Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Taş Kırılmaz Amma Baş Yarılır

30. Sayı · 2013/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

İslam dini ile şe­ref­len­miş bir kim­se­nin mi’yarı, kıs­tası hiç şüp­he­siz Kur’an-ı Kerim’dir. Kur’an-ı Kerim’i biz­lere en güzel şe­kilde, an­la­ya­ca­ğı­mız üs­lupta an­la­tan ise Ra­sû­lul­lah Efen­di­miz (s.a.v)’in sün­ne­ti­dir. Ra­sû­lul­lah Efen­di­mi­zin ha­yatı Kur’an-ı Kerim’in ger­çek tef­si­ri­dir.

Durum böyle ol­ma­sına rağ­men tarih bo­yunca ni­ce­leri çıktı hadis-i şe­rif­leri inkâr et­meye kal­kıştı. Dinin aslı, ken­disi olan Ra­sû­lul­lah Efen­di­mi­zin sün­ne­tini Müs­lü­man­la­rın ha­ya­tın­dan çı­kar­maya ça­lıştı. Niçin? Çünkü Kur’an-ı Kerim’i kendi hevâ ve ar­zu­la­rına göre an­la­ta­cak­lar da o yüz­den. Ön­le­rine hiç­bir engel çık­sın is­te­me­dik­leri için. Bu gi­bi­ler her­ke­sin ma­lu­mu­dur ve ma­a­le­sef bu in­san­la­rın ses­leri gü­nü­müzde, ül­ke­mizde de du­yul­maya baş­lan­mış­tır.

Bu fi­kir­ler ne­re­den ge­li­yor, kim­ler ta­ra­fın­dan ses­len­di­ri­li­yor?

Bil­mek ge­re­kir ki bu sapık ve fasid fi­kir­ler menşe’ iti­ba­riyle hep dı­şa­rı­dan, ithal mal­lar­dır.

Eh­li­yet sa­hibi ho­ca­la­rı­mız azal­dıkça, ye­ti­şen genç­le­ri­miz göz­le­rini hep dı­şa­rıya çe­vir­di­ler. Ki­misi Av­rupa’ya ki­misi de Mısır’da neşet eden ef­kâra al­dandı. Orada ye­ti­şen in­san­la­rın ağız­la­rına bak­tı­lar. On­la­rın fi­kir­le­rine mağ­lub ol­du­lar. Ol­du­lar da ne oldu, hem ken­di­le­rini mahv edi­yor­lar hem de in­san­ları ifsad edi­yor­lar.

Küf­fâr asır­larca di­ni­mizle sa­vaştı. Son asırda da Müs­lü­man­lara Türk mil­le­ti­nin kuv­ve­tini za­yıf­la­ta­rak, Mısır mil­le­ti­nin de efkâr-ı İs­lâ­mi­ye­sini yı­ka­rak ga­ye­le­rine ulaş­mak is­te­di­ler.

Mem­le­ke­ti­mi­zin hâl ü pür me­lâli malum. Av­rupa’dan la­ik­lik geldi. Ve ne yazık ki; in­sa­nı­mı­zın dini ma­lû­mâtı ne­re­deyse hep­ten si­lindi gitti. Mil­le­ti­miz ma­a­le­sef amentü me­se­le­sini bile unut­muş du­rum­da­dır.

Mısır’a ge­lince orada İn­gi­liz­ler hâkim oldu, ma­a­rif ve­kâ­le­tini kendi el­le­rine al­dı­lar. Lord Kro­mer ma­a­rif ve­kil­li­ğine ge­ti­rildi. O sı­rada İn­gil­tere orada bütün mef­se­det­leri teş­hir et­mişti. İn­san­la­rın ah­lakı, dini ha­yat­ları de­ğişti. Zahid Efendi ho­ca­mız İn­gi­liz­le­rin Mısır ef­kâ­rına te­si­rin­den zaman zaman bah­se­derdi.

Ma­a­le­sef oraya sok­mayı ba­şar­dık­ları müf­sid fi­kir­ler ül­ke­mize de si­ra­yet etti. Mısır’dan gelen bazı ef­kâ­rın ül­ke­mizde çok te­siri ol­muş­tur.

Ce­ma­led­din Af­gâ­nî­ler, Mu­ham­med Ab­duh­lar ül­ke­mizde bazı kim­se­lerce çok mu­te­ber kabul edildi. Misal kabul edildi. Fakat eş­hedü bil­lah ben siz­lere di­ye­bi­li­rim ki, 1950 se­ne­sinde tah­sil için Ezher’e git­ti­ğimde, ta­nı­dı­ğım ho­ca­e­fen­di­ler on­ları ehli da­lâ­let ola­rak kabul edi­yor­lardı.

Dini uğ­runa Mısır’a hic­ret et­meye mec­bur kalan ve ni­ha­yet ora­dan ahi­rete göç eden Şey­hu­lis­lâm Mus­tafa Sabri Efendi Haz­ret­leri ile ara­mızda geçen bu hu­sus­taki bir mü­lâ­ka­tı­mızı zik­ret­mek is­te­rim.

Efendi Haz­ret­le­ri­nin ve­fa­tına dek, Mısır’da bu­lun­du­ğum müd­detçe her Cuma ken­di­le­ri­nin zi­ya­re­tine git­tim. ile sa­mi­mice ko­nu­şur­dum. Hem­şeh­risi olmak ha­se­biyle de olsa gerek Efendi Haz­ret­leri biz­lere çok il­ti­fat eder­lerdi. Allah rah­met ey­le­sin. Onlar ger­çek ho­ca­e­fen­di­lerdi. Ah­lâk­la­rıyla, hal­le­riyle, ilim­le­riyle, te­vâ­zu­la­rıyla ho­ca­e­fendi is­mi­nin mü­sem­ması kim­se­lerdi.

Bir de­fa­sında Mus­tafa Sabri Efendi Haz­ret­le­rine şöyle sor­muş­tum:

Hocam siz Mu­ham­med Abduh’dan tak­dirle bah­set­mi­yor­su­nuz, fakat eser­le­ri­nizde onun için “üstaz, imam” ifa­de­le­rini kul­la­nı­yor­su­nuz…

Mus­tafa Sabri Efendi şöyle cevap verdi:

“Evet, in­san­lar ona öyle unvan ver­miş­ler, o se­beple ben de öyle di­yo­rum. Fakat onun için hiç ‘ra­hi­me­hul­lah’ de­di­ğimi gör­dün mü?”

Ken­di­sine rah­met oku­mama se­be­bini ise şöyle an­lattı: “İs­tan­bul’dan Mısır’a gön­de­ri­len Kadı Yahya Efendi is­minde fa­zi­let ve is­ti­ka­met abi­desi meş­hur bir âlim vardı. Yahya Efendi, Mu­ham­med Abduh ile sık sık gö­rü­şür­müş. Bu mü­lâ­kat­la­rın bi­rinde mev­zuu Sıfat-ı Süb­hâni me­se­le­sine gel­miş. Yahya Efendi, Abduh’un fi­kir­leri kar­şı­sında şa­şır­mış. İti­kada mu­ha­lif ka­na­at­le­rini dü­zelt­meye ça­lış­mış. Fakat o dü­zelt­tikçe, Abduh ıs­rarcı olmuş. Yahya Efendi, o gün­den sonra Abduh ile, o gö­rüş­meyi is­te­me­dikçe, bir araya gel­me­meye ça­lış­tı­ğını ifade ederdi.”

Efendi Haz­ret­leri bu ha­di­seyi an­lat­tık­tan sonra, ben Yahya Efendi’nin sözü neyse onu kabul ede­rim, derdi.

Mus­tafa Sabri Efendi’nin yan­lış kar­şı­sında sus­ma­ma­sı­nın bir mi­sali de Musa Ca­rul­lah Bi­gi­yef’e red­diye ola­rak yaz­dığı “Yeni İslâm Müc­te­hid­le­ri­nin Kıy­met-i İl­mi­yesi” isimli ese­ri­dir. Dik­katle okun­ması ge­re­ken bir eser­dir bu. Bu­günkü genç­le­ri­miz böyle eser­leri ihmal et­me­me­li­dir. Arapça oku­yup an­la­ya­bi­len­ler için de Sabri Efendi ho­ca­mı­zın büyük eseri Mev­kıfı’l Akl ve’d Din isimli eseri mu­hak­kak okun­ma­lı­dır.

Sonra Zahid Efendi ho­ca­mı­zın ma­ka­le­leri okun­ma­lı­dır. Bu ho­ca­la­rı­mız za­ma­nı­mı­zın büyük fit­ne­le­rini çok iyi teş­his et­miş­ler ve bun­lara gayet ciddi ilmî ce­vap­lar ver­miş kim­se­ler­dir.

Mısır’da ta­nıma şe­re­fine er­di­ğim, ora­nın yerli ho­ca­ları da me­selâ Ab­dul­veh­hab Bu­hayrî ho­ca­mız, Fehmi Ebu’s Sunne ho­ca­mız da bu hu­sus­larda farklı dü­şün­mez­lerdi.

Fakat sonra ne oldu. Mısır’daki bazı fit­ne­ci­ler bu­raya geldi. Tavit Tanci me­sela bu­raya geldi. An­kara İlâ­hi­yat’a gelir gel­mez ken­di­sine dok­tora pa­yesi ve­rildi. O da ilk iş ola­rak aki­deye zarar veren iş­lere kal­kıştı. Tuttu ka­dere imanı yık­mak için dok­tora tezi ha­zır­lattı. Nice kar­deş­le­ri­mizi iğva etti, ifsat etti. Ka­deri inkâr gibi çok teh­li­keli yan­lış­lara in­san­ları sevk etti. Ka­deri inkâr ne demek yahu. Ra­sû­lul­lah Efen­di­miz (s.a.v) o kim­se­leri üm­me­tin Me­cu­si­leri ola­rak bize ta­nı­tı­yor. “Eğer (onlar) has­ta­la­nır­larsa zi­ya­ret et­me­yi­niz, ölür­lerse ce­na­ze­le­rinde bu­lun­ma­yı­nız.” diye bu­yu­ru­yor.

Ma­a­le­sef bu batıl fi­kir­leri hal­kı­mıza din na­mına, hoca kis­vesi al­tında an­lat­tı­lar. Fakat bil­sin­ler ki bu in­san­lar baş­la­rını ka­yaya vu­ru­yor­lar, kaya kı­rıl­maz amma baş kı­rı­lır. İti­kad edi­yo­ruz ki, bu işler en kısa ter­sine dö­ne­cek­tir in­şal­lah.