Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Cihad ve İzzet

13. Sayı · 2009/1

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Ken­di­sini is­tis­mar eden­ler­den hesap so­ra­cak kav­ram­lar­dan bi­risi, hele de son za­man­lar­daki is­tis­marı dü­şü­nür­sek, belki de bi­rin­cisi “cihad” ke­li­mesi ve mef­hû­mu­dur. Ba­zı­ları çe­şitli dün­yevî gaye ve mak­sat­larla mez­kûr ke­li­me­nin söz­lük ma­na­sın­dan yola çı­ka­rak; bir “çaba ve gay­ret” ol­du­ğunu böyle olunca da her ça­lış­ma­nın cihad demek ol­du­ğunu iddia ede­rek, hasis men­fa­at­leri uğ­runa bu mü­ba­rek kav­ramı hiç­bir dinî en­dişe ta­şı­mak­sı­zın ala­bil­di­ğine sö­mür­mek­te­ler. Diğer ta­raf­tan ise; ba­zı­ları me­se­le­nin ki­tabî ve hu­kûkî bo­yu­tunu hiçe sa­ya­rak, “gü­nü­müzde cihad de­yince şun­lar şun­lar akla gelir” deyip bir türlü ger­çek ma­na­sını te­laf­fuz ede­mi­yor­lar.

Ba­si­ret sa­hip­leri için bun­la­rın ne mak­sadla ya­pıl­dı­ğını an­la­mak hiç de zor de­ğil­dir. İslam’ı kalbe in­hi­sar et­ti­re­rek, ha­yat­tan dış­la­yan her an­la­yış için, me­se­le­nin özüne ve ger­çek ci­he­tine uzak dur­mak, an­la­şı­la­bi­lir bir hâl­dir. A.B.D’de ya­şa­nan düz­mece 11 Eylül ha­di­se­sin­den sonra “cihad” ke­li­mesi, bütün dün­yada ve bizde te­rörle öz­deş­leş­ti­ri­lir ol­muş­tur. Bu se­beple maz­zez ve mü­ba­rek “cihad”, hâşâ kor­kunç bir ke­lime ha­line dö­nüş­tü­rül­dü­ğün­den, ondan yana olmak kadar teh­li­keli bir şey dü­şü­nü­le­mez ol­muş­tur. Bun­dan do­layı da onu is­tis­mar şöyle veya böyle de olsa ge­rek­mek­te­dir.

Oysa ki, bu ha­ki­kat­ten kaçış, Allah’ın ho­şuna git­me­ye­cek­tir. Zira “cihad” di­ni­mizce mu­ka­des bir kav­ram­dır, Kitap(Kur’an) ve Sün­net(Hadis)’te pek çok kere anıl­makta, teş­vik edil­mekte ve de­re­ce­si­nin âlî ol­duğu bil­di­ril­mek­te­dir. Ancak işin ha­ki­ka­tin­den ka­çan­lar ve bu hal­le­riyle ko­nu­nun ca­hil­le­rini iğfal eden­ler, şunu bil­mi­yor­larsa bil­sin­ler ve iğfal et­tik­le­rine öğ­ret­sin­ler ki; İSLAM hukuk di­ni­dir ve do­la­yı­sıyla “cihad”ın da bir hu­kuku var­dır. Bunun dünya pat­ron­la­rı­nın ve on­la­rın izin­den giden za­lim­le­rin hak hukuk ta­nı­maz­lık­ları ile uzak­tan veya ya­kın­dan hiç­bir ala­kası yok­tur. Kur’an-ı Kerîm’le esas­ları vaz’ edi­lip, Sün­net’le uy­gu­lama sa­ha­sına in­ti­kal eden bir “cihad hu­kuku” var­dır ki, bunu ca­hil­ler bil­mez­ler, bilen dal­ka­vuk­la­rın da işine gel­mez. Ancak her Müs­lü­man bunu çok iyi bil­me­li­dir ki, var­taya düş­me­sin ve İslam düş­man­la­rına söy­le­ye­cek bir çift söz­leri olsun.

Ko­nuyu özet­le­ye­cek olur­sak cihad en geniş ma­na­sıyla: Allah’ın rı­za­sını ka­zan­mak için, O’nun çiz­miş ol­duğu çer­çeve içe­ri­sinde ve yine O’nun öğ­ret­tiği pren­sip­ler da­i­re­sin­deki çaba ve gay­ret­ler­dir. Bu bazen elle, bazen dille, bazen ka­lemle, bazen pa­rayla ve ge­rek­ti­ğinde de si­lahla olur. Han­gisi ge­re­ki­yor, ne şe­kilde ge­re­ki­yor ve ne kadar ge­re­ki­yor bunun ka­rarı dine ait­tir. Yani; “Kitab” ve “Sün­net”e ait­tir. Bu işe ne A.B.D. ka­rı­şa­bi­lir, ne Av­rupa Bir­liği, ne “light Islam” pro­jesi ve ne de Tür­kiye..

21.Yüzyılda artık şunu her­kes öğ­ren­meli ki; Dinî me­se­le­lere ancak din ka­rı­şır ve din karar verir”. Bunu bizim için ha­tır­la­tı­yo­ruz, yoksa bütün ge­liş­miş dünya bunu bi­li­yor. Hatta Hin­dis­tanlı Hindû bile… İşte bunu öğ­ren­mesi ge­re­ken­ler öğ­re­nir­lerse; artık dinî kav­ram-ların içe­ri­sini nasıl dol­du­ra­lım da zülf-ü yâre do­kun­ma­sın has­ta­lı­ğın­dan vaz ge­çi­lir. İn­san­lar yan­lış bil­gi­len­di­ril­me­miş olur­lar ve yan­lış bilgi ne­ti­ce­sinde de bir­bir­le­riyle çe­ki­şip dur­maz­lar, dev­let de, “cihad” ke­li­me­si­nin ve ondan bahs eden­le­rin peş­le­rine, po­tan­si­yel suçlu gibi düş-mez ves­se­lam..

“Cihad” ve “izzet” ara­sında, çok yakın bir mü­na­se­bet var­dır. Cihad iz­zeti davet eder, ci­had­sız­lık ise zil­lete da­ve­tiye çı­ka­rır. Müs­lü­mana ise iz­zeti ya­kış­tı­ran biz­zat Allah ol­du­ğun­dan1, biz­ler el­bette iz­zete müş­teri ola­ca­ğız. Cihad; gün­düz ve gece, mev­sim­ler boyu, hayat devam et­tikçe sü­re­cek daimî bir ak­si­yon ol­du­ğun­dan; ona hiç ara ve­ril­mek­si­zin devam edi­le­cek­tir. Ancak; zaman, zemin ve usûl yani ha­re­ket tar­zı­nın iyi tes­biti ge­re­ke­cek­tir. Za­man­sız ha­re­ket veya me­kâ­nın iyi tes­bit edi­le­me­miş ol­ması yahut da uy­gu­la­ma­daki metod yan­lış­lığı so­nu­cunda or­taya çı­ka­cak is­ten­me­yen du­rum­lar, asla ci­ha­dın lü­zum­suz­luğu şek­linde yo­rum­lan­ma­ma­lı­dır.

Ci­ha­dın en başta ge­leni; Hak­kın teb­liği ve bu Hakka da­ve­tin önün­deki en­gel­le­rin ber­ta­raf edil­me­si­dir. Hele bu teb­liğ, hak ve ada­let­ten na­sibi ol­ma­yan za­lim­lere karşı ve zulüm or­ta­mında olursa, Efen­di­miz aley­his­se­lam’ın ifa­de­le­riyle:

“Ef­dalu’l-Cihad yani ci­ha­dın en üstün ve fa­zi­let­lisi olmuş olur. Hadis-i Şerîf’te geçen ; “Sul­tâ­nun câ­i­run” ifa­de­sini, hak-hukuk ta­nı­maz zalim oto­rite ve güç ola­rak an­la­mak lazım gelir. Böyle olunca da;”za­lim­lik” sa­dece ida­reye aid ol­ma­yıp, o ida­re­nin da­ya­nağı olan mev­zûât ve hu­kûkî dü­zen­le­me­leri de ih­tivâ eder. Şu halde zul­mün ber­ta­raf edil­mesi için gös­te­ri­le­cek her türlü gay­ret ve çaba; ci­ha­dın en fa­zi­letli ola­nı­dır. Yeter ki, zulmü ber­ta­raf ede­yim der­ken ken­disi zulme sebep ol­ma­sın… Bu da İs­lamî bir has­sa­si­yet ve ne­zâ­ket me­se­le­si­dir.

Bütün “izm”lerin da­ya­nağı olan Mak­ya­ve­list an­la­yı­şın müs­lü­man­lıkta yeri yok­tur. Yani İs­lamda he­defe ulaş­mak için her ve­sile ve va­sıta mübah de­ğil­dir. Yeri gel­di­ğinde si­lahlı cihad da ola­cak­tır. Lakin mu­az­zam bir hu­kûkî çer­çeve da­i­re­sinde… Bu, ne A.B.D. ve hem­pâ­la­rı­nın ne de İs­rail’in yap­tık­ları gibi ola­cak­tır. Cihad bazen bir gös­teri ve toplu ha­re­ket şek­linde te­cellî ede­cek­tir. Lakin sa­dece in­san­la­rın değil hiç­bir şeyin zarar gör­me­diği bir ha­re­ket ola­cak­tır. Yani yerli ve ya­bancı hiç­bir terör ha­re­ke­tine asla ben­ze­me­ye­cek­tir. Slo­gan da atı­la­cak, pan­kart da ola­cak ve yük­sek sesle hay­kı­rı­la­cak­tır da… Bütün bun­lar, hukuk çiğ­nen­me­den ya­pı­la­cak­tır. Çünkü tek­rar ve tek­rar hay­kı­rı­yo­ruz : “İSLAM hukuk di­ni­dir”.

Hu­kuk­suz­luk her asrın ol­duğu gibi ça­ğı­mı­zın da baş be­la­sı­dır. Hak ve hukuk üre­tip da­ğıt­makla va­zi­feli mü­es­se­se­le­rin hâl-i pe­ri­şan­ları, ba­si­ret ve akıl sa­hip­le­ri­nin göz­le­rin­den ka­ça­maz. İşte buna karşı ya­pı­la­cak mü­ca­dele “en fa­zi­letli cihad”ın bi­za­tihi ken­di­si­dir. Hadis-i Şerif’te geç­tiği gibi: “Ci­ha­dın en fa­zi­letli olanı, hukuk din­le­mez güce(sul­tâ­nun câ­i­runa) karşı ya­pı­la­nı­dır”.2

Ya­zılı, sözlü, gös­te­rili, si­yasi, sos­yal, eko­no­mik, kül­tü­rel ve daha akla gelen bütün ve­sile ve va­sı­ta­larla hu­kuk­suz­luğu ber­ta­raf et­me­nin adı; ci­had­dır. Yeter ki, gö­nül­ler­deki hedef dünya ve dün­ya­lık­lar ol­ma­sın… Ma­demki ci­ha­dın ha­re­ket nok­tası hu­kuk­tur. En ya­kın­dan baş­la­ya­rak bütün dün­yayı ku­şat­ması ge­re­ken bu cihad ha­re­keti, zalim ve des­pot­lar dı­şında kim­se­nin en­dişe ede­ceği bir ha­re­ket de­ğil­dir. Bun­dan go­cun­mak, kork­mak ve ürk­mek; ya ca­hil­lik­ten veya za­lim­lik ya da ha­in­lik­ten kay­nak­lan­mak­ta­dır. Şu halde mu­az­zez ve mü­ba­rek bir dinî kav­ram olan “cihad”ı, mec­ra­sın­dan sap­tı­rıcı şe­kilde ma­na­lan­dır­mak; dosta da düş­mana da, Allah’a da iha­net­tir.

  1. Bkz. Munâfikûn 63 / 8 ↩︎
  2. bkz.el-Câmiussağîr, cild 1, sahife 41 ↩︎