Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Unutturulmak İstenen Hayat

50. Sayı · 2017/6

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Kabir Azâbının Hak Olduğunun Aklî Delîli

Dünya ha­ya­tında bir kısım in­san­la­rın, ir­ti­kâp et­tik­leri haram ve ya­sak­lar­dan do­layı çek­tik­leri bir nevi azap ve ce­za­lar var­dır.

“İn­san­la­rın kendi el­le­riyle ka­zan­dık­ları gü­nah­lar yü­zün­den ka­rada ve de­nizde fesat çıktı. Ki böy­lece Allah yap­tık­la­rı­nın bir kıs­mı­nın ce­za­sını ken­di­le­rine tat­tır­sın. Belki gü­nah­la­rın­dan vaz­ge­çer­ler (dö­ner­ler).”1

Ahi­ret ha­ya­tında da daha çetin bir azap var iken bu iki hayat, dünya ha­yatı ile ahi­ret ha­yatı ara­sın­daki kabir ha­yatı sü­re­since, azap niye ol­ma­sın ki. Şayet bu aza­bın gö­rül­me­mesi ve du­yul­ma­ması ge­rekçe gös­te­ri­le­cek olsa bun­dan başka daha nice du­ya­ma­dı­ğı­mız ve gö­re­me­di­ği­miz olay­lar ve ha­di­se­ler mev­cut­tur. Me­sela biri yanı ba­şı­mızda uyuya kalsa ve rü­ya­sında ken­di­sine iş­kence ya­pılsa, dar­be­ler in­di­rilse ve bu dar­be­le­rin iz­leri vü­cu­dunda dahi gö­rülse, kan ter içe­ri­sinde kıv­ra­nıp “Beni kur­ta­rın!” diye fer­yat etse, bu ses ve gö­rün­tü­den ha­ber­dar ola­bi­le­cek ola­nı­nız var mı? Size göre hiç­bir şey yok ama ona göre hayat pür-melal.

Kabir ha­ya­tında olup biten olay­lar­dan ha­ber­dar edil­me­me­mi­zin bir­çok sebep ve hik­meti var­dır. Bun­lar­dan biri; gör­me­den iman, yani gaybe iman etme de­re­ce­sine yük­se­le­bilme ga­ye­sine ma­tuf­tur. Bir diğer sebep ise ta­ham­mül gü­cü­müzü aşmış ol­ma­sı­dır. Ebû Said el-Hudri (r.a), Efen­di­miz’in (s.a.v) şöyle bu­yur­du­ğunu ri­va­yet eder:

“Omuz­larda ta­şı­nan bir ce­naze salih bir kimse ise (omuz­larda ta­şı­nır­ken) şöyle der: “Kad­di­mûnî, kad­di­mûnî.” (beni çabuk ulaş­tı­rın, beni çabuk ulaş­tı­rın) Şayet salih bir kimse değil ise, “Vay benim hâ­lime beni ne­reye gö­tü­rü­yor­su­nuz, beni ne­reye gö­tü­rü­yor­su­nuz?” diye fer­yad u figan eder. Ce­na­ze­nin bu se­sini (bu fer­ya­dını) in­san­lar­dan başka her şey duyar ama in­san­lar du­ya­maz. (Şayet) Du­ya­cak ol­sa­lar (kor­ku­dan) yer­lere se­ri­lip ölür­lerdi.”2

Bunca âyet, sün­net, icma ve aklî de­lil­ler ayan beyan or­tada iken bi­ri­le­ri­nin çıkıp büs­bü­tün bu ha­ki­kat­leri gör­mez­den ge­le­rek bir çır­pıda yok sayma cür’etini gös­ter­miş ol­ma­ları bir na­sip­siz­lik, ta­lih­siz­lik ve so­rum­suz­luk­tan başka ne ile izah edi­le­bi­lir? Bütün bun­lar İslam’a ve Müs­lü­man­la­rın pak ve nezih inanç­la­rına gölge dü­şür­mek­ten başka ne ola­bi­lir?

As­lında bu du­ruma dü­şen­ler sa­dece kabir aza­bını in­kârla kal­ma­yıp daha nice de­ğer­le­ri­mizi yok sa­ya­rak ört­bas et­mek­te­dir­ler. Bun­lar­dan ba­zı­ları şun­lar­dır: Ra­ma­zan Ayı’na mün­ha­sır oruç ke­fâ­reti diye bir şey yok. Âdet ve lo­husa ha­linde olan ka­dın­la­rın o halde iken oruç tut­ma­ları, namaz kıl­ma­ları ve­sâir iba­dette bu­lun­ma­la­rında hiç­bir sa­kınca yok. Farz ve te­hec­cüd na­maz­la­rı­nın dı­şında başka bir namaz yok. Kadir Ge­cesi’nin dı­şında kut­si­yeti haiz hiç­bir gece yok. Mest­ler üze­rine mesh etmek meşru değil, buna mu­ka­bil yalın ayak­lar üzere mesh et­mede hiç­bir sa­kınca yok. Mez­hep yok. Hz. İsa’nın (a.s) nü­zûlü diye bir şey yok. Hz. İsa’nın (a.s) nü­zûlü ile ala­kalı on­larca hadîs-i şerîf var ki bun­la­rın bir kısmı Bu­hârî ve Müs­lim ha­disi ol­ma­sına rağ­men Hz. İsa’nın (a.s) nü­zû­lünü hem ıs­rarla inkâr edi­yor, hem de neye ge­le­cek, gelip ne ya­pa­cak diye alay edi­yor­lar. İs­tihza edi­yor­lar. Ehl-i Sün­net mef­hu­munu duy­maya dahi ta­ham­mül­leri yok ve daha nice yok­lar… Ka­bul­le­ne­me­yip bir türlü haz­me­de­me­dik­leri bir başka önemli husus da şe­faat ko­nu­su­dur. Ne imiş şe­fa­at­ten söz etmek dahi şirk imiş. Allah aş­kına (!) siz­ler hep Kur’ân de­mi­yor mu­su­nuz? Şe­fa­atle il­gili bunca âyât u bey­yi­nâtı hak­kın ve ada­le­tin ke­fe­sine mi yoksa ba­tı­lın ve zul­mün ke­fe­sine mi ko­ya­cak­sı­nız?

“Za­lim­le­rin (kâ­fir­le­rin) ne bir sıcak dostu ne de mak­bul bir şe­fa­at­çisi var­dır.”3

Gö­rül­düğü üzere Kur’ân-ı Kerîm’de sa­dece kâ­fir­ler için şe­faat mah­ru­mi­yeti söz ko­nu­su­dur. Şe­faat hak­tır. Ancak hem şe­faat ede­cek­le­rin şe­fa­ati hem de şe­faat olu­na­cak­la­rın şe­fa­ati İz­nul­lah’a bağ­lı­dır. Zaten her şey Allah’ın iz­nine bağlı değil mi? Şe­fa­a­tin izne bağlı oluşu şe­fa­a­tin yok­lu­ğu­nun de­lili değil bi­la­kis var ola­bi­le­ce­ği­nin açık bir de­li­li­dir. Şe­fa­a­tin var ola­bi­le­ce­ğine dair hem Kuran hem sün­net hem de icma de­lil­leri apa­çık or­tada iken bu ger­çek­leri gör­mez­den gelip in­kâra sap­mak en büyük hak­sız­lık ve ada­let­siz­lik ör­neği değil mi?

Şimdi de yay­maya ça­lış­tık­ları yeni bir şey daha var. Nedir o? Allah Ra­sûlü’ne (s.a.v) salât ve selam ge­tir­mek doğru bir şey değil imiş, fe­süb­hâ­nel­lah! Bun­lar ak­lı­nıza ner­den ge­li­yor? Siz Müs­lü­man­larla alay mı edi­yor­su­nuz? Biz mü’min­ler top­lu­luğu ola­rak, Ra­sû­lul­lah’a (s.a.v) salât u selâm ge­tir­me­miz bir vefa, bir şük­ran bor­cu­muz­dur. Allah ve me­lek­leri Ona salât edince bu mü’min­ler için daha evlâ ve daha elzem değil mi? Evet, bu bizim için hem bir ve­cîbe hem de bir so­rum­lu­luk­tur.

“Mu­hak­kak ki Allah ve me­lek­leri Pey­gam­bere salât eder­ler.”4 (Allah Ona rah­met bah­şe­der, Ondan razı olur ve meth u senâ eder. Onun de­re­ce­sini yü­cel­tir. Me­lek­ler de Onun için dua ve is­tiğ­far eder­ler, tazim ve teb­cilde bu­lu­nur­lar.)

(Şimdi) “Ey mü’min­ler! Siz de Ona salât u se­lâmda bu­lu­nun.”5 (Ondan şe­faat di­le­yin, Onun sün­ne­tine sım­sıkı sa­rı­lın, Ona saygı ve ta­zimde asla ve asla kusur et­me­yin. Ona tam bir tes­li­mi­yetle tes­lim olun ki kur­tu­luşa ere­si­niz.)

Evet… Efen­di­miz’e (s.a.v) salât u se­lâmı Allah em­re­di­yor. Ra­sû­lul­lah da onu şerh edi­yor (açık­lı­yor). Salât u se­lâ­mın nasıl ge­ti­ri­le­ceği hu­su­sunu de­ği­şik ri­va­yet­lerde (bir­bi­rin­den faklı salât u se­lâm­ları) sa­hâbe-i ki­râma ve on­la­rın şah­sında bütün üm­mete öğ­ret­miş­tir.

Efen­di­miz’e (s.a.v) salât u selâm ge­tir­meye asıl biz muh­ta­cız. Çünkü bu sa­yede Ona karşı olan sevgi ve mu­hab­be­ti­miz, bağ­lı­lı­ğı­mız, in­ki­yâd ve tes­li­mi­ye­ti­miz an­bean ar­ta­cak ve şe­faat-i uz­mâ­la­rını hak eden­le­rin saf­la­rına il­ti­hak etme şe­re­fine ula­şa­ca­ğız. Bi­iz­nil­lâhi Teâlâ işte bu bir Sün­ne­tul­lah’tır. Mü’mine ya­ra­şan, Sün­ne­tul­lah’ı zor­la­mak değil ona tam bir tes­li­mi­yet içinde uy­mak­tır.

Ubey bin Ka‘b’ın (r.a) ri­va­ye­tine göre; Rasûl-i Zîşân Efen­di­miz (s.a.v), ge­ce­nin üçte biri ge­çince uy­ku­sun­dan kalktı ve şöyle bu­yurdu: “Ey in­san­lar! Allah’ı (hem kal­ben hem de li­sâ­nen çok) zik­re­din. (Bi­rinci nefha ile) yeri göğü sa­vu­ran (tit­re­ten) şid­detli bir sar­sıntı mey­dana ge­le­cek. Bunu ikinci (nefha) takip ede­cek ve ölüm öyle şid­detli ge­le­cek, öyle şid­detli ge­le­cek.” Bunun üze­rine ben: “Ey Allah’ın Ra­sûlü! Ben Sana çok salât u selâm ge­tir­mek is­ti­yo­rum. Gece na­ma­zına ayı­ra­ca­ğım za­ma­nın ne ka­darı ile size salât u selâm ge­ti­re­yim?” diye sor­dum. “İs­te­di­ğin kadar.” bu­yurdu. Ben: “Dörtte biri yeter mi?” dedim. Efen­di­miz: “İs­te­di­ğin kadar, ancak art­tır­man senin için daha ha­yırlı.” diye bu­yur­du­lar. Ben, “Ge­ce­nin ya­rı­sına ne der­si­niz?” dedim. O, “İs­te­di­ğin kadar yap. Ancak art­tı­rır­san senin için daha ha­yırlı olur.” diye tek­rar­ladı. “Üçte ikisi kâfî midir?” dedim. Yine, “İs­te­di­ğin kadar yap, fakat art­tır­man daha ha­yır­lı­dır.” bu­yurdu. “Gece na­ma­zına ayır­dı­ğım vak­tin ta­ma­mını Sana salât u selâm ge­tir­meye ayı­ra­yım mı?” de­yince, işte o zaman, “Allah senin bütün sı­kın­tı­la­rını gi­de­rir ve gü­nah­la­rını da ba­ğış­lar. Çünkü bu her hayra ulaş­mana ve­sîle ola­cak­tır.” bu­yur­du­lar. Tir­mizî bu ha­di­sin hasen bir hadis ol­du­ğunu, Hâkim ise sahih bir hadis ol­du­ğunu be­lirt­miş­ler­dir.6

Selh bin Ab­dul­lah (k.s) şöyle der: “Efen­di­miz’e (s.a.v) salât u se­lâmda bu­lun­mak iba­det­le­rin en fa­zi­letli ola­nı­dır. Çünkü (biz­zat) Allah ve me­lek­leri bunu üst­len­di­ler (ve) so­nunda da bütün mü’min­ler bu­nunla em­re­dil­miş­ler­dir.”

Sü­ley­man ed-Da­ranî (k.s) der ki: “Kimin Allah’tan bir istek, bir ar­zusu varsa du­a­sına salât u selâm ile baş­la­sın. Sonra istek ve di­lek­le­rini sı­ra­la­sın. Ve du­a­sını yine salât u selâm ile ta­mam­la­sın. (Çünkü) Allah (c.c), iki salât u selâm ara­sında ya­pı­lan duayı red­det­mez.”

Sa‘d bin Mü­sey­yeb, Ömer bin el-Hat­tâb’dan (r.a) şöyle nak­le­der: “Allah’ın Ra­sûlü’ne salât u selâm ge­tir­me­den ya­pı­lan du­a­lar (mah­cub­dur) yani se­maya yük­sel­mez. Tâ ki salât u selâm ge­ti­ri­lin­ceye kadar.”7

“Kesin ola­rak kabul edi­len salih bir amel varsa o da Efen­di­miz’e (s.a.v) ge­ti­ri­len salât u se­lâm­lar­dır.”(Meh­met Zahit Kotku (k.s))

Ulema-i kirâm, salât u se­lâ­mın fa­zi­leti, önem ve ehem­mi­ye­tiyle il­gili yüz­lerce eser ka­leme al­mış­lar­dır. Salât u selâm ile ala­kalı Efen­di­miz’den (s.a.v) yak­la­şık 150 sa­hâbî, hadis ri­va­yet et­miş­tir. Bilgi için ba­kı­nız: Celâu’l-Efham fî-Fa­zî­leti’s-Sa­lâtu ve’s-Selâm (İbnu’l-Kay­yim el-Cevzî)

Ulema, salât u se­lâma bunca önem ve ehem­mi­yet ve­rir­ken bu emek­leri boşa çı­kar­maya ça­lı­şan­la­rın neye hiz­met et­tik­le­rini an­la­makta cid­den çok zor­la­nı­yo­ruz.

De­vamı var…

  1. Rum, 30/41. ↩︎
  2. Buhârî, Cenâiz 2\103. ↩︎
  3. Mü’min, 40/18. ↩︎
  4. Ahzâb, 33/56. ↩︎
  5. Ahzâb, 33/56. ↩︎
  6. Muhammed ibn Allan, Delîlü’l-Fâlihîn li-Turûki Riyâzi’s-Sâlihîn, c. 3, s. 15-17. ↩︎
  7. Kurtûbi, el-Câmiu li-Ahkâmi’l-Kur’ân, 14/295. ↩︎