Dünyevîleşme

“Al­la­hım!.. Dün­yayı en büyük dü­şün­ce­miz ve bil­gi­mi­zin ulaş­tığı son nokta kılma…”1

Aşırı Dünya Sev­gisi

Du­a­la­rıyla hem ken­disi hem de üm­meti için en fay­dalı di­lek­lerde bu­lu­nan Efen­di­miz (sav), bu du­a­sıyla gö­nül­leri ahi­ret­ten ve ma­ne­vi­yât­tan uzak­laş­tı­ran aşırı dünya sev­gi­sin­den ko­ru­ması için Cenâb-ı Hakk’a ni­yazda bu­lun­mak­ta­dır.

Aşırı dünya sev­gisi ahi­reti unut­tur­makta, iyi­lik­se­ver­lik ve yar­dım­se­ver­lik duy­gu­la­rını öl­dür­mekte, ben­cil­lik, aç­göz­lü­lük, gös­te­riş, kibir, gurur, şöh­ret tut­kun­luğu, baş­ka­sı­nın ma­lına göz dikme gibi ka­rak­ter ek­sik­lik­le­rine sebep ol­mak­ta­dır.

Dün­ya­nın par­lak ca­zi­be­sine ka­pı­lan ve ken­dini ta­ma­men dün­yaya veren kişi, önce hayat stan­dar­dını yük­selt­mek için bütün ça­re­lere baş­vur­makta, ar­dın­dan bu yük­sek hayat stan­dar­dını dü­şür­me­mek için daha çok ka­zan­maya, ken­dini daha fazla dün­yaya ver­meye mec­bur his­set­mekte; tek amacı dünya malı, mevki ve ma­kamı, şöh­ret ve iti­bar ka­zan­mak ol­duğu için, çoğu kere -far­kında bile ol­ma­dan- sahip ol­duğu ulvî hedef ve ga­ye­ler­den uzak­laş­mak­ta­dır.

Baş­lan­gıçta meşru amaç­ları ger­çek­leş­tir­mek için sa­dece bir araç ola­rak te­lâkkî edi­len dünya malı, so­nunda araç ol­mak­tan çı­ka­rak amaç ha­line gel­mek­te­dir. Bun­dan sonra en büyük dert, en büyük en­dişe, en büyük me­sele “dünya malı” ol­mak­ta­dır. Bu durum da kul­luk gö­rev­le­ri­nin ihmal edil­me­sine sebep ol­makta, helâl-haram an­la­yı­şını ze­de­le­mekte, in­san­lığa ya­rarlı dav­ra­nış­lar “salih amel­ler” iş­leme gö­re­vini unut­tur­mak­ta­dır.

Zevk­leri, câ­zi­besi, yal­dız­ları ve par­lak­lı­ğıyla in­san­ları al­da­ta­rak tu­za­ğına dü­şü­ren dünya, in­sanı ken­di­sine bağ­la­makta, so­nunda köle ve esir hale ge­tir­mek­te­dir. Bu ger­çeğe işa­ret etmek üzere Hz. İsa (as)’nın: “Dün­yayı ken­di­nize efendi edin­me­yin ki, o da sizi ken­di­sine köle et­me­sin.”2 de­diği nak­le­dil­mek­te­dir.

Ehl-i dün­ya­nın ilim­le­ri­nin, bil­gi­le­ri­nin ve ça­lış­ma­la­rı­nın ga­yesi sa­dece dün­yayı ka­zan­mak­tır. On­la­rın bütün gay­ret­leri dün­yaya yö­ne­lik­tir. Ahi­ret bek­len­tisi ol­ma­yan­la­rın yar­dım­laşma, dost­luk ve in­san­lık için yap­tık­ları ça­lış­ma­lar bile ge­çici dün­yevî ve maddî he­def­lerle sı­nır­lı­dır.

Ha­di­si­mizde “Dün­yayı bil­gi­mi­zin ulaş­tığı son nokta kılma.” şek­linde dile ge­ti­ri­len bu ha­ki­kat, Kur’ân’ın ifa­de­siyle şu şe­kilde an­la­tıl­mak­ta­dır:

“Bizi zik­ret­mek­ten yüz çe­vi­ren­lere ve dünya ha­ya­tın­dan başka bir şey arzu et­me­yen kim­se­lere al­dırma. Bu, on­la­rın bil­gi­le­ri­nin ulaş­tığı son nok­ta­dır.”3

Mü’min Kul ve Dünya

Ka­naat, ka­dere rıza, te­vek­kül ve tes­li­mi­yet duy­gu­la­rına sahip olan, dün­ya­dan çok ahi­rete ya­tı­rım yapma ar­zu­sunda olan mü’min kul, her çeşit nefsî ve dün­yevî he­ves­ler­den ken­dini ko­ru­maya ça­lı­şır. O, rız­kı­nın ilahî ga­ranti al­tında ol­du­ğuna ina­nır. Onun rızık ka­zanma ko­nu­sunda ümit­siz­liği ve ka­ram­sar­lığı yok­tur. O, rız­kını elde etmek için ça­lış­ması em­re­dil­diği için ça­lı­şır. Onun gönlü hu­zurlu, ai­lesi mutlu; ha­yatı sade, mu­te­dil ve orta yol­lu­dur. O, ne­hir­den ab­dest alsa bile suyu israf et­me­mekle yü­küm­lü­dür. O, bu dün­ya­nın ge­çici im­ti­han dün­yası ol­du­ğunu dü­şü­nür. Ken­disi dün­ya­lık ya­rışı şek­linde bir has­ta­lığa ka­pıl­ma­dığı gibi, ehl-i dünya olan kar­deş­le­rini de bu çeşit has­ta­lık­lar­dan kur­tar­maya ça­lı­şır.

Mü’min kulun en büyük derdi gü­nah­la­rı­dır. En büyük he­defi Allah rı­za­sı­dır. O, var gü­cüyle kul­luk stan­dar­dını yük­selt­meye ça­lı­şır. İçinde ya­şa­dığı top­luma rah­met ve şef­kat me­sa­jını en güzel üs­lupla sun­maya ça­lı­şır. İman ve iba­de­tiyle, teb­liğ, davet ve ci­ha­dıyla, hiz­met, fe­da­kâr­lık ve kar­deş­lik an­la­yı­şıyla, güzel ah­lâkı ve tatlı üs­lû­buyla cen­nete adam ka­zan­maya gay­ret eder. Ken­di­si­nin cen­neti ka­zan­ma­sı­nın da bu ma­nevî ça­lış­ma­ları se­be­biyle Al­la­hın rı­za­sını ka­zan­ma­sına bağlı ol­du­ğuna ina­nır.

Mü’min kul, “Ya Rabbi!.. Bizi en büyük derdi, en büyük en­di­şesi, en büyük me­se­lesi “dünya” olan­lar­dan, bütün bilgi ve ka­bi­li­yet­le­rini dünya için kul­la­nan kim­se­ler­den, ser­ma­yesi sa­dece dün­ya­lık olan­lar­dan ey­leme” diye dua eder, gön­lünü dün­yaya kap­tır­ma­maya ça­lı­şır.

Ehl-i dünya ol­ma­nın, dünya malı ka­zan­mayı en büyük dert ha­line ge­tir­me­nin öl­çüsü, dünya-ahi­ret den­ge­si­nin olum­suz yönde et­ki­len­me­si­dir. Dün­yevî meş­gu­li­yet­ler bizi kul­luk­tan ve iba­det­ler­den alı­ko­yu­yorsa, elde et­ti­ği­miz ser­ve­ti­miz ve ti­ca­re­ti­miz bizim için Allah ve Ra­sû­lün­den, Allah yo­lunda ci­had­dan daha sev­gili ise ayet-i ke­ri­mede de işa­rete dil­diği gibi bu çeşit dünya malı, bizim için ma­nevî fe­lâ­ket de­mek­tir:

“De ki: Ba­ba­la­rı­nız, oğul­la­rı­nız, kar­deş­le­ri­niz, eş­le­ri­niz, ya­kın­la­rı­nız, elde et­ti­ği­niz mal­lar, dur­gun git­me­sin­den kork­tu­ğu­nuz ti­ca­re­ti­niz, ho­şu­nuza giden ev­le­ri­niz; eğer size Allah’tan, Pey­gam­be­rin­den ve Allah yo­lunda cihad et­mek­ten daha sev­gili ise, Allah’ın buy­ruğu ge­lene kadar bek­le­yin. Allah fa­sık­ları (itaat et­me­yen­leri) doğru yola eriş­tir­mez.”4

Ne­bevî Ölçü İle Dün­yaya Bakış

Dünya ma­lı­nın çetin bir im­ti­han (fitne) ol­du­ğuna, aşırı dünya sev­gi­si­nin gönül za­yıf­lığı ol­du­ğuna işa­ret eden Pey­gam­be­ri­miz (sav), ha­yatı bo­yunca dün­yaya ve dün­ya­lığa önem ver­me­miş, ya­şa­dığı dün­yayı bir mi­sa­fir­hane gibi te­lâkkî etmiş, ken­di­sini “Dün­yada, bir ağa­cın al­tında bir müd­det din­le­nip yo­luna devam eden bir yolcu gibi”5 gör­müş, as­ha­bına bu an­la­yışı aşı­la­mış­tır.

Sa­hâbe-i Kirâm ve Tâ­biîn de bu ne­bevî çiz­giyi büyük bir özen ve dik­katle iz­le­miş­ler, fet­he­di­len ül­ke­lerde elde edi­len büyük ga­ni­met­ler ve maddî zen­gin­liğe rağ­men, ahi­ret ya­tı­rı­mına önem ver­miş­ler, dün­yaya ve dün­ya­lığa me­te­lik ver­me­miş­ler­dir.

Bunun ar­dın­dan Ab­dul­lah b. Mü­bâ­rek (v. 181), Ahmed b. Han­bel (v. 241), Hen­nâd b. Se­riyy (v. 243), Ahmed b. Hu­seyn el-Bey­hekî (v. 458) gibi hadis âlim­leri, “Dün­yaya değer ver­meme (Zühd)” ko­nu­sun­daki hadis-i şe­rif­leri der­le­dik­leri “Ki­tabü’z-Zühd” adı ve­ri­len çok de­ğerli eser­ler telif et­miş­ler, pek çok hadis âlimi eser­le­rinde “zühd” ko­nu­suna özel­likle yer ver­miş­tir.

Daha son­ra­ları ta­sav­vuf âlim­leri ta­ra­fın­dan ka­leme alı­nan ma­nevî, edebî, ah­lakî, ter­bi­yevî eser­ler ve ta­ri­kat­lerle ku­rum­laş­tı­rı­lan “zühd” an­la­yışı, tarih bo­yunca ne­sil­ler­den ne­sil­lere dev­re­dil­miş­tir.

Bugün… İslâm’ın boynu bükük, maz­lum ve garip olu­şu­nun se­bep­le­rin­den biri, genel an­lamda müs­lü­man­la­rın ahi­reti ikinci plana at­ma­ları, plan­la­rını sa­dece dünya için yap­ma­ları, bilgi, tec­rübe, be­ceri ve ka­bi­li­yet­le­rini sa­dece dün­yayı ka­zan­mak için kul­lan­ma­ları, İslâm üm­me­tini dü­şünme ye­rine yal­nız ve yal­nız kendi dün­ya­la­rını dü­şün­me­le­ri­dir. Bu aşırı maddî en­dişe ve çı­karcı an­la­yış so­nucu belki kendi özel dün­ya­ları de­ğiş­mekte, özel ha­yat­ları iyi­leş­mekte, ama genel ola­rak müs­lü­man­la­rın içinde bu­lun­duğu maddî, si­yasî, eko­no­mik ve sos­yal açı­dan üzücü ve pe­ri­şan durum aynen devam et­mek­te­dir.

İslâm’ın izzet ve şe­refi; dünya ha­ya­tını ve dün­ya­lığı önem­se­me­yen, Allah yo­lunda öl­meyi göze alan, inan­cını ya­şa­mayı en büyük ideal kabul eden, İslâm san­ca­ğını bir adım ile­riye gö­türme aş­kını ta­şı­yan, ye­ni­den İslam’a dönüş ve di­ri­liş için bütün im­kâ­nını or­taya koyan di­na­mik, ak­si­yo­ner, ça­lış­kan ve kor­ku­suz müs­lü­man­larla ger­çek­le­şe­cek­tir.

İslam dün­ya­sı­nın bugün içinde bu­lun­duğu acıklı durum, 1400 yıl önce Pey­gam­be­ri­miz (sav), ta­ra­fın­dan şu şe­kilde tes­bit edil­mişti:

“Pek ya­kında dünya mil­let­leri sof­raya otu­ran­la­rın yemek ka­bına üşüş­tük­leri gibi sizin ba­şı­nıza üşü­şe­cek­ler”. Bunun üze­rine Efen­di­miz’e:

-O gün biz azlık ol­du­ğu­muz için mi, Ya Ra­su­lal­lah? diye so­ruldu. Efen­di­miz :

-“Hayır… Bi­la­kis o gün siz sa­yıca çok ola­cak­sı­nız. Fakat selin üze­rin­deki çer-çöp gibi -da­ğı­nık ve de­ğer­siz- ola­cak­sı­nız. Allah, düş­man­la­rı­nı­zın kal­bin­den kor­kuyu çekip ala­cak, sizin kalp­le­ri­nize za­yıf­lık ve­re­cek”, diye cevap verdi. Bunun üze­rine:

-Bu za­yıf­lık (vehen) nedir? diye so­ruldu. Pey­gam­be­ri­miz (sav):

-“Dün­yayı sev­mek ve ölüm­den hoş­lan­ma­mak­tır.” diye cevap verdi.6

Gö­rül­düğü gibi Efen­di­miz (sav), dünya sev­gi­sini “kalp za­yıf­lığı” ola­rak gör­mekte, diğer se­bep­lerle bir­likte bu du­ru­mun yay­gın­laş­ma­sı­nın üm­me­tin zayıf düş­me­sine, par­ça­la­nıp bö­lün­me­sine, dünya mil­let­le­ri­nin İslâm üm­me­ti­nin elin­deki ni­met­lere göz dik­me­sine sebep ola­ca­ğını ifade et­mek­te­dir.

Aç­göz­lü­lük Ve Aşırı Hırs

Zekât, sa­daka, karz-ı hasen mü­es­se­sesi ya­nında yar­dım­se­ver­lik, ik­ram­se­ver­lik, mi­sa­fir­per­ver­lik ve Allah yo­lunda in­fakı em­re­den İslam; ahi­reti ka­zan­maya yar­dımcı ola­cak dün­ya­lık ka­zan­maya izin ver­miş; ama aşırı hırs, cim­ri­lik, çı­kar­cı­lık, ben­cil­lik ve aç­göz­lü­lüğü ya­sak­la­mış­tır. İman cev­heri, bu düşük ve se­vi­ye­siz has­let­lerle bir arada bu­lu­na­maz.

“Müs­lü­man bir ada­mın kal­binde iman ve aç­göz­lü­lük bir arada bu­lun­maz.”7

Özel­likle gü­nü­müzde aile, dost ve ar­ka­daş çev­re­si­nin ma­nevî bas­kı­sıyla bazı kim­se­ler, hırs ve aç­göz­lü­lükle dünya malı yığma ya­rışı içe­ri­sine gir­mek­te­dir­ler. Bir ta­rafta geçim sı­kın­tısı içinde kıv­ra­nan­lar nor­mal ih­ti­yaç­la­rını kar­şı­la­makta zor­luk çe­ker­ken, diğer ta­rafta ehl-i dünya lüks, israf ve se­fa­het içinde yüz­mek­te­dir.

Çar­pık israf eko­no­misi, aşırı tü­ke­tim çıl­gın­lığı, beyin yı­ka­yan rek­lam ve pro­pa­ganda araç­ları; top­lum üze­rin­deki psi­ko­lo­jik baskı ile dar ge­lir­liyi de zen­gini de et­ki­le­mekte, dünya hır­sını kö­rük­le­mekte, in­sanı mad­deye köle ha­line ge­tir­mek­te­dir. Eri­şil­mek is­te­nen hayat stan­dardı çı­tası sü­rekli yük­sel­til­mekte, do­la­yı­sıyla sunî ih­ti­yaç­lar do­la­yı­sıyla maddî prob­lem­ler sü­rekli art­mak­ta­dır. Bu maddî sı­kın­tı­lar ki­şi­nin iman, irade ve bilgi du­ru­muna göre top­lumda acı olay­la­rın yay­gın­laş­ma­sına, yüz kı­zar­tıcı suç ora­nı­nın yük­sel­me­sine, aile içi hu­zur­suz­lu­ğun art­ma­sına; ruhî bu­na­lım, tat­min­siz­lik, in­ti­har ve sal­dır­gan­lı­ğın ür­kü­tücü bo­yut­lara ulaş­ma­sına sebep ol­mak­ta­dır.

Tek ümidi “dünya” olan kişi, onu kay­be­derse el­bette yıkım kor­kunç ola­cak­tır. Nor­mal ih­ti­ya­cın­dan fazla dün­ya­lık pe­şinde ko­şa­nın kalp gözü kör ola­cak, ba­si­reti ka­pa­na­cak, gönlü ka­ra­ra­cak­tır.

Cim­ri­lik, aç­göz­lü­lük ve aşırı dünya hırsı top­lum­daki sos­yal den­geyi boz­makta, yol­suz­luk­lara, skan­dal­lara, kan dâ­vâ­la­rına neden ol­makta; top­lum hu­zu­runu ve ba­rı­şını teh­dit et­mek­te­dir. Ni­te­kim tarih bo­yunca bu ma­nevî has­ta­lık­la­rın yay­gın ol­duğu pek çok top­lum yı­kıl­mış, tarih sah­ne­sin­den ta­ma­men si­li­nip git­miş­tir.

Bu sos­yo­lo­jik ger­çeği Efen­di­miz (sav) şu şe­kilde dile ge­tir­mek­te­dir: “Aç­göz­lü­lük­ten sa­kı­nın… Çünkü aç­göz­lü­lük siz­den ön­ceki top­lum­ları helâk et­miş­tir.”8

Dünya-Ahi­ret Den­ge­sini Ku­ra­bil­mek

Her ko­nuda iti­da­lin ve orta yolun iz­len­me­sini em­re­den, den­geli ve ılımlı çiz­giyi tav­siye eden İslâm, bu ko­nuda da den­geli bir an­la­yış be­nim­se­miş, müs­lü­mana dünya-ahi­ret den­ge­sini kur­ma­sını; dünya için ahi­re­tin, ahi­ret için dün­ya­nın terk edil­me­me­sini em­ret­miş­tir.

Aşırı dünya sev­gi­sini hoş kar­şı­la­ma­yan Pey­gam­ber Efen­di­miz (sav): “İslam’da ruh­ban­lık yok­tur.” hadîs-i şe­rîfi ile “ken­dini ta­ma­men iba­dete verme ve dün­yayı ihmal etme” an­la­mın­daki ruh­ban­lık an­la­yı­şına da karşı çık­mış­tır.9

Müs­lü­ma­nın dünya ma­lında hırslı ol­ma­ması, onu ten­bel­liğe sü­rük­le­mez. Bi­la­kis onun dü­zenli, planlı ve proğ­ramlı ça­lış­ma­sına sebep olur. Dün­yayı ge­çici hayat ola­rak kabul et­tiği için her da­ki­kayı ger­çek hayat olan ahi­ret le­hinde de­ğer­len­dir­meye ça­lı­şır. Mü’min kulun, imanı çer­çe­ve­sinde in­san­lık ya­ra­rına ya­pa­cağı her ça­lışma ahi­re­tine yö­ne­lik ça­lış­ma­dır. O, dün­yayı ahi­re­tin tar­lası ola­rak kabul eder. İba­det ve ubu­di­ye­tini ek­sik­siz ye­rine ge­tir­meye ça­lı­şır.

Zâhid, gön­lün­den dünya hır­sını çı­ka­ran ki­şi­dir. Zahid, yok­sul­luk içinde ya­şa­yan değil, ni­met­ler ve maddî im­kân­lar içe­ri­sinde ya­şa­dığı halde gön­lünü dün­yaya kap­tır­ma­yan­dır. Bu se­beple bir sa­hâbî, ken­di­sine: “Yâ zâhid!” diye hitap eden ki­şiye:

-Hayır!.. Hayır!.. Asıl zâhid, Ha­life Ömer b. Ab­dü­la­ziz (ra)’dir, de­mişti.

Dünya-ahi­ret den­gesi hak­kında en güzel ölçü, Cenâb-ı Hakk’ın şu âye­ti­dir:

“Allah’ın sana ver­diği şey­lerde ahi­ret yur­dunu gözet. Dün­ya­daki na­si­bini de unutma.”10

Dünya Malı ve Dün­yevî Mev­ki­ler Amaç Değil Araç Ol­malı

Müs­lü­ma­nın asıl ga­yesi, Allah rı­za­sını elde etme ol­ma­lı­dır. Zen­gin olmak, mevki- makam sa­hibi olmak, top­lum içe­ri­sinde iti­bar ve şöh­ret sa­hibi olmak, rüt­besi veya aka­de­mik ka­ri­yeri yük­sek bir şah­si­yet olmak, refah içinde yüz­mek asıl gaye ha­line ge­lirse; kişi bu ga­ye­sine ula­şa­bil­mek için ana il­ke­le­rin­den ve ulvî pren­sip­le­rin­den, daha sonra İs­lamî görüş ve dü­şün­ce­le­rin­den, hatta inan­cın­dan taviz verme zo­runda kal­makta, belki ar­zu­la­dığı maddî ve dün­yevî he­def­lere ulaş­makta, ama ma­nevî açı­dan büyük bir düşüş ya­şa­mak­ta­dır.

Bazen hiz­met, dâvâ ve ide­o­loji adına, Allah rı­zası ye­rine bu talî he­def­ler ana hedef ha­line gel­mekte, do­la­yı­sıyla ana çiz­gide kı­rılma ya­şan­mak­ta­dır. Hâl­buki zen­gin­lik, ilim, gü­zel­lik, şöh­ret, genç­lik, yük­sek mevki-makam gibi bize ema­net ola­rak ve­ri­len maddî im­kân­lar, kul­lu­ğun ge­reği ola­rak sa­dece ema­net sa­hi­bi­nin rı­zası yö­nünde kul­la­nıl­ma­lı­dır.

İnan­cı­mızı en güzel şe­kilde ya­şa­mak, gönül ve top­lum hu­zu­runu en üstün şe­kilde inşa etmek, dünya ve ahi­ret sa­a­de­tini temin etmek için el­bette maddî, ma­nevî, ilmî, ic­ti­maî, si­yasî, malî, ik­ti­sadî v.s her açı­dan kuv­vetli mü’min ol­maya gay­ret et­me­miz gayet ta­bi­î­dir. Müs­lü­manı daima yok­sul, bî-çare, pe­ri­şan ve da­ğı­nık gör­mek is­te­yen­ler, maddî-ma­nevî he­defi olan şu­urlu müs­lü­ma­nın; ba­şa­rılı yö­ne­tici, se­vi­yeli po­li­ti­kacı, ça­lış­kan aka­de­mis­yen, ül­kesi ve in­san­lık için fay­dalı pro­je­lere imza atan işa­damı ol­ma­sın­dan son de­rece ra­hat­sız ol­mak­ta­dır­lar.

Ancak… bizim şu anda üze­rinde dur­du­ğu­muz konu, çok daha has­sas bir ko­nu­dur. Asıl önemli olan; bu ni­met­ler elde edil­di­ğinde, be­lirli mev­ki­lere ge­lin­di­ğinde, maddî im­kân­lar art­tı­ğında; nef­sin, çev­re­nin ve sis­te­min bas­kı­ları se­be­biyle ma­ter­ya­list, ka­pi­ta­list, prag­ma­tist, ego­ist olma teh­li­ke­sine karşı daima ma­nevî açı­dan ken­di­mizi mu­ha­se­beye tabi tutma zo­runda ol­du­ğu­muzu unut­ma­mak­tır. Zira bize ilahî ema­net olan güç ve imkân, ancak ilâhî rı­zaya uygun ola­rak de­ğer­len­di­ril­di­ğinde ger­çek an­la­mını bu­la­cak­tır.

En acı olan nokta, İslâm’ı ya­şama az­minde olan ve ken­dini “şu­urlu mü’min” ola­rak ifade eden bazı kar­deş­le­ri­mi­zin, dün­yaya dal­dık­tan sonra ha­ram­ları önem­se­me­ye­cek de­re­ceye düş­me­leri, faiz ve rüş­veti gü­nü­müz ti­carî ha­ya­tı­nın ka­çı­nıl­maz ger­çek­leri ola­rak dü­şün­me­leri, dün ten­kit et­tik­leri ka­pi­ta­list, ben­cil ve ruh­suz işa­dam­la­rı­nın se­vi­ye­sine in­me­le­ri­dir.

Bunu ön­le­me­nin yolu, bize ema­net edi­len dünya ma­lı­nın bir kıs­mını Allah yo­luna vak­fet­mek, müs­lü­man­la­rın der­dine der­man ola­cak ilim, irfan mü­ess­se­se­leri açmak, İs­lâmî eği­time des­tek olmak, genç­lik ku­ru­luş­la­rına yar­dımcı olmak, ka­lıcı ma­nevî pro­je­leri uy­gu­la­maya ge­çir­mek, asıl ya­tı­rımı ahi­rete yap­mak­tır.

Aşırı dünya sev­gi­sine ka­pıl­ma­mak ve dün­ye­vî­leş­me­mek için çözüm yolu: Allah için ver­mek… Allah için yar­dım etmek… Allah için har­ca­mak­tır

1 Tir­mizî, De­a­vât 80, 5/528 Hadis No: 3502; Ha­di­si­miz, Hâkim ve Ze­hebî’ye göre Bu­harî’nin şart­la­rına uygun ola­rak sahih ha­dis­tir. Ha­di­sin kay­nak­ları ve de­re­cesi hak­kında geniş bilgi için “Önce Allah Kor­kusu” baş­lıklı ma­ka­leye ba­kı­la­bi­lir (Yeni Dünya, sayı 73, Kasım 1999).

2 İmam Gaz­zalî, İhyâu Ulûmi’d-din, (Terc. Ahmet Ser­da­roğlu): 3/455.

3 Necm: 29, 30.

4 Tevbe: 24.

5 Tir­mizî: Zühd 44; İbn Mace: Zühd 3.

6 Ebu Davud: Me­lâ­hım 5; Ahmed b. Han­bel, Müs­ned: 2/259, 5/278.

7 Nesaî: Cihad 8; Ahmed b. Han­bel, Müs­ned: 2/256.

8 Müs­lim: Birr 56; Ahmed b. Han­bel, Müs­ned: 2/160.

9 Da­rimî: Nikâh 3; Ahmed b. Han­bel, Müs­ned: 6/226.

10 Kasas: 77.