâlik-i Zül­ce­lâl’i ta­nı­tan birer san­cak­tır.

Yani ma­den­ler, hay­van­lar, bit­ki­ler ina­nan in­san­lar ve inan­ma­yan in­san­lar, Allah (c.c)’ın ru­bu­bi­ye­tini ispat eden birer san­cak­tır.

İnan­ma­yan­la­rın be­de­nini, ak­lını, ru­hunu ve sahip ol­duğu her şeyi ya­ra­tıp ona veren de Allah Zül­ce­lâl­dır.

İna­nan insan da onu ya­ra­ta­nın ru­bu­bi­yeti ile ter­biye ede­nin bir ala­meti, bir san­ca­ğı­dır.

Onun için ger­çek iman sa­hip­leri se­vinçli ve mutlu ol­ma­lı­dır­lar. Çünkü onlar “Eş­hedü en la ilahe il­lal­lah ve eş­hedü enne mu­ham­me­den ab­dühü ve ra­sû­lühü” di­ye­rek Hâlik-i Zül­ce­lâl’i ta­nı­tan birer san­cak ha­line gel­miş­ler­dir.

Mut­takî mü’min­ler dünya ve ahi­rette sön­me­yen birer san­cak­tır. Bu san­cak bir gün alçak ve keder kay­nağı olan bir âlemde if­ti­har ede­rek dal­ga­la­nır­ken bir gün de ulvi ve me­le­kûtî mu­kar­ra­bin­ler âle­minde de aynı şe­kilde dal­ga­la­na­cak­tır.

Böyle bir ha­dise ne kadar se­vin­di­rici bir du­rum­dur. Böyle bir se­vinci ya­şa­maya ta­lip­sek itâ­a­ti­mizi, mü­ca­de­le­mizi ve mü­ca­he­de­mizi ona layık ola­cak şe­kilde gün­den güne ar­tır­ma­lı­yız.

Bütün var­lı­ğı­mızla şa­hidi ol­du­ğu­muz Rabbü’l-izzet; biz­lere son­suz ih­san­la­rına ka­vu­şa­rak mu­kar­ra­bin­ler âle­minde ya­şa­mayı, bu âlemde de ilâhi ih­san­la­rın birer san­cak­tarı gibi ya­şa­ya­rak mu­kar­ra­bin­ler âle­mine layık ol­mayı he­pi­mize nasip ey­le­sin.

Allah (c.c)’ın Ha­bibi, Sev­gili Pey­gam­be­ri­mi­zin (s.a.v) “Dünya mü’mine zin­dan, kâ­fire ise cen­net­tir.” bu­yur­duğu Hadis-i Şe­rifi de en güzel şe­kilde an­la­ma­nın gay­re­tinde ol­ma­lı­yız.

Bil­me­li­yiz ki bir kâfir dün­yada pe­ri­şan, sefil ve çi­le­keş bir hayat ya­şasa dahi ahi­ret âle­minde çe­ke­ceği aza­bın ya­nında bu­rada çek­tiği sı­kın­tı­lar onun için adeta cen­net gi­bi­dir.

Dünya ha­ya­tında en üst dü­zeyde refah, sa­a­det ve bol­luk içe­ri­sinde ya­şa­yan bir mü’min de, cen­nete ka­vunca dünya ha­ya­tı­nın bir ız­dı­rap ve iş­kence yu­vası ol­du­ğunu anlar.

Bun­dan do­layı dün­yaya karşı haris ol­ma­ma­lı­yız. As­lında dünya ken­di­sine haris ol­ma­yan­la­rın hiz­met­çi­si­dir. Allah Teala bir Hadis-i Kudsî’de şöyle bu­yur­mak­ta­dır:

“Ey dünya bana hiz­met ede­nin hiz­met­çisi ol. Bana isyan eden­leri de ken­dine hiz­metçi kıl”

Bu has­sas nok­tayı dik­kat­ten ka­çı­ran in­san­lık ve Müs­lü­man­lar ma­a­le­sef dün­ya­nın hiz­met­çisi du­ru­muna gel­miş­tir­ler. Hâl­buki biz Allah (c.c)’a hak­kıyla itaat ede­bil­sey­dik çok daha kolay bir şe­kilde dünya ni­met­le­rine ka­vu­şa­cak­tık. Tıpkı çok kısa biz müd­det zar­fında Me­dine so­kak­la­rında gezen mü­nâ­di­le­rin zekât ve­re­cek insan ara­dık­ları Asr-ı Sa­a­det gibi.

Onlar her şey­le­rini Rabb­leri yo­lunda feda ede­rek Me­dine’ye hic­ret edince kar­şı­lık­la­rını hem dün­yada hem de ahi­rette en bol şe­kilde al­mış­tır­lar. Bu lütuf daha sonra o yolda ça­lı­şan top­lu­luk­lara ihsan edil­diği gibi aynı şe­kilde dav­ra­na­bi­len gü­nü­müz in­san­la­rına da lüt­fe­di­le­bi­lir.

Bütün bun­lar­dan an­la­şı­lı­yor ki in­san­lık ve bütün kâ­i­nat Allah Zül­ce­lâli sı­fat­la­rıyla ispat eden bir alâ­met ve ni­şan­dır.

Allah (c.c)’a inan­ma­yan in­san­lar dahi kendi var­lık­la­rıyla inan­ma­dık­ları Allah (c.c)’ın var­lı­ğını ispat eden birer alâ­met­tir. Bu in­kâr­cı­lar bir gün ce­hen­nemde Allah (c.c)’ın kah­rı­nın bü­yük­lüğü ilan eden san­cak­lar ola­cak­lar­dır.

Mut­takî mü’min­ler ise dünya ha­ya­tında Allah (c.c)’ı bütün var­lık­la­rıyla ta­nı­ta­rak ya­şa­dık­tan sonra ebedi ola­rak gi­de­cek­leri cen­nette Allah (c.c)’ın son­suz ih­san­la­rını gös­te­ren san­cak­lar ola­rak gö­rü­le­cek­ler­dir.

Mev­zu­u­muza dö­ner­sek; bit­ki­ler âle­min­den “seyr-i ilal­lah” de­ni­len Allah (c.c)’a giden yol­cu­luğa ilmen baş­la­mış­tık. Ve on­la­rın içe­ri­sin­den bir sem­bol ola­rak da rey­han’ı seç­miş­tik.

Allah Zül­ce­lâl Kur’an-ı Kerim’de fâni ha­ya­tın ca­zi­be­le­rine karşı biz­leri bir­çok Âyet-i Ke­ri­meyle di­rekt ve mi­sal­lerle uyar­mak­ta­dır.

Bun­dan do­layı biraz te­fek­kür ede­rek dün­ya­mıza ba­ka­bil­sek Allah Teala’nın âyet­le­rini bütün eş­yada oku­ya­bi­li­riz.

Bahar ge­lince top­rak al­tında sak­la­nan­ları emr-i ilahi ge­reği dı­şarı çı­kar­ta­rak et­rafı ye­şile bü­rün­dür­me­sine ba­kı­nız.

Yaz ge­lince mey­dana gelen var­lık­la­rın en güzel gün­le­rini ge­çir­me­le­rine ba­kı­nız.

Ar­dın­dan gelen son­ba­harla va­zi­fe­le­rini ye­rine ge­ti­ren var­lık­la­rın sa­ra­rıp sol­ma­la­rına ba­kı­nız.

Bütün bun­lar­dan sonra gelen kışta ise top­rak­tan fış­kı­ran mev­cu­da­tın üze­ri­nin ye­ni­den di­ri­le­cek­leri güne kadar adeta bir ke­fenle kap­la­nı­şına ba­kı­nız.

Bu var­lık­la­rın hal­le­rine biraz te­fek­kür ede­rek ba­kan­lar on­ları öl­dü­ren veya di­ril­te­nin mev­sim­ler ol­ma­dı­ğını, çünkü mev­sim­le­rin bi­ri­le­ri­nin öl­me­sini bi­ri­le­ri­nin de ha­yatta kal­ma­sını sağ­la­ya­cak bir kud­rete sahip ol­ma­dı­ğını kav­rar.

Allah’ın Ra­sûlü “Mü’min­ler öl­mez­ler. Fani âlem­den baki âleme göç eder­ler.” bu­yur­muş­tur.

Biz­leri Rab­bi­mize ka­vuş­tu­ra­cak birer san­cak ola­rak ya­ra­tı­lan her var­lık, ge­çir­dik­leri bu saf­ha­larla biz­lere “Ey insan he­pi­miz Allah (c.c)’tan gel­dik so­nunda da O’na gi­de­ce­ğiz.” diye hay­kır­mak­ta­dır­lar.

Yani “Biz Allah (c.c)’tan gel­dik, her şe­yi­miz Allah (c.c)’a ait­tir. Bir gün bütün var­lı­ğı­mızla bir­likte O’na dö­ne­ce­ğiz.” diye ses­le­nen bütün mev­cu­dât biz­leri ha­taya düş­me­me­miz için uyar­mak­ta­dır.

Bun­dan do­layı biz bit­ki­ler âle­min­den rey­hanı se­çe­rek onunla ha­li­mizi dert­leş­meye baş­la­dık.

Ona “Ey rey­han ne­re­den gel­din ne­reye gi­di­yor­sun,” diye so­runca o:

“Ben as­lımı ha­tır­la­dım. Şimdi de as­lıma ka­vuş­maya gi­di­yo­rum.

Benim bü­yü­mem onun içindi

Et­ra­fıma yay­dı­ğım ra­yi­ham ondan do­layı idi

Ben benim için tayin edil­miş müd­deti en ve­rimli şe­kilde kul­lan­ma­nın gay­re­tin­de­yim.

Ben bana ve­ri­len va­zi­feyi ye­rine ge­tir­miş ola­rak hu­zura var­mak için gay­ret et­mek­te­yim.

Ben ancak ga­yeme ula­şınca huzur bu­lu­rum.

O zaman çü­rü­yüp bağ­rın­dan çık­tı­ğım top­rağa dö­ne­rim.”

“Senin gayen top­rak mı ol­mak­tır” de­nince, rey­han:

“Benim gayem benim aslî mad­demi ya­ra­tan ve ter­biye eden var­lığı in­san­lık âle­mine ta­nıt­mak­tır.

Ya­ra­tı­lı­şımda bana bah­şe­di­len ra­yiha ise; ilk ya­ra­tı­lan, Allah Teala’nın Ha­bibi olan, Hz. Mu­ham­med Mus­tafa (s.a.v)’nın ru­hun­dan­dır.

Evet, ben siz­lere Allah Teala’yı ta­nı­tan bir ni­şa­nım. Siz­lere saç­tı­ğım ra­yi­hayı ise Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­mi­zin ru­hun­dan alıp siz­lere saç­mak­ta­yım.

Bi­li­niz ki bende gör­dük­le­ri­ni­zin hiç biri ben­den de­ğil­dir. Bende gör­dük­le­ri­niz Rab­bi­min ce­ma­li­nin eser­le­rin­den çok azı­dır.

Allah Teala beni ya­rat­mış ol­duğu Ha­bibi (s.a.v)’nin nu­runa âşık etti. Çünkü her şeyin aslı Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­mi­zin nu­ru­dur.”

Evet, her şey O (s.a.v)’nun nu­run­dan ya­ra­tıl­mış­tır.

Eş­ya­dan Allah (c.c)’ı ta­nı­maya doğru çı­kı­lan yol sı­nır­lı­dır.

Bir bit­kiyi dü­şü­ne­rek çı­kı­lan yolda bir mer­te­beye kadar yük­se­le­bi­li­riz. Bit­ki­nin fani ha­ya­tı­nın sona er­mesi ile Allah (c.c)’ı ta­nı­mak için çı­kı­lan yol sona ermez.

Miraç’ta Ceb­rail (a.s)’in Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­mize “Ya Ra­sû­lal­lah bu­ra­dan öteye bir kanat dahi çır­pa­mam.” de­mesi seyr-i ilal­lah yol­cu­lu­ğunda va­sı­ta­larla bir yere kadar gi­dil­di­ği­nin de­li­li­dir.

Biz­ler artık top­rak âle­mine in­ti­kal eden rey­hanla bir­likte ma­de­ni­yât âle­min­den ma­ne­vi­yat âle­mine doğru yol­cu­lu­ğu­muza devam ede­ce­ğiz.

Allah Teala’yı bu âlem­lerde arka ar­kaya öğ­ren­mek­tense, dal­dan dala at­la­ya­rak git­mek­tense, bu âlem­leri ara­dan kal­dı­ra­rak var­lı­ğın as­lını bulup doğ­ru­dan doğ­ruya Allah (c.c)’ı ta­nı­mak için yola çık­ma­mız la­zım­dır.

Allah (c.c)’ı ta­nı­mak için yola çık­ma­mız ko­lay­dır. Bu yol­cu­lukta Allah Teala’nın sı­fat­la­rını ve es­ma­la­rını hak­kıyla mü­şa­hede edince, başka de­lil­lere de ih­ti­ya­cı­mız kal­maz.

İmam Şibli (k.s) Allah Teala’nın ru­bu­bi­ye­tini ispat etmek için bir­çok ki­tap­lar yaz­mış­tır. Fakat bir müd­det sonra bu eser­leri imha eder. Ken­di­sine ne ya­pı­yor­sun di­yen­lere “İspat etmek is­te­di­ğim Rab­bime ka­vu­şunca de­lil­lere ih­ti­ya­cım kal­madı.” bu­yu­rur.

Bun­dan do­layı artık Allah Teala’yı ta­nı­yıp, Allah Teala’dan yola nasıl çı­ka­ca­ğı­mızı dü­şün­meye baş­la­ma­lı­yız.

Mu­hak­kak ki eş­ya­nın bi­risi ile eş­yayı var edeni bul­mak ye­ter­li­dir. Bir ve­sile ile Allah (c.c)’ı bu­lunca, kâ­i­nat­taki her eşya ve zerre ken­di­le­rini var edeni ispat edince, ha­ki­kat artık zahir olmuş olur.

Ehl-i ir­fa­nın “seyr-i anil­lah” de­dik­leri yani Allah (c.c)’ı bulup ondan sonra eş­yaya dönüş yap­mak, kısa za­manda Halik-i Zül­ce­lâl’i bul­mak ve eş­yayı onun ta­nıt­tığı gibi ta­nı­ya­rak “seyr-i ilal­lah” a devam edi­len en kısa ve kolay yol­dur.

Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz Miraç ge­ce­sinde sa­ni­ye­ler araya gir­me­den Arş-ı Âlâ’da Rab­bine ka­vu­şur. Daha sonra ken­di­sine âlem­le­rin ya­ra­tı­lı­şın­dan yok olu­şuna kadar geçen mer­ha­le­ler sey­ret­ti­ri­lir.

Biz­ler de Allah Teala’yı ta­nı­dık­tan sonra kâ­i­nata doğru Allah Teala’dan yola çık­ma­lı­yız.

Bil­me­li­yiz ki Allah Teala bir şeyi ya­rat­mayı murad edince ön­ce­likle ona “Ol!” de­meyi murad eder. Ama “ol” de­me­den murad edi­len şey mey­dana gel­miş­tir.

Allah Teala kâ­i­natı var et­meyi murad edince “kün” em­rin­den mey­dana bir “feyz-i ilahi” gelir. Bu “feyz-i ilahi”; “nûr-i Mu­ham­med” ve “ruh-i Mu­ham­med” is­mini al­mış­tır.

Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz “Allah Teala ev­vela benim nu­rumu ya­rat­mış­tır.” bu­yur­muş­tur. Bir diğer Hadis-i Şerif’te ise “Allah Teala ev­vela benim ru­humu ya­rat­mış­tır.” bu­yu­ra­rak bu ha­ki­kati ispat et­miş­tir.

Ev­vela Ruh Âle­mi­nin âlem-i emir­den ol­du­ğunu bil­me­li­yiz.

Şunu da bil­me­li­yiz ki em­re­den Hâlik (Allah), em­ro­lu­nan ise mah­lûk­tur.

Bun­dan do­layı Hâlik, amir­dir. Mah­lûk ise memur du­ru­mun­da­dır.

Demek olu­yor ki ön­ce­likle Hâlik ile mah­lûku bir­bi­rin­den ayır­ma­lı­yız.

“Kün” em­rin­den mey­dana gelen “feyz-i ilahi” aynı za­manda “Âlem-i Kebir-büyük âlem” ola­rak da isim­len­di­ril­miş­tir.

Bu isimle tav­sif edi­len “Âlem-i Kebir”, em­re­den Hâ­li­kın aza­meti kar­şı­sında bir zer­re­cik me­sa­be­sin­de­dir.

Âlem-i Kebir ya­ra­tı­lı­şın ilk mad­desi ola­rak “bir çe­kir­dek” ha­lini al­mış­tır.

Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz “Allah Teala ev­vela ka­lemi ya­rat­mış­tır.” bu­yu­rur.

Bunun üze­rine Saad (r.a) Ra­sû­lul­lah (s.a.v)’a:

“Ya Ra­sû­lal­lah, kalem ev­vela neyi yazdı.” diye sorar. Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­miz:

“Allah Teala ka­leme yaz de­yince, kalem:

“Ne ya­za­yım” diye sorar. Cenab-ı Allah da:

“La ilahe il­lal­lah Mu­ham­me­dün Ra­sû­lul­lah yaz.” bu­yu­rur.

Biz­ler Ke­lime-i Tev­hid’i “Ya­ra­tan Allah’tır ve ya­ra­tı­lan her şey O’na muh­taç­tır.” ma­na­sıyla ikrar et­me­li­yiz.

An­la­şıl­dığı üzere bu Hadis-i Şerif’te zik­re­di­len ka­lem­den de murad “feyz-i ilahî” dir.

Feyz-i ila­hî­den mey­dana ge­le­rek bir çe­kir­dek ha­linde olan “Âlem-i Kebir” de bütün var­lık âle­mi­nin pro­je­leri mev­cut­tur.

Bun­dan do­la­yı­dır ki Rasûl-i Ekrem (s.a.v) Efen­di­mi­zin nurun “Ruh”, “Kalem” ve “Levh-i mah­fuz” isim­leri ve­ril­miş­tir.

Çünkü O’nun nuru Allah Zül­ce­lâl’in “kün” em­rin­den mey­dana gelen bir “nûr-i ilahî” bir “feyzi ilahî”dir.

Bir çe­kir­dek olan bu feyz-i ilahî mak­bul­dür ve her şey ol­maya ka­bi­li­yeti var­dır.

Bir to­humu dü­şü­nün. O to­humda mey­dana ge­le­cek ağaç veya bit­ki­nin bütün pro­jesi yani dal­ları, yap­rak­ları, ko­kusu, şekli ve şe­ma­ili saklı ol­duğu gibi kim­le­rin rızkı ola­cağı da be­lir­til­miş­tir.

Âlem-i Kebir olan ve Nûr-i Mu­ham­me­diyye (s.a.v) veya Ha­ki­kat-i Mu­ham­me­diyye de­ni­len bu çe­kir­dek kâ­i­na­tın aslı ol­duğu için “ümmül kâ­i­nat – kâ­i­na­tın aslı” is­mini al­mış­tır.

Yu­ka­rıda ifade et­ti­ği­miz gibi bir çe­kir­dekte de­ği­şik sırrı ila­hi­ler giz­len­diği gibi Nûr-i Mu­ham­me­diyye içe­ri­sine de “kün” em­riyle bir­likte kâ­i­na­tın es­rarı ko­nu­la­rak mey­dana gel­miş­tir.

Bu esrar-ı ilahi;

Ra­sû­lul­lah (s.a.v)’ın nu­runda gizli iken ona batın ismi ve­ril­miş­tir.

Gizli olan bu sır­lar or­taya çı­kınca zahir is­mini alır.

Son pey­gam­ber ola­rak gön­de­ri­li­şiyle de ahir is­mini alır.

Demek olu­yor ki rey­ha­nın bize sun­duğu gü­zel­lik­ler, gi­zem­ler ve lez­zet­ler Nûr-i Mu­ham­me­diyye’den mey­dana gel­mek­te­dir.

O bir va­sıta ola­rak bu gü­zel­lik­leri biz­lere ulaş­tır­mış­tır.

İn­şal­lah ge­le­cek sa­yı­la­rı­mızda bun­ları izaha gay­ret ede­ce­ğiz.

Selam hi­da­yete tabi olan­la­rın üze­rine olsun.