Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Emr Bil Ma’ruf ve Nehy Anil Münker İçin Birleşmeliyiz

27. Sayı · 2012/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

 1. ÇOK ÖNEMLİ: Müs­lü­man, önce kendi nef­sine ma’rufla emr ede­cek, onu mün­ker­den nehy ede­cek­tir. Na­za­ri­yatı bı­ra­ka­lım, hemen somut ör­nek­ler ve­re­lim: Sabah ezan­ları okun­maya baş­ladı, Müs­lü­man gece geç yat­mış, uy­ku­sunu ala­ma­mış, gü­nah­kâr ve âsi nefs-i em­mâ­resi namaz kıl­mak is­te­mi­yor, bir mik­tar daha uyu­mak is­ti­yor… Vic­danlı, şu­urlu, uya­nık, Allah’tan kor­kan Müs­lü­man tem­bel ve gü­nah­kâr nef­sine “Yooo seher vakti öyle yat­mak yok, kalk ba­ka­lım ab­dest al, na­maza ha­zır­lan…” di­ye­cek­tir. Emir bu ka­darla da bit­me­ye­cek­tir. Gi­yi­ne­cek, ya­kın­daki bir ca­miye gidip na­mazı ce­ma­atle kı­la­cak­tır.

Namaz ko­nu­sunda nef­sine böyle em­re­de­me­yen bir Müs­lü­man baş­ka­la­rına karşı nasıl emr bil ma’ruf ve nehy anil mün­ker ya­pa­bi­lir?

Başka bir ko­nuya ge­çe­lim: Yük­sek ge­liri ve ser­veti olan bir Müs­lü­man ye­meğe gi­de­cek; lüks bir lo­kanta bi­li­yor, ye­mek­leri, tat­lı­ları nefis mi nefis, mekân ve de­ko­ras­yon da göz alıcı ama fi­yat­lar da hayli bir yük­sek, nefs-i em­mâ­resi “Beni oraya götür, ha­valı bir res­to­randa ağ­zı­mın ta­dıyla güzel bir yemek yi­ye­yim.” diyor. Allah’tan kor­kan, Pey­gam­be­rini seven Müs­lü­man, kö­tü­lükle çok emr edici olan nef­si­nin bu ar­zu­sunu kabul et­me­ye­cek, lüks­ten ve is­raf­tan ka­çı­na­cak, orta halli bir lo­kan­taya gi­de­cek­tir; git­mekle kal­ma­ya­cak, ya­nına temiz, pak, fakir bir Müs­lü­manı ala­cak ona da yemek ikram ede­cek­tir.

Za­ma­nı­mız çıl­gın bir israf, lüks, gös­te­riş, kibir, gurur, aşırı tü­ke­tim as­rı­dır. Müs­lü­man azgın nef­sine karşı bu ko­nuda emr bil ma’ruf ve nehy anil mün­ker ya­pa­cak ve onu diz­gin­le­ye­cek, ka­na­atli bir hayat sü­re­cek­tir.

İn­sa­nın en büyük düş­manı kendi nefs-i em­mâ­re­si­dir. Nefs-i em­mâre gu­rur­dan, ki­bir­den, ken­dini fa­zi­letli gös­ter­mek­ten çok hoş­la­nır. Müs­lü­man onun bur­nunu yere sürt­me­dikçe ger­çek din­dar ola­maz.

“- Benim izzet-i nef­sim var!..” Cevap: İzzet-i nef­sin bat­sın!..

Müs­lü­man nef­sini, em­mâre ba­tak­lı­ğın­dan lev­vâme kı­yı­sına çı­kart­ma­dıkça adam olmaz. Lev­vâme ile de bit­mez, ondan ötesi de var.

  1. BUGÜNKÜ MÜSLÜMANLARIN DURUMU:

Emr bil ma’ruf ve nehy anil mün­ker Kur’ânla, Sün­netle, İcma ile sabit bir farz-ı ki­fâ­ye­dir. Bu farzı inkâr eden kâfir olur. Üm­me­tin bir kıs­mı­nın bu farzı edâ et­mesi (dos­doğru ye­rine ge­tir­mesi), ne­fis­le­riyle cihad yap­mak şar­tıyla diğer Müs­lü­man­ları so­rum­lu­luk­tan kur­ta­rır; lakin Müs­lü­man­lar emr-i ma’ruf ve nehy-i mün­ker far­zını ye­rine ge­tir­mez­lerse hepsi bir­den gü­nah­kâr ve so­rumlu olur. Bugün Tür­kiye’de İs­lamî ve Kur’ânî bir rejim yok­tur; ama es­ki­sine nis­petle Müs­lü­man­lar için hayli geniş bir din, inanç, inan­dığı gibi ya­şama hür­ri­yeti var­dır. Acaba Müs­lü­man­lar bu hür­ri­yet­ten ya­rar­la­na­rak ye­teri kadar, ya­pıl­ması ge­rek­tiği gibi iyi­liği emr kö­tü­lüğü nehy far­zını edâ ede­bi­li­yor­lar mı?

Bu so­ruya müs­pet cevap ver­mek müm­kün de­ğil­dir.

Hal­kın çok büyük bir kısmı (belki de yüzde dok­sanı) beş vakit na­mazı terk et­miş­tir. Na­mazı tav­siye ve emr ko­nu­sunda ne ya­pı­yo­ruz? Namaz kılan azın­lı­ğın büyük kısmı farz na­maz­ları ca­mi­lerde ce­ma­atle kıl­mı­yor. Bil­hassa sabah na­maz­la­rında ma­bet­ler boş­tur. Bu ko­nuda ne ya­pı­yo­ruz?

Ka­dın­la­rın, kız­la­rın büyük bir kısmı te­set­türe ri­â­yet et­mi­yor. Bir kısmı ba­şını renkli bir pa­çavra ör­te­rek, ren­gâ­renk, alaca bu­laca, er­kek­leri tah­rik edici kı­ya­fet­lerle şey­tânî bir te­set­tür ser­gi­li­yor. Pek küçük bir kısmı ise şer’î te­set­türe gir­miş va­zi­yette. Te­set­tür ko­nu­sunda ne ya­pı­yo­ruz? Ba­zı­ları de­fi­le­ler ter­tip­li­yor!

Zinâ büyük gü­nah­lar­dan bi­ri­dir ve muh­san (ba­şın­dan nikâh geç­miş) kim­se­ler ta­ra­fın­dan iş­len­diği tak­dirde ce­zası recm edi­le­rek idam­dır. Yeni ceza ka­nu­nu­muzda artık zinâ suç bile değil. Hâl­buki M. Kemal, İsmet Paşa, Celal BAYAR, Kenan EVREN za­ma­nında bile zinâ suçtu. Müs­lü­man­lar bu ko­nuda ne ya­pı­yor?

Rejim, TC baş­lıklı ve­si­ka­larla her türlü ah­lâk­sız­lığa izin ver­miş­tir, bun­dan KDV ve gelir ver­gisi bile al­mak­ta­dır. Müs­lü­man­lar ne ya­pı­yor?

Ülke gırt­la­ğına kadar (belki de bo­yunu aşmış…) ri­bâya bat­mış­tır.

Mem­le­ket bir mey­hâne-i küb­râya dön­müş­tür.

Yazın sıcak gün­le­rinde Bursa Em­ni­yet Mü­dürü be­ye­fendi “Kül­tür­park’ta ge­ce­leri her ça­lı­nın al­tında se­vi­şen bir çift var. Eli­miz­den bir şey gel­mi­yor…” di­ye­rek fer­yat et­mişti. Biz bunca ah­lâk­sız­lık, if­fet­siz­lik, edep­siz­lik içinde ne ya­pı­yo­ruz?

Müs­lü­man halka büyük mik­tarda domuz eti, eşek eti, lâşe, içi bo­şal­tıl­ma­dan kay­nar suya atı­la­rak tüy­leri yo­lun­muş mur­dar tavuk eti ve daha bir sürü haram ye­di­ril­mek­te­dir, Müs­lü­man­lar ne ya­pı­yor?

Bu­günkü si­yâsî, sos­yal, kül­tü­rel ortam bir­çok iyi şey­le­rin emr ve tav­siye edil­me­sine, bir­çok kötü şey­le­rin nehy edil­me­sine mü­sâ­it­tir. Lâkin teş­ki­latlı bir ümmet ola­ma­yan, bir İmâm-ı Kebîr’e bî­atli ve ita­atli ol­ma­yan Müs­lü­man­lar ma’ruf­ları emr ede­mi­yor, mün­ker­den nehy ede­mi­yor.

Âlim­le­rin, fa­kîh­le­rin, müf­tî­le­rin, şeyh­le­rin, mür­şid­le­rin, zi­yâlı Müs­lü­man­la­rın, nü­fuzlu ki­şi­le­rin Müs­lü­man­ları uyar­ması, ay­dın­lat­ması, bil­gi­len­dir­mesi, on­la­rın üze­rine farz­dır, bunu yap­maz­larsa gü­nah­kâr ve so­rumlu olur­lar.

Müs­lü­man­lıkta “Açıkça günah iş­le­yen­ler­den bana ne!” demek yok­tur.

  1. EMR BİL MA’RUF VE NEHY ANİL MÜNKER NASIL YAPILABİLİR?

Bu farzı ye­rine ge­ti­re­bil­mek için Müs­lü­man­la­rın (fay­dalı ve olumlu çe­şit­li­lik içinde) tek bir ümmet bir­liği içinde yer al­ma­ları; baş­la­rında bir İmâm veya Emîr bu­lun­ması ve hal­kın ona bîat ve itaat et­mesi; ümmet teş­ki­latı içinde “Ma’ruf ile emr ve mün­ker­den nehy” mü­dü­ri­yeti ol­ması ge­re­kir.

Bu de­virde bu fa­rîza en fazla basın, yayın, te­le­viz­yon­lar, ki­tap­lar, bro­şür­ler, afiş­ler, pan­kart­lar, e-ma­il­ler ve bun­lara ben­zer şey­lerle ya­pı­la­bi­lir.

Üslup çok önem­li­dir, şid­dete yö­ne­lik, nef­ret uyan­dı­ra­cak söy­lem­lerle olmaz.

Libya’da Ame­ri­kan Büyük El­çi­si­nin linç edi­le­rek öl­dü­rül­mesi bir vah­şet­tir.

İn­san­lar, iyiye, doğ­ruya, gü­zele sev­di­re­rek, im­ren­di­re­rek çe­kil­me­li­dir.

Emr bil ma’ruf nehy anil mün­ker ko­nu­sunda ger­çek­ten din­dar ve hâzık psi­ko­log­lar, zi­yâlı ki­şi­ler, me­denî ve geniş ufuklu Müs­lü­man­lar bir yol ha­ri­tası çiz­me­li­dir.

İn­san­lar na­maza, ca­mi­lere, oruç tut­maya, te­set­türe gir­meye, kor­ku­tu­la­rak ve ikrâh et­ti­ri­le­rek değil, teş­vik edi­le­rek, sev­di­ri­le­rek, özen­di­ri­le­rek çe­kil­me­li­dir.

Vah­hâbî, Se­lefî, te­rö­rist me­tot­larla emr bil ma’ruf nehy anil mün­ker olmaz.

Bu fa­rî­zayı ya­pa­cak ha­yırlı züm­re­ler­den biri de ger­çek ta­ri­kat­lar ve ger­çek şeyh­ler­dir.

Ana­dolu coğ­raf­ya­sına İslam ta­ri­kat­larla, ta­sav­vufla gir­miş­tir. Ayakta dur­ması da ta­sav­vuf ve ta­ri­katla ola­cak­tır. Ger­çek şeyh­le­rin, kâmil mür­şid­le­rin et­kisi ule­mâ­nın­kin­den daha faz­la­dır. Mü­rid­ler, bağ­lı­lar, mu­hib­ler şeyh­lere iti­raz etmez. Ger­çek ve kâmil şeyh “Ev­la­dım, kar­de­şim namaz kıl, bil­hassa sabah na­ma­zını kıl, ce­ma­ate git, israf ve lüks­ten kaçın, ben­li­ği­ni­nin bur­nunu yere sürt.” derse kabul edi­lir.

  1. EMR BİL MA’RUF ve NEHY ANİL MÜNKER İÇİN BİRLEŞMELİYİZ.

İyi­liği emr etmek ve yap­tırt­mak, kö­tü­lüğü ya­sak­la­mak ko­nu­sunda her Müs­lü­ma­nın üze­rine düşen ferdî=bi­rey­sel va­zi­fe­ler var­dır; ama bu hiz­met ve va­zife esas iti­ba­rıyla top­lum­sal­dır. Müs­lü­man­lar tek bir Ümmet ola­cak­lar, bir İmam’a bîat ve itaat ede­cek­ler, Ümmet teş­ki­latı içinde bir “Emr bil Mâruf ve Nehy anil Mün­ker He­yeti” bu­lu­na­cak­tır. Bu hiz­met kaba kuv­vetle olmaz. Allah Teâlâ, Musa aley­his­se­lama “Fir’avn’a git ve ona yu­mu­şak bir şe­kilde na­si­hat et.” em­rini ver­mişti. Açıkça günah iş­le­yen fâ­sık­la­rın, fâ­cir­le­rin, âsi­le­rin de iç­le­rinde birer Fir’avn var­dır. On­la­rın ön­ce­likle güzel na­si­hat­lerle, yu­mu­şak uya­rı­larla ay­dın­la­tıl­ması, bil­gi­len­di­ril­mesi ge­re­kir. Halka na­mazı nasıl ki, fakîh ve âlim imam­lar doğru dü­rüst kıl­dı­ra­bi­lirse, emr bil mâruf ve nehy anil mün­ker hiz­me­tini de âlim, fâzıl, ah­lâklı, geniş kül­türlü, me­denî kim­se­ler edâ ede­bi­lir. Gıy­bet eden, in­san­la­rın gizli ayıp­la­rını te­ces­süs eden, israf eden, ih­ti­ya­cın­dan fazla yemek yiyen, lüks oto­mo­bile binen, ce­maat ta­as­subu ve mi­li­tan­lığı ser­gi­le­yen be­devî kül­türlü ve zih­ni­yetli bir kimse bu farzı ba­şa­rılı bir şe­kilde îfâ ede­mez.

Ümmet-i Mu­ham­med’i uya­ra­cak, bil­gi­len­di­re­cek, ay­dın­la­ta­cak, bu arada emr bil mâruf ve nehy anil mün­ker ya­pa­cak eh­li­yetli, li­yâ­katli, et­kili, ba­şa­rılı, fa­zi­letli hiz­met ele­man­ları ye­tiş­ti­ril­mesi şart­tır. Bunun so­rum­lu­ları var­dır. Va­zi­fe­le­rini yap­maz­larsa ile­ride Mah­keme-i Küb­râda he­sap­ları zor olur.

Müs­lü­man bir top­lum emr bil mâruf ve nehy anil mün­ker far­zını ye­rine ge­tir­mezse, üze­rine azap ine­ceği ko­nu­sunda Ra­sû­lul­lah Efen­di­miz (salât ve selâm olsun ona) bizi kesin şe­kilde uyar­mış­tır. Ha­be­ri­miz yoktu, demek bizi kur­tar­maz.