Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Harama Bakmak

52. Sayı · 2018/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Mü’min, Allah Teâlâ’ya, Rasûl-i Ekrem’e (s.a.v) ve Onun Allah’tan ge­tir­diği şey­lere ina­nan kim­se­dir. Kâmil mü’min, kal­biyle tas­dik eden, inan­dı­ğını söy­le­yen, inan­dı­ğına göre amel eden kim­se­dir.

Allah bize şah­da­ma­rı­mız­dan daha ya­kın­dır, ne­rede olsak bi­zimle be­ra­ber­dir. Her ha­li­mizi bi­li­yor, gö­rü­yor ve bizi takip edi­yor. Bütün bun­ları da bize Kur’ân-ı Kerîm’inde bil­dir­miş­tir:

“An­dol­sun, in­sanı Biz ya­rat­tık ve nef­si­nin ken­di­sine fı­sıl­da­dık­la­rını bi­li­riz ve Biz ona şah da­ma­rın­dan daha ya­kı­nız.”1

“Allah, göz­le­rin hâin ba­kı­şını ve kalp­le­rin giz­le­diği şey­leri bilir.”2

“Ne­rede ol­sa­nız, O si­zinle be­ra­ber­dir. Allah yap­tık­la­rı­nızı görür.”3

“Mu­hak­kak Rab­bin, mu­hak­kak dâimî gö­zet­le­mek­te­dir.”4

Tas­dik ede­nin tat­bik et­mesi bek­le­nir. Hem Allah’ı büyük bi­le­cek­sin hem Allah’ın sö­züne uy­ma­ya­cak­sın… Bu, mü’minim, di­yene ya­kış­maz. Ma­demki Allah Teâlâ, zi­nayı ya­sak­la­mış, zi­naya gö­tü­ren şey­leri de ya­sak­la­mış­tır. Bize ge­re­ken, hem zi­na­dan hem zi­naya gö­tü­ren ve zi­naya yak­laş­tı­ran­dan uzak dur­mak­tır:

“Zi­naya yak­laş­ma­yın. Zira o, bir ha­yâ­sız­lık­tır ve çok kötü bir yol­dur.”5

Bu âyet-i ke­rî­mede mer­ha­meti son­suz Rab­bi­miz zi­nayı ya­sak­la­dığı gibi zi­naya gö­tü­ren se­bep­leri de ya­sak­la­mış olu­yor. Bu âyeti en iyi açık­la­yan, el­bette Allah’ın öğ­ret­me­siyle Hz. Pey­gam­ber Efen­di­miz’dir:

“Âde­moğ­luna zi­na­dan na­sibi tak­dir olun­muş­tur. O buna mut­laka eri­şir. Göz­le­rin zi­nası bak­mak, ku­lak­la­rın zi­nası din­le­mek, dilin zi­nası ko­nuş­mak, elin zi­nası tut­mak, ayak­la­rın zi­nası yü­rü­mek­tir. Kalbe ge­lince o, arzu eder, ister. Üreme or­ganı ise, bunu ya ger­çek­leş­ti­rir, ya da boşa çı­ka­rır.”6

Bu hadîs-i şerîf, zi­naya gö­tü­ren şey­leri zina sa­ya­rak zi­na­nın yol­la­rını ka­pat­mış­tır. Buna sedd-i zeria, yani so­nunu baş­tan ka­pat­mak denir.

Bu zi­naya gö­tü­ren se­bep­leri ya­pana, zina suçu iş­ledi diye zina ce­zası ve­ril­mez. Ama bun­lar da zi­naya gö­tür­düğü için haram sa­yıl­mış­tır. Bun­lar için ayrı bir ceza tayin edil­me­miş­tir. Ki­mi­nin zi­nası ger­çek ki­mi­nin zi­nası me­ca­zî­dir. Me­cazî olan, ba­kıl­ması haram olan ka­dına bak­mak, zina ile il­gili ko­nu­şu­lan­ları din­le­mek, gö­rün­tülü veya ya­zılı ya­yın­ları iz­le­mek, ya­bancı bir ka­dına elle do­kun­mak veya öpmek ve zi­naya git­mek gi­bi­dir.

Er­kek­lere ve ka­dın­lara Allah Teâlâ ayrı ayrı şöyle bu­yur­muş­tur:

“Mü’min er­kek­lere söyle, göz­le­rini (ha­ram­dan) sa­kın­sın­lar ve ırz­la­rını ko­ru­sun­lar. Bu ken­di­leri için daha temiz bir dav­ra­nış­tır. Şüp­he­siz Allah, on­la­rın yap­makta ol­duk­la­rın­dan ha­ber­dar­dır. Mü’min ka­dın­lara da söyle: Göz­le­rini (ha­rama bak­mak­tan) ko­ru­sun­lar; namus ve if­fet­le­rini esir­ge­sin­ler. Gö­rü­nen kı­sım­ları müs­tesna olmak üzere, zi­net­le­rini (baş, kulak, boyun, göğüs, boyun, pazı, kol ve ayak) teş­hir et­me­sin­ler.”7

Bu iki âyet-i ke­rî­me­den, ha­rama gözü yum­ma­nın hem Müs­lü­man er­kek­le­rin hem de Müs­lü­man ha­nım­la­rın gö­revi ol­du­ğunu an­la­mış olu­yo­ruz. Ancak şeh­vet du­yul­ma­ması ha­linde Müs­lü­man ka­dın­la­rın, Müs­lü­man er­kek­lere göbek ile diz ka­pak­ları arası hariç bak­ma­ları mu­bah­tır. Şeh­vet ola­caksa ba­ka­maz­lar. İşin sağ­lamı ka­dın­la­rın er­kek­lere bak­ma­ma­sı­dır, bu, ih­ti­yata daha uy­gun­dur. Zaten ya­kı­şıklı ve genç er­kek­lere şeh­vetle bak­mak ya­sak­tır. El­bette bu ya­sak­lar, mah­ke­mede şa­hit­lik yap­mak ve te­davi olmak gibi za­rûrî hal­ler dı­şın­da­dır. Bu gibi du­rum­larda da ih­ti­yaç öl­çü­sünde ba­kı­la­bi­lir. Ge­rek­siz yere bak­mayı sür­dür­mek bu hal­lerde de ya­sak­tır.

Ra­sû­lul­lah (s.a.v), bir er­ke­ğin başka bir er­ke­ğin avret ye­rine, bir ka­dı­nın da başka bir ka­dı­nın avret ye­rine bak­ma­sını ya­sak­la­mış­tır. Er­ke­ğin er­ke­ğin te­nine de­ğe­cek şe­kilde, aynı şe­kilde ka­dı­nın ka­dı­nın te­nine de­ğe­cek şe­kilde bir örtü al­tında bu­lun­ma­ları ya­sak­lan­mış­tır. Karşı cins­ten olan­lara yasak olan bakma ve bir örtü al­tında bu­lunma işi ön­ce­likle ya­sak­tır:

“Erkek, er­ke­ğin avret ye­rine, kadın da ka­dı­nın avret ye­rine ba­ka­maz. Bir erkek başka bir er­kekle; bir kadın da başka bir ka­dınla bir örtü al­tında ya­ta­maz.”8

Ra­sû­lul­lah’a an­sı­zın gör­me­nin hük­münü soran sa­hâ­bîye şöyle cevap ver­miş­tir:

“Hemen gö­zünü başka ta­rafa çevir!”9

Bugün özel­likle genç­lere, üni­ver­site genç­le­rine bazı tav­si­ye­lerde bu­lun­mak is­ti­yo­rum.

1. Önce zi­nayı haram kı­la­nın Allah ol­du­ğunu bilip inan­mak ge­re­kir. Allah sizi daima gö­rü­yor, sizi de­net­li­yor, ak­lı­nız­dan ge­çeni bile bi­li­yor, ko­nuş­ma­la­rı­nızı da din­le­mek­te­dir. Allah’tan uta­na­lım da Allah’ın ya­nında haram iş­le­me­ye­lim.

2. Ev­len­me­leri helal olan erkek ve kızın, zi­naya gö­tü­ren ve sebep olan; bak­ma­nın, göz göze bak­maya devam et­me­nin, el ile tu­tuş­ma­nın, din­le­me­nin ve o zina yo­lunda yü­rü­me­nin zina sa­yıl­dı­ğını ka­bul­le­nip bu se­bep­ler­den sa­kın­ması ge­re­kir. Şunu iyi bilin ki kişi, zina ede­ceği kızı veya ka­dını, gör­me­den, din­le­me­den ve elin­den tut­ma­dan zi­naya yö­nel­mi­yor ve zina da ger­çek­leş­mi­yor. Demek ki zi­naya gö­tü­reni zina sayan en büyük zat, Ra­sû­lul­lah (s.a.v) ne kadar isa­bet et­miş­tir. Çünkü Pey­gam­ber Efen­di­miz’e (s.a.v) bun­ları öğ­re­ten ve Onu eği­ten, her şeyi en iyi bilen Allah Teâlâ’dır.

3. Ev­len­me­leri helal olan erkek ve kızın baş başa kal­ma­la­rı­nın haram ol­du­ğunu bil­mek ge­re­kir.

Bu ko­nuda Pey­gam­ber (s.a.v) Efen­di­miz şöyle bu­yur­muş­tur:

“Hiç­bi­ri­niz, ya­nında mah­remi bu­lun­ma­yan bir ka­dınla baş başa kal­ma­sın.”10

Başka bir hadîs-i şe­rîfte şöyle geç­mek­te­dir:

Ra­sû­lul­lah Efen­di­miz (s.a.v), “(Ya­nında mah­remi bu­lun­ma­yan) Ka­dın­la­rın ya­nına gir­mek­ten sa­kı­nın!” bu­yurdu. Bunun üze­rine en­sar­dan bi­risi: “Ey Allah’ın Ra­sûlü! Ko­ca­nın erkek ak­ra­bası hak­kında ne der­si­niz? dedi. “On­larla hal­vet, ölüm de­mek­tir” bu­yurdu.11

Her­ke­sin gö­re­bi­le­ceği, gi­re­bi­le­ceği, okul, has­tane, iş yeri gibi ortak yer­lerde, ka­pı­lar ki­litli ve per­de­ler ka­palı ol­ma­dığı müd­detçe, başka kim­se­le­rin de bu­lun­duğu yer­lerde hal­vet olmaz. Üçün­cüsü şey­tan olan yer­ler­den ve du­rum­lar­dan sa­kın­mak ge­re­kir.

4. Er­keği kıza veya ka­dına yak­laş­tı­ra­nın ilki bak­mak­tır. Gö­rünce gö­zü­nüzü hemen çe­vi­rin. İlk gö­rüşte günah yok­tur. Diğer ba­kış­lar caiz de­ğil­dir. Diğer ba­kış­lar olur, devam edi­lirse bakma size nor­mal­leş­meye baş­lar. İlk bakış ca­iz­dir, caize devam caiz de­ğil­dir. Caiz ol­ma­yan bir şey, za­manla tah­rî­men mek­ruha gö­tü­rür. Tah­ri­men mek­ruh ha­rama gö­tü­rür. Haram iş­lene iş­lene, helal gör­meye gö­tü­re­bi­lir. Ha­ramı helal gör­mek ise kü­für­dür. Demek ki her gü­nah­tan küfre giden yol­lar var­dır. İşin sağ­lamı daha baş­tan caize devam et­me­mek­tir. Be­ra­ber gezme, yüz yüze dâimî bakış, göz zi­na­sına, göz zi­nası cin­sel iliş­kiye ve za­manla da bun­ları helal gör­meye gö­tü­rür ki bu da kü­für­dür.

5. Allah’ın dâimî gör­dü­ğüne ve bil­di­ğine ve âhi­ret gü­nüne ina­nan ve âhi­rette de he­saba çe­ki­le­ce­ğine, her sözün ve fi­i­lin kay­de­dil­di­ğine ina­nan kimse, el­bette Allah’ın ve Ra­sûlü’nün emir ve ya­sak­la­rına dik­kat eder.

6. Bu yan­lış an­la­yış ve dav­ra­nı­şın kay­nağı, ce­ha­let, yan­lış ar­ka­daş, yan­lış çevre ve nef­sin ter­biye ol­ma­ma­sı­dır. Bize ge­re­ken, yan­lı­şın yan­lış, doğ­ru­nun doğru ol­du­ğunu bil­mek; yan­lışı terk etmek, doğru olana ya­pış­mak; yan­lış ar­ka­daş ve çev­reyi terk etmek, doğru ar­ka­daş ve doğru çev­reyi bul­mak­tır. Bütün bun­larda ba­şarı için Hz. Pey­gam­ber Efen­di­miz’in şu du­a­sını daima yap­mak ge­re­kir:

“Al­la­hım! Bana doğru olanı ilham et, nef­si­min şer­rin­den de beni koru”

7. Daima zi­kirle meş­gul olun ki şey­tana karşı en güzel ka­le­ler­den bi­risi zi­kir­dir. Çünkü zikir, bir de gaf­let­siz ya­pı­lan, dilin söy­le­yip, aklın dü­şü­nüp kalbe yer eden zikir, in­sa­nın et­ra­fında nur­dan bir hale sağ­la­yan zikir, şey­tanı devre dışı bı­ra­kır, şey­tanı kovar.

8. Bir­bi­ri­nize, ha­ram­lar­dan sa­kı­nıp he­lal­lere dik­kat etme üze­rine an­laşma ya­pa­rak sâhip çı­ka­cak, na­si­hat ede­cek ger­çek dost edi­nin.

9. İnsaf sa­hibi âlim­le­rin hüsn-i zan edip, ehil­dir de­diği, ha­yatta bu­lu­nan salih zat­lar­dan is­ti­fade et­meli ve o zat­la­rın ehl-i sün­net olan ce­ma­a­tiyle bir­lik­te­liği ar­tır­ma­lı­sı­nız.

10. Nef­si­nizle mü­câ­hede için, if­fetli ola­bil­mek için, bütün or­gan­la­rı­nıza oruç tut­turma has­sa­si­ye­tiyle oruç tu­ta­rak Allah’a yal­va­rı­nız. Gü­nah­lara, oru­cun ke­mâ­lini ve se­va­bını bo­zu­yor, diye bak­ma­lı­sı­nız ki ger­çek­ten oruç tu­ta­bi­le­si­niz de oruçla tak­vaya ere­bi­le­si­niz.

11. İba­det ko­nu­sunda özel­likle na­ma­zın hak­kını ve­re­rek ve na­ma­zın ru­hunu kav­ra­ya­rak namaz kı­lı­nız ki kö­tü­lük­ler­den sa­kı­na­bi­le­si­niz.

12. Bu has­sa­si­yet an­la­yışı ile kendi İs­lamî du­yar­lı­lığı olan­larla bir­likte bir­lik­te­lik ku­ra­rak, okulda ve dı­şa­rıda örnek bir olu­şum or­taya koyun ki her ha­li­nizle de teb­liğ etmiş olur­su­nuz. Bu, çev­re­niz­den kop­mak, çev­re­nize kaba dav­ran­mak değil, gü­nah­tan ve caiz ol­ma­yan dav­ra­nış­lar­dan ay­rı­lıp cen­til­men­liği bı­rak­ma­dan daha em­ni­yetli bir yola gir­mek­tir.

Allah Teâlâ, he­pi­mize iti­kâdî, ik­ti­sâdî, ah­lâkî is­ti­ka­meti nasip ey­le­sin!

  1. Kaf, 50/16. ↩︎
  2. Mü’min, 40/19. ↩︎
  3. Hadîd, 57/4. ↩︎
  4. Fecr, 89/14. ↩︎
  5. İsrâ, 17/32. ↩︎
  6. Buhârî, İsti›zân, 12, Kader, 9; Müslim, Kader, 20-21; Ebû Dâvûd, Nikâh, 43. ↩︎
  7. Nûr, 24/30-31. ↩︎
  8. Müslim, Hayz, 74; Tirmizî, Edeb, 38; İbni Mâce, Tahâret, 137. ↩︎
  9. Müslim, Âdâb, 45; Ebû Davûd, Nikâh, 43; Tirmizî, Edeb, 28. ↩︎
  10. Buhârî, Nikâh, 111, Cihâd, 140; Müslim, Hac, 424, Tirmizî, Radâ’, 16, Fiten. ↩︎
  11. Buhârî, Nikâh, 111; Müslim, Selâm, 20; Tirmizî, Radâ’, 16. ↩︎