Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

İstikamete Devam

9. Sayı · 2008/1

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

İslâm dini bi­lin­diği üzere fikre tev­hid, ha­yata is­ti­ka­met ver­miş­tir. Tev­hid aki­de­sine sahip olan bir Müs­lü­man için is­ti­ka­met, dün­yada ve ahi­rette se­la­met de­mek­tir.

Allah ve Ra­sû­lü­nün bah­set­tiği is­ti­ka­met, bütün emir­lere ve ne­hiyle- re şa­mil­dir. Rab­bi­miz (c.c)’in: “Sen ve se­ninle be­ra­ber tevbe eden­lerle bir­likte em­ro­lun­du­ğun gibi dos­doğru ol.”1 Ayet-i Ce­lî­lesi kar­şı­sında tit­re­yen Sev­gili Pey­gam­be­ri­miz (s.a.v) de: “Beni Hûd Su­resi ko­calttı.” 2 diye is­ti­ka­me­tin din­deki ye­rine ve öne­mine işa­ret et­miş­tir. Ken­di­sine: “Ey Allah’ın Ra­sûlü, bana bir iş söyle, ona sım­sıkı ya­pı­şa­yım.” diyen Süf­yan b. Ab­dul­lah isimli sa­ha­bi­sine ce­vabı: “Rab­bim Allah’dır; de; sonra da dos­doğru ol!” şek­lin­de­dir.3 O ba­kım­dan in­sa­nın sa­dece iman ettim de­mekle işi bit­mi­yor; bi­la­kis is­ti­ka­met üzene ya­şa­mak dik­kat ve gay­ret is­ti­yor.

Na­maz­la­rı­mızda her re­katte Fa­tiha Su­re­sini oku­yo­ruz ve orada “ih­di­nes­sı­ra­tal-mus­ta­kîm: Bizi dos­doğru yola, ken­di­le­rine nimet ver­di­ğin kim­se­le­rin yo­luna ilet, ga­zaba uğ­ra­mış­la­rın ve sa­pık­lığa düş­müş­le­rin yo­luna değil.” âyet­le­rini oku­yup “Amin” diye de dua edi­yo­ruz. Bu niyaz ile Ya­hu­di­le­rin ve Hı­ris­ti­yan­la­rın yo­lunu değil tâ in­san­lı­ğın baş­lan­gı­cın­dan beri ken­di­le­rine nimet ve­ril­miş olan pey­gam­ber­le­rin, şe­hid­le­rin ve sa­lih­le­rin yo­lunu daima ter­cih et­ti­ği­mizi be­lirt­miş olu­yo­ruz.4 ina­nı­yo­ruz ki “iman ettik deyip sonra is­ti­ka­met üzere ya­şa­yan­lara me­lek­ler ge­le­rek; “Kork­ma­yın, üzül­me­yin, size vaat edi­len cen­netle se­vi­nin. Biz dünya ha­ya­tında da, ahi­rette de siz­lere dos­tuz. Esir­ge­yip ba­ğış­la­yan Allah’ın ik­ramı ola­rak (cen­nette) ca­nı­nı­zın çek­tiği ve di­le­di­ği­niz her şey si­zin­din der­ler.”5 “Rab­bi­miz Allah’dır di­yen­ler ve sonra da is­ti­ka­met üzere olan­lar için ne korku var­dır; ne de hüzün. Onlar cen­net­lik­tir iş­le­dik­le­ri­nin kar­şı­lığı ola­rak cen­nette ebedi ka­la­cak­lar­dır.”6

Bu sırat-ı müs­ta­kim üzene dos­doğru bir ha­ya­tın nasıl ya­şa­na­ca­ğını da biz­zat Ra­sû­lul­lah (s.a.v) Efen­di­mi­zin ve seç­kin as­ha­bı­nın ha­ya­tında gö­rü­yo­ruz. Allah’ın Sev­gi­lisi (s.a.v) gön­de­ril­diği zaman in­san­lık ne du­rum­daydı bi­li­yo­ruz. Be­şeri sis­tem­le­rin ege­men­liği al­tında güçlü olan­lar daima haklı sa­yı­lı­yor ve za­yıfı ezi­yor­lardı, beşer yır­tı­cı­lıkta sırt­lan­ları geç­mişti. Dünya hakkı ve ada­leti ge­tir­mek için im­kân­la­rını ve ge­le­cek­le­rini feda ede­cek, can, mal, ma­i­şet, dün­yevi he­ve­sat ve şe­he­va­tını teh­li­keye ata­cak, ti­ca­ret, mes­lek ve ka­zanç­la­rını ke­sada so­ka­cak mü­ca­hid bir kur­ta­rıcı bek­li­yordu. O de­virde dün­yaya hük­me­den güç­ler Bi­zans ve Fars dev­let­le­rinde top­laş­mış­lardı. Fakat ah­laki, sos­yal ve ik­ti­sadi ko­kuşma se­be­biyle on­larda pek ümit yoktu.

İşte öyle bir zaman dev­re­sinde Allah Teâlâ, in­san­lığa sa­a­det ve is­ti­ka­met ver­mek üzere reh­ber ola­rak Mu­ham­med Aley­his­se­lam’ı ve O’nun mü­ca­hid as­ha­bını seçti. Allah’ın Ra­sûlü ha­ya­tın bütün şu­be­le­rine hi­ta­be­den İslâm di­nini teb­liğ eder­ken vaz­geç­mesi mak­sa­dıyla mal, makam, kadın… vs. tü­rün­den gelen bütün tek­lif­leri red­detti. Zühd, takva, daima kar­deş­le­rini ken­dine ter­cih, maddi şey­lerde aza ka­naat, da­ve­tini tat­bik ve ya­şa­mada biz­zat örnek oldu, iba­det va­zi­fe­le­rini önce nef­sinde ve ai­le­sinde ya­şadı. Bir şeyi ya­sak­larsa uy­gu­la­maya önce kendi ak­ra­ba­sın­dan baş­ladı, bir şey ve­rirse önce baş­ka­la­rına verdi. Faiz alma ya­sa­ğını önce am­cası Abbas’dan, kan da­va­sını iptal hük­münü ev­vela am­ca­oğlu Rabia b. Haris b. Ab­dul­mut­ta­lib’e tat­bik etti. Haşim oğul­la­rına ze­kât­tan pay al­mayı ya­sak­ladı. Mekke’nin fethi günü Kâbe’nin anah­tar­la­rını Hz. Ali’ye değil es­ki­den beri mu­ha­faza hak­kını elinde tutan Şeybe oğul­la­rın­dan Osman b.Talha’ya verdi.

Çek­tik­leri çi­leli ve me­şak­katli ha­yat­tan bu­na­lan ve bi­raz­cık ra­hat­lama rica eden ha­nım­ları hak­kında hemen ilahi uyan geldi, onlar da Allah ve Ra­sû­lünü, ahi­ret ha­ya­tını ter­cih et­ti­ler. Ra­sû­lul­lah’a tabi olan Mek­keli mu­ha­cir­ler ile Me­di­neli Ensar’ın o dö­nemde eko­no­mik ha­yat­ları sar­sıldı, ti­ca­ret­leri bo­zuldu, iş­leri ve ai­le­leri da­ğıldı. Korku, açlık, maddi ve ma­nevi her türlü sı­kıntı ile im­ti­han olun­du­lar; ama da­yan­dı­lar; sab­ret­ti­ler. Çünkü in­san­lı­ğın kur­tu­luşu on­lara bağlı idi. “in­san­lar hiç im­ti­han olun­ma­dan sa­dece ‘inan­dık’ de­mekle bı­ra­kı­ve­re­cek­le­rini mi san­dı­lar? An­dol­sun ki biz on­lar­dan ön­ce­ki­leri de im­ti­han­lar­dan ge­çir­dik. Mu­hak­kak Allah sadık olan­ları da, ya­lancı olan­ları da bi­le­cek­tir.” hi­tap­ları kar­şı­sında eğer İs­lâmi is­ti­ka­met­ten vaz ge­çer­lerse bunun ken­di­leri ve bütün in­san­lık için fe­la­ket ola­ca­ğına inan­mış­lardı. O ruhla, sağ­lam bir iman, îsar (kar­de­şini ken­dine ter­cih etme), ahi­reti sevme, mad­deyi önem­se­meme ru­huyla Allah Ra­sûlü ve sadık as­habı ta­ri­hin mec­ra­sını de­ğiş­tir­di­ler; in­san­lığı kur­tar­dı­lar Salih amel­leri ve üstün ci­had­ları so­nu­cunda “Ni­ha­yet Allah on­lara dünya ni­met­le­rini, hem de ahi­ret se­va­bı­nın gü­zel­li­ğini verdi.”

İşte o mü­ba­rek ha­re­kât ne­ti­ce­sinde Arap ya­rı­ma­da­sın­dan baş­la­ya­rak yük­se­len is­ti­ka­metli hayat ni­zamı dün­yaya hâkim olunca zulüm, hır­sız­lık, her tür sar­hoş­luk, her çeşit fuhuş, insan ti­ca­reti, ha­ram­za­de­lik, iha­net… gibi kö­tü­lük­ler or­ta­dan kalktı, in­san­lık in­sanca ya­şa­maya baş­ladı.

Fakat İslâm’ın ge­tir­diği bu is­ti­ka­met an­la­yışı, her ne zaman ge­ri­le­miş veya kalk­mışsa, o zaman da hem Müs­lü­man­lar, hem de diğer in­san­lar maddi ve ma­nevi sı­kın­tı­lara, bu­na­lım­lara düş­müş­ler­dir Örnek gös­ter­mek için fazla uzağa git­meye gerek yok. Ül­ke­mi­zin ve Müs­lü­man­la­rın içinde ve dün­ya­nın ya­şa­dığı ger­çek­ler, bu is­ti­ka­met az­lı­ğı­nın veya yok­lu­ğu­nun so­nucu değil de nedir? İs­ti­ka­met ah­la­kın­dan yok­sun eği­tim alan­la­rın­daki kar­maşa, ve­rim­siz­lik, he­def­siz­lik, beyin göçü or­tada. Faiz ve te­fe­ci­lik te­meli üze­rine ku­rulu eko­no­mik sis­tem hem ül­kede, hem de dün­yada fa­kir­leri ezim ezim ezi­yor ve ca­nını çı­kar­tı­yor. İzzet ve iler­le­meyi is­lâmi ve milli de­ğer­le­rinde değil de in­kar­cı­lar ya­nında ara­yan baş­larla yö­ne­ti­len Müs­lü­man ül­ke­le­rin zil­let hal­leri or­tada. Sırat-ı müs­ta­kim­den ay­rıl­mış İslâm dün­yası dar­ma­da­ğın va­zi­yette ve dünya ırkçı em­per­ya­liz­mi­nin in­sa­fına ter­ke­dil­miş. Her alanda suç pat­la­ması, gen­ce­cik in­san­lara geçen ahlak bo­zuk­luk­ları, in­ti­har­lar; acı­ma­sız bir mad­de­ci­lik, fert­ler ara­sında ya­yı­lan kin, nef­ret ve sev­gi­siz­lik, gelir da­ğı­lı­mında gö­rü­len kor­kunç uçu­rum, daha rahat ve lüks ya­şama, tü­ketme dı­şında bir şey dü­şün­meme ve bu yolda her yolun mubah gö­rül­mesi sap­kın­lığı başka neyin ne­ti­ce­si­dir ki!

İslâm’ın gös­ter­diği is­ti­ka­met­ten ay­rıl­mak en büyük za­rar­dır “Ey iman eden­ler; eğer kâ­fir­lere itaat eder­se­niz, sizi ök­çe­le­ri­niz üzere geri çe­vi­rir­ler de siz kayba uğ­ra­yan­lara dö­ner­si­niz.” Yerli ve ya­bancı ka­nal­lar va­sı­tası ile Müs­lü­man­lara yap­tı­rıl­mak is­te­nen nedir? Di­yor­lar ki: “Gelin şu kül­tür fark­lı­lı­ğı­nız­dan vaz geçin, yani Müs­lü­man­lı­ğı­nız­dan vaz geçin. Zi­nayı, eş­cin­sel­liği suç say­ma­yın, faizi ve ku­marı ha­ya­tın bir ger­çeği ola­rak be­nim­se­yin, ka­dın­la­rı­nızı açın, iç­kiyi, uyuş­tu­ru­cuyu nor­mal kabul edin, batı uy­gar­lı­ğını galip sayın…”Yani ga­zaba uğ­ra­yan Ya­hu­di­le­rin yap­tık­ları Allah’a isyan, Allah’a if­tira, pey­gam­ber­lere iha­net, fuhuş, hır­sız­lık, hakkı giz­leme, ateşle in­san­ları ya­ka­rak iş­kence etme gibi suç­lan çağ­daş me­tot­larla tek­rar­la­yan­la­rın yolu çe­şitli kı­lıf­lar al­tında da­ya­tı­lı­yor iman, İslâm, kitap, pey­gam­ber; iffet, namus, izzet, ada­let, doğ­ru­luk, sa­da­kat gibi ke­li­me­leri ha­ya­tın­dan çı­ka­ran ve ye­rine bun­la­rın zıd­dını ko­ya­rak in­san­ları sa­pı­tan­la­rın yolu örnek ola­rak gös­te­ri­li­yor. Yet­ki­li­ler Av­rupa Bir­li­ğine gi­re­bil­mek için bu tür­den ver­me­dik taviz bı­rak­mı­yor­lar; ama yine de ka­pı­larda bek­le­ti­li­yor­lar; içeri alın­mı­yor­lar Şayet on­la­rın de­dik­le­rini kabul eder­sek, is­lâ­mı­mız­dan ve is­ti­ka­me­ti­miz­den uzak­la­şa­cak olur­sak eli­mize ne ge­çe­cek? Dün­yada ve ahi­rette zil­let, hüs­ran, ziyan, kayıp. Zira tarih sa­dece maddi lükse ka­pıl­mış olan, ara­la­rında ca­hi­li­yet ve eski çağ ah­lak­sız­lık­lar ya­yıl­mış olan ka­vim­le­rin vahşi bir hü­cuma, ya­bancı sal­dı­rı­sına maruz kal­dık­la­rını çok açık ör­nek­lerle ispat edi­yor. Allah’ın geç­miş mil­let­ler hak­kın­daki ka­nunu böy­le­dir. Allah’ın ka­nu­nunda bir de­ği­şik­lik bu­la­maz­sın.”

Fi­ra­vun’un ül­ke­sinde ona kul köle ola­rak, onun koy­duğu ka­nun­lara uya­rak kendi şah­si­ye­tini yok et­mek­tense, çölde Allah’a kul olup is­ti­ka­met üzere hür ola­rak ya­şa­mayı ter­cih eden Musa (a.s) ve bağ­lı­la­rını Allah (c.c) bu dün­yada da mü­kâ­fat­lan­dırdı, bu­lun­duk­ları yerin do­ğu­suna ve ba­tı­sına Allah’ın ka­nun­lar ile hük­me­dip ada­let da­ğıt­tı­lar. Pey­gam­ber­le­rin hep­sine iman eden ve re­sul­le­rin şahı olan Hz. Mu­ham­med (s.a.s)’e bağlı olan bu ümmet de çağ­daş fi­ra­vun­lara boyun eğmez, is­ti­ka­met üzere kalıp yal­nız Allah’ın ka­nun­la­rına göre ha­re­ket eder­lerse, şid­detli bir im­ti­han­dan sonra fi­ra­vun­la­rın zulme da­yalı sal­ta­nat­la­rına son ve­rir­ler. Bunda asla şüphe yok­tur. “Eğer Allah size yar­dım eder; zafer ve­rirse, artık sizi ye­ne­cek yok­tur. Eğer sizi yar­dım­sız bı­ra­kırsa ondan sonra size kim yar­dım ede­bi­lir? Mü­min­ler ancak Allah’a te­vek­kül et­sin­ler.”

Gö­re­vi­miz bık­ma­dan, usan­ma­dan Allah’ın kul­la­rını Allah’ın ke­la­mıyla, Ra­sû­lul­lah’ın kutlu yo­luyla bu­luş­tur­maya devam etmek ola­cak. Çünkü teb­li­ği­miz bir ki­şi­nin hi­da­ye­tine sebep olursa bu bizim için yer­yüzü do­lusu al­tına sahip ol­mak­tan daha ha­yırlı ola­cak­tır Bu an­la­yış ba­zı­la­rına ters ge­le­bi­lir Yer­yüzü insan için ya­ra­tıl­mış­tır ama yer­yü­zü­nün ta­mamı in­sa­nın hak­sız yere akı­tıl­mış bir damla ka­nına denk de­ğil­dir. Rab­bi­miz hak­sız yere her­hangi bir ki­şiyi öl­dü­re­nin bütün in­san­ları öl­dür­müş gibi ol­du­ğunu haber verir; öl­dü­rü­le­nin Müs­lü­man veya gayr-ı Müs­lim ol­ma­sını ayırt etmez. Fakat uygar Av­ru­pa­lı­nın ve Ame­ri­ka­lı­nın gö­zünde bir varil pet­rol, Hı­ris­ti­yan ol­ma­yan mil­yar­larca in­san­dan daha de­ğer­li­dir işte böy­le­le­riyle aynı safta, aynı ku­lüpte, aynı paktta ol­ma­mak için is­ti­ka­met­ten ay­rıl­ma­maya dik­kat ede­ce­ğiz, “Bizi ken­di­le­rine nimet ver­dik­le­ri­nin dos­doğru yo­luna eriş­tir; ga­zaba uğ­ra­yan­la­rın ve sa­pık­la­rın yo­luna değil Ya­rabbi” diye duaya devam ede­ce­ğiz.

l-Hûd Su­resi, I 12 2-Tir­mizi, Tef­sir 56/6 3- Tir­mizi, Zühd, 61 4-Nisa Su­resi, 69 5-Fussı- let Su­resi, 30-32 6-Ahkaf Su­resi, 13-14