Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Alkolün Sağlık Üzerine Zararları ve İslamın Koruyucu Etkisi

17. Sayı · 2010/1

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Sağ­lık, insan için paha bi­çil­mez bir ni­met­tir. İslam in­sa­nın maddi ve ma­nevi yön­den sıh­hatli bir hayat sür­me­sini, huzur dolu bir ya­şama ka­vuş­ma­sını ister. Bunun için ge­rekli ted­bir­leri alıp bir takım ku­ral­lar koyar. Kur’an ve sün­net’in emir­leri, ya­sak­ları ve tav­si­ye­leri bu ku­ral­lara temel teş­kil eder.

Tıp il­mi­nin, in­san­lık için, ifade et­tiği de­ğeri ve vaz­ge­çil­mez­li­ğini dü­şü­nür­sek, Kur’an ve Sün­net’in ona ver­diği kıy­meti daha iyi an­la­mış olu­ruz. İslam’ı doğru an­la­yıp güzel ya­şa­ma­nın, ruh ve beden sağ­lı­ğına bağlı ol­ması inkâr edi­le­mez. Zira insan, Kur’an ve Sün­net’te ruh ve beden bü­tün­lüğü içinde ele alın­mak­ta­dır.

Gerek bi­rey­sel ge­rekse top­lum­sal za­rar­ları net bir şe­kilde bi­lin­me­sine rağ­men gör­mez­den ge­li­nen alkol prob­lemi, her geçen gün za­rar­ları ön­le­ne­mez bir hal al­mak­ta­dır.

Di­li­mizde ”içki”, Arapça’da ”hamr” ve ”müs­kir” ke­li­me­leri, içil­diği zaman azı veya çoğu sar­hoş­luk veren içe­cek­ler için kul­la­nıl­mak­ta­dır. İslam dini bütün sar­hoş­luk veren iç­ki­leri haram kıl­mış, iç­kiyi ya­sak­la­mış­tır.

Alkol alış­kan­lı­ğı­nın bazı ke­simde sınıf at­lama aracı ola­rak yo­rum­lan­ması; genç ve güçlü ol­ma­nın gös­ter­gesi ola­rak su­nul­ması, dost­luğu pe­kiş­ti­rici, dert­leri unut­tu­rucu ola­rak gös­te­ril­mesi so­nucu her ke­si­min bi­lin­çal­tına alkol kul­lanma zo­run­lu­luğu yer­leş­ti­ril­miş­tir. Özel­likle yıl­başı kut­la­ma­ları, genç­lik par­ti­leri, doğum günü par­ti­leri ve kok­teyl­ler ile in­san­lar ve özel­likle genç­ler alkol kul­la­nı­mına teş­vik edil­miş­tir.

Acı gün, mutlu gün der­ken al­ko­lün in­san­lar ara­sında kul­la­nım sık­lığı gün­den güne art­makta ve alkol kul­la­nım yaşı da sü­rekli düş­mek­te­dir.

Tür­kiye’de Ye­şi­lay’ın, yap­tığı araş­tır­ma­lara göre al­kole baş­lama yaşı 11’e kadar düş­müş­tür. İl­köğ­re­tim öğ­ren­ci­leri ara­sında alkol kul­la­nan­la­rın oranı %15,4, orta öğ­re­timde yaşam bo­yunca en az bir kez alkol kul­la­nan­la­rın oranı %45–50, üni­ver­site öğ­ren­ci­le­rinde alkol kul­la­nım yay­gın­lığı % 43–53 ora­nında bu­lun­muş.

Al­ko­lizm müz­min (kro­nik), tek­rar­la­yan bir has­ta­lık­tır. Bu has­ta­lık iler­le­yi­ci­dir, yani git­tikçe kö­tü­le­şe­bi­lir. Ara­larda ken­di­li­ğin­den ya da her­hangi bir dış et­kiyle be­lir­ti­leri azalsa bile zaman içinde ye­ni­den or­taya çı­ka­bi­lir. Şid­detli al­ko­lizm, şeker has­ta­lığı ya da yük­sek tan­si­yon ve ben­zeri diğer kro­nik has­ta­lık­lar gibi sü­rekli ta­ki­bini ge­rek­ti­rir. Ara­larda kriz du­rum­ları ya­şa­na­bi­lir.

Al­ko­lik­lerde al­kole karşı fi­zik­sel bir du­yar­lı­lı­ğın ya­nında, bütün is­ten­me­yen so­nuç­la­rına rağ­men, sa­dece irade gücü ile ye­ni­le­me­yen içme ta­kın­tısı var­dır. Yani bu ki­şi­ler al­kole bağlı ola­rak ya­şa­dık­ları kötü so­nuç­lar­dan ders al­maz­lar ve hatta baş­la­rına ge­len­le­rin ger­çek ne­de­ni­nin alkol ol­du­ğunu inkâr ede­rek te­sel­liyi yine al­kolde arar­lar.

Bir­çok kişi alkol kar­şı­sında aciz ol­du­ğunu ve yenik düş­tü­ğünü iti­raf edene kadar kor­kunç de­ne­yim­ler yaşar, maddi ve ma­nevi büyük ka­yıp­lara uğrar. Bu ki­şi­le­rin in­san­larla iliş­ki­leri bo­zu­lur, ça­lışma ha­yat­ları alt üst olur, bu ki­şi­ler ruhi çö­küntü ya­şar­lar. Oysa bu kadar ağır bir bedel öde­me­den, alkol iç­meyi kont­rol ede­me­di­ği­nin far­kına varıp yar­dım ara­yı­şına gir­mek en iyi­si­dir.

Al­ko­lizm bütün ai­leyi et­ki­le­yen aynı za­manda aile ta­ra­fın­dan et­ki­le­nen bir has­ta­lık­tır. Ai­le­le­rin al­ko­lik has­tayı des­tek­le­yen tavrı onun dibe vur­ma­sını ya da dibe vur­du­ğunu fark et­me­sini en­gel­ler. Başka bir de­yişle: Al­ko­lik pa­ra­sız kalır, an­nesi para verir, ka­ra­kola düşer ba­bası kur­ta­rır, hasta olur eşi has­ta­neye gö­tü­rür vb.

Al­ko­lün olum­suz so­nuç­la­rıyla hasta kadar, ai­lesi de yüz yüze gelir; o ise al­ko­lün ver­diği sar­hoş­luğa sı­ğı­nıp bütün sı­kın­tı­la­rını inkâr eder ya da baş­ka­la­rını suç­lar. “Ka­rı­mın dır­dı­rın­dan, ai­le­min bas­kı­sın­dan do­layı içi­yo­rum.” ba­ha­ne­sini, sık du­yar­sı­nız oysa bu dır­dır ve baskı al­kole kar­şı­dır.

Suç­lu­luk ve ank­si­yete ne­de­niyle daha çok alkol alır, alkol al­dıkça ank­si­yete ve dep­res­yon de­rin­le­şir ve şu be­lir­ti­ler or­taya çıkar: Uyku ka­li­te­sinde bo­zulma, gece uyan­ma­lar, dep­re­sif duygu du­rumu, hu­zur­suz­luk ve sı­kıntı his­leri, panik nö­bet­leri, göğüs ağ­rısı, çar­pıntı, nefes al­mada zor­luk vb.

Alkol vü­cutta nasıl ve ne­lere za­rarlı olur?

Ma­ter­ya­list dün­ya­nın refah ve eko­no­mik ba­kım­dan ön­cüsü du­rumda olan Ame­rika’da Kalp Has­ta­lığı ve kan­ser­den sonra al­ko­lizm 3. önemli sağ­lık prob­le­mi­dir. Yılda on mil­yon ki­şiyi et­ki­ler. 60 mil­yar do­lara mal olur ve her yıl 200.000 ki­şi­nin ölü­müne sebep olur.Motorlu araç ve yan­gın kay­naklı ölüm­le­rin %50’sinde, ci­na­yet­le­rin %67’sinde, in­ti­har­la­rın %33’ünde alkol bi­rinci et­ken­dir. Aşırı alkol alan bi­rey­lerde: Ko­ro­ner Arter Has­ta­lığı (kalp da­marı tı­kan­ması), arit­mi­ler (kalp atış­la­rında dü­zen­siz­lik), sı­ra­sıyla ka­ra­ci­ğer yağ­lan­ması, al­ko­lik he­pa­tit, siroz ve ka­ra­ci­ğer kan­seri, üst gast­ro­in­tes­ti­nal kan­ser­ler, total alkol send­romu, ci­na­yet, seks ci­na­yeti, tra­fik ve en­düstri ka­za­ları, hır­sız­lık ve psi­koz riski art­mak­ta­dır.

ALKOLİZMİN SONUÇLARI

1-Tıbbi Bo­zuk­luk­lar

Akut prob­lem­ler

Kro­nik prob­lem­ler

Yok­sun­luk be­lir­ti­leri

Ka­ra­ci­ğer ha­ra­bi­yeti, kar­di­yo­mi­yo­pati (kalp bü­yü­mesi), anemi (kan­sız­lık), yük­sek tan­si­yon, trom­bo­si­to­peni(pıh­tı­laşma sağ­la­yan hüc­re­lerde azalma), mi­yo­pati(kas yı­kımı), kan­ser, te­ra­to­je­nite(anne kar­nın­daki be­bekte anor­mal­lik­ler), pank­re­a­tit(pank­reas il­ta­habı),pno­moni(za­türe), mer­kezi sinir sis­temi bo­zuk­luk­ları(ret­ro­bul­bar nörit, Wernike-Kors­kof Send­romu ve bu­na­ması, se­re­bel­ler at­rofi)

2-Sos­yal Bo­zuk­luk­lar

Bo­şanma, terk edilme

İş so­run­ları, de­vam­sız­lık

Ev-iş-tra­fik ka­za­ları

Adli prob­lem­ler

3-Alkol Yok­sun­luğu Be­lir­ti­leri

Oto­no­mik hi­pe­rak­ti­vite (ter­leme, nabız 100’ün üs­tünde)

Tit­reme

Uy­ku­suz­luk

Bu­lantı ve kusma

Ge­çici ha­lu­si­nas­yon ve ilüz­yon­lar: Al­kolü bı­rak­tık­tan sonra 1-2 gün içinde gö­rü­lür.

Psi­ko­mo­tor aji­tas­yon

Ank­si­yete

Grand mal kon­vülz­yon­lar (epi­lep­tik nö­bet­ler):Al­kolü bı­rak­tık­tan sonra 2 gün içinde gö­rü­lür.

De­lir­yum tre­mens: Uzun süre fazla mik­tarda fazla alkol alan ki­şi­lerde al­kolü kes­tik­ten 2-3 gün sonra or­taya çı­ka­bi­len, ölüm riski ta­şı­yan bir tab­lo­dur.

Bi­linç ve kon­sant­ras­yon bo­zuk­luğu, gör­sel ha­lu­si­nas­yon­lar(ger­çekte var ol­ma­yan şey­le­rin gö­rül­mesi),bu­lun­duğu za­manı ve yeri ka­rış­tırma ile ken­dini belli eder, hızlı baş­la­yıp dal­galı bir seyir gös­te­rir.

4-En sık eşlik eden psi­ki­yat­rik bo­zuk­luk­lar:

—Majör Dep­res­yon: Alkol ba­ğım­lı­la­rı­nın %30-50’sinde gö­rü­lür.

—Ank­si­yete bo­zuk­luk­ları:%30 sık­lık­ta­dır. Er­kek­lerde sos­yal fobi, ka­dın­larda ago­ra­fobi sık­tır.

—İki uçlu duy­gu­du­rum bo­zuk­luğu(manik dep­re­sif b)

—Diğer madde ba­ğım­lı­lık­ları: Başta si­gara olmak üzere esrar vs.

—Ki­şi­lik Bo­zuk­luk­ları: An­ti­sos­yal ve sı­nırda ki­şi­lik bo­zuk­luk­ları.

Ko­ru­yucu he­kim­li­ğin amacı insan hasta ol­ma­dan ge­rekli ön­lem­leri al­mak­tır. Nasıl ki bu­la­şıcı has­ta­lık­lar­dan ko­run­mak için dev­let­le­rin büt­çe­le­rini sar­sa­cak kadar mil­yon­larca para har­ca­yıp aşı, de­zen­fek­tan, bro­şür­ler ha­zır­la­na­rak in­san­lar ko­run­maya ça­lı­şı­lı­yorsa, al­ko­lün sağ­lı­ğı­mıza ve çev­re­mize ver­miş ol­duğu za­rarlı et­ki­lere, tra­fik ka­za­ları, eko­no­mik ka­yıp­lar, aile içi bo­şan­ma­lar, sos­yal prob­lem­ler gibi, sa­yı­la­ma­ya­cak kadar olum­suz et­ki­ler daha bil­me­di­ği­miz ni­ce­leri asır­larca önce yüce di­ni­mizce alkol ya­sak­la­na­rak has­ta­lık daha or­tada yok­ken ko­ru­yucu ön­lem­ler alın­mış ol­mak­ta­dır.

Bugün tıp dün­yası iç­ki­nin in­san­lığa ver­diği zarar üze­rinde it­ti­fak ha­lin­de­dir. İs­ta­tis­tik­ler ile bazı dev­let­le­rin zaman zaman te­şeb­büs et­tiği içki ya­sağı bunun, ik­ti­sadi, sos­yal ve ah­laki za­rar­la­rı­nın en açık de­lil­le­ri­dir.

Sar­hoş­luk veren iç­ki­ler za­manla alış­kan­lık ve ba­ğım­lı­lık sağ­la­dığı için az iç­me­nin gi­de­rek çoğa kaç­tığı, ön­ce­leri azı tesir eder­ken alış­kan­lık art­tıkça aynı mik­ta­rın tesir et­me­diği gö­rül­mek­te­dir.

İslam dini, in­san­la­rın dünya ve ahi­ret mut­lu­lu­ğunu, on­ları kö­tü­lük­ler­den uzak­laş­tır­mayı he­def­le­di­ğin­den, ki­şi­nin ak­lında, ma­lında, sos­yal iti­bar ve ko­nu­munda büyük za­rar­lara, yı­kım­lara yol açan iç­kiyi kesin bir dille ya­sak­la­mış ve haram kıl­mış­tır.

”Ey iman eden­ler! İçki, kumar, di­kili taş­lar (put­lar) ve fal ok­ları şüp­he­siz şey­tan işi birer pis­lik­tir. On­lar­dan ka­çı­nız ki kur­tu­luşa ere­si­niz. Şey­tan, içki ve ku­marla ancak ara­nıza düş­man­lık ve kin sok­mak, sizi Allah’ı an­mak­tan ve na­maz­dan alı­koy­mak ister. Artık bun­lar­dan vaz­ge­çer­si­niz değil mi?”(El-Maide 25/90–91)

Pey­gam­be­ri­miz (S.A.V) ,mü­min­le­rin içki iç­me­leri şöyle dur­sun ,içki bu­lu­nan sof­raya otu­rul­ma­sına bile izin ver­me­mek­te­dir.:”Allah’a ve ahi­ret gü­nüne iman eden kimse ,üze­rinde içki do­laş­tı­ran sof­raya asla otur­ma­sın!”

Hz.Enes (R.A):”Re­su­lul­lah (S.A.V),içki ile il­gili ola­rak on ki­şiye, üre­tene, ken­disi için üre­ti­lene, içene, ta­şı­yana ve ta­şı­tana, su­nana, sa­tana ve bunun pa­ra­sını yi­yene, satın alana ve satın al­dı­rana lanet etti de­miş­tir.”

İçki her türlü kö­tü­lüğe yol aç­tığı için Pey­gam­ber Efen­di­miz onu ”kö­tü­lük­le­rin anası ”(Ümmü’l-Ha­bais) diye ni­te­le­miş­tir.”Mu­hak­kak ki içki deva de­ğil­dir, bi­la­kis has­ta­lık­tır(has­ta­lık ve­ri­ci­dir)”bu­yur­muş­lar­dır.

Allah’ın, en güzel bir şe­kilde ya­rat­tığı, bilgi ni­meti ile do­nat­tığı, ya­ra­tı­lan her şeyi em­rine ver­diği sa­yı­sız ni­met­ler bah­şet­tiği, duygu, dü­şünce ve akıl gibi özel­lik­lerle diğer var­lık­lara üstün kıl­dığı, me­lek­le­rin ken­di­sine secde et­tiği de­ğerli bir var­lık olan insan, Allah’a ve Re­sulü’ne şüp­he­siz bir şe­kilde inan­mak ve inan­dığı gibi ya­şa­makla ruh ve beden sağ­lı­ğını ko­ru­ya­bi­lir.

İn­sa­nın dünya ha­ya­tında ya­ra­tı­lı­şına uygun bir hayat sür­mesi, ebedi yur­dunda da sa­a­dete ulaş­ması için ya­ra­dı­lış­tan ken­di­sine ve­ri­len mü­kem­me­li­ye­tini mu­ha­faza et­mesi, onu boz­ma­ması başta gelen bir so­rum­lu­lu­ğu­dur. Kalp­ler, Allah’ın em­ret­tik­le­rini yapıp ya­sak­la­rın­dan uzak du­ra­rak ıslah edi­le­bi­lir. Allah’ı unut­mak ve İslam’ı ya­şa­mayı terk etmek, kal­bin he­lâki de­mek­tir. Ken­di­le­rini ıslah etmek is­te­yen­ler Rab’le­riyle ir­ti­batı kes­me­me­li­dir­ler. Zira kalp­ler ancak Allah’ı an­makla tat­min olur.(Ra’d:13/28).Bunun dı­şın­daki te­davi usul­leri kalp­le­rin ra­hat­sız­lı­ğını art­tı­rır.