Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Ey Allah’ın Kulları Kardeş Olunuz

24. Sayı · 2011/4

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

İs­la­mi­ye­tin en büyük ga­ye­le­rin­den biri bütün mü’min­le­rin gö­nül­le­rini bir­leş­tir­mek, on­ları uz­laş­tır­mak, hep­sini tek bir vücut ha­line ge­tir­mek­tir. Keza, bütün mü’min­ler ara­sında hak ve ada­leti ger­çek­leş­tir­mek ve hak mef­hu­munu (kav­ra­mını) daima ayakta tut­mak­tır. İn­san­lar ara­sında daima hak ve ha­ki­ka­tin, ada­le­tin ege­men ol­ma­sını sağ­la­mak, on­ları güçlü kıl­mak­tır. Allah Teâlâ’ya düş­man­lık eden­lere karşı mü’min­le­rin galip ol­ma­la­rını ve ken­di­le­rine düş­man­lık eden­le­rin za­rar­la­rın­dan da ko­run­ma­la­rını temin ve mu­ha­faza et­mek­tir. Bu he­def­ler ise ancak mü’min­le­rin iyi­lik­lerle bir­bir­leri ile yar­dım­laş­ma­ları ve da­ya­nışma ha­linde ol­ma­ları ile ger­çek­le­şir. Bütün mü’min­le­rin; söz ve amel ola­rak yar­dım­laşma ve da­ya­nışma ha­linde ol­ma­ları, so­rum­lu­luk­la­rını idrak edip gö­rev­le­rini en güzel bi­çimde ye­rine ge­tir­me­leri bir za­ru­ret­tir. Bu gö­rev­leri; bi­le­rek, ina­na­rak, iç­ten­likle ve hik­mete uygun ola­rak yap­mak temel bir ku­ral­dır. Kur’an-ı Kerim’de Allah Teâlâ’nın bütün mü’min­lere emri böy­le­dir. Ni­te­kim ayet-i ke­ri­mede me­a­len şöyle buy­rul­muş­tur:

”Ey iman eden­ler! İyi­likte ve tak­vada bir­bi­ri­nizle yar­dım­la­şın. Günah işte ve düş­man­lıkta asla yar­dım­laş­ma­yın.”

Rasûl-i Ekrem Efen­di­miz (s.a.v) bu ger­çeği bütün mü’min­lere ha­tır­lat­mış ve hadis-i şe­rif­le­rinde me­a­len şöyle bu­yur­muş­tur:

“Mü’min­le­rin bir­bir­le­rini sev­me­leri bir­bir­le­rine karşı şef­katli ve mer­ha­metli ol­ma­ları tek bir vü­cuda ben­zer. O vü­cu­dun or­gan­la­rın­dan biri ra­hat­sız olunca vü­cu­dun diğer or­gan­ları hasta ola­nın acı­sına ortak olur; bir­bir­le­rini yar­dıma ça­ğı­rır ve uy­ku­suz ka­lır­lar.”

Mü’min­le­rin işte böyle ol­ma­ları ge­re­kir. Akl-ı selim (sağ­lıklı dü­şü­nen) her in­sanı hay­ran ede­cek bu güzel ben­zetme; bir­lik, da­ya­nışma ve sos­yal yar­dım­laş­ma­nın en güzel ku­ral­la­rın­dan bi­ri­dir.

Bi­lin­me­li­dir ki; in­san­lar ara­sında düş­man­lığa sebep ola­cak şey­le­rin hepsi İs­la­mi­yet’te ya­sak­lan­mış­tır. Kumar, içki, gıy­bet, in­san­lar ara­sında laf ta­şı­mak, boz­gun­cu­luk vb. kö­tü­lük­le­rin haram kı­lın­ma­la­rın­dan bir hik­meti de bu gibi şey­le­rin in­san­lar ara­sında düş­man­lık­lara, nef­rete yol aç­ma­ları, in­san­ları Allah Teâlâ’yı an­mak­tan alı­koy­ma­la­rı­dır.

İs­la­mi­yet’te as­lo­lan sevgi ve ülfet (dost­luk­lar)tir. Bun­la­rın de­ğeri çok yük­sek­tir. Bun­lar Kuran-ı Kerim’de ilahi ni­met­ler ola­rak ni­te­len­di­ril­miş­tir. Ni­te­kim Kuran-ı Kerim’de meal ola­rak şöyle buy­rul­muş­tur:

“…Hep bir­likte Allah’ın ipine sım­sıkı sa­rı­lın. Par­ça­lan­ma­yın. Allah’ın size olan ni­met­le­rini ha­tır­la­yın. Hani siz bir­bi­ri­nize düş­man ki­şi­ler­di­niz de Allah gö­nül­le­ri­nizi bir­leş­tir­miş ve onun ni­meti sa­ye­sinde kar­deş kim­se­ler ol­muş­tu­nuz.”

Rasûl-i Ekrem Efen­di­miz (s.a.v) de düş­man­lık ve nef­rete sebep ola­cak şey­ler­den Müs­lü­man­ları men et­miş­tir. Müs­lü­man ancak Cenab-ı Hakk’a düş­man­lık edeni ve Allah Teâlâ’nın sev­me­diği şey­leri sev­mez. Hevâî is­tek­le­ri­nin et­ki­sinde kal­maz. Bilir ki; Allah Teâlâ mü’min­leri bir­bir­le­rine kar­deş yap­mış­tır. Böy­lece mü’min­ler bir­bir­le­rini Allah için, onun yo­lunca seven kar­deş­ler­dir.

Hadis-i şe­rifte me­a­len:

“Allah’a yemin ede­rim ki; siz iman et­me­dikçe cen­nete gi­re­mez­si­niz. Ve bir­bi­ri­nizi sev­me­dikçe de iman etmiş ola­maz­sı­nız.” buy­rul­muş­tur.

Nef­ret ve düş­man­lık ya her iki insan veya top­lum yahut da tek ta­raf­tan olur. Bun­lar yan­gın gi­bi­dir. Gö­rül­düğü yerde iyi­lik­lerle sön­dü­rül­me­li­dir. Ye­rine dost­luk, sevgi ikame edil­me­li­dir. Bi­lin­me­li­dir ki; Allah’tan baş­kası için du­yu­lan buğz (düş­man­lık ve nef­ret) ha­ram­dır ve men edil­miş­tir. Kuran-ı Kerim’de meal ola­rak şöyle buy­rul­muş­tur:

“Ey iman eden­ler! Benim de düş­ma­nım sizin de düş­ma­nı­nız olan­ları dost edin­me­yi­niz.”

Hadis-i şe­rifte ise:

“Kim sev­di­ğini Allah için sever, sev­me­di­ğini de Allah içi sev­mez; ver­di­ğini Allah için verir, ver­me­di­ğini de Allah için ver­mezse o kimse ima­nını ke­male er­dir­miş­tir.” buy­rul­muş­tur.

Birbirinize darılıp arka çevirmeyiniz

Müs­lü­man­la­rın (in­san­la­rın) bir­bir­le­rine da­rı­lıp iliş­ki­le­rini kes­me­leri bir­bir­le­rini terk edip arka çe­vir­me­le­rini İs­la­mi­yet men et­miş­tir. Hadis-i şe­rifte:

“Bir Müs­lü­man için, mü’min kar­de­şini terk edip üç gün­den fazla dar­gın dur­ması helal olmaz. Bir­bir­le­riyle kar­şı­laş­tık­la­rında bu bir ta­rafa, di­ğeri başka ta­rafa yö­ne­lir. Hâl­buki her iki­si­nin en ha­yır­lısı se­lamı ilk defa ve­re­ni­dir.” buy­rul­muş­tur.

Dün­yevî mak­sat­lar ile olan dar­gın­lı­ğın üç gün­den faz­lası helal olmaz. Bir­bi­rine dar­gın bu­lu­nan Müs­lü­man­la­rın ara­la­rını bulup ba­rış­tır­mak diğer müs­lü­man­lar üze­rine bir gö­rev­dir. Ve bu durum İs­la­mi­yet’te sa­da­ka­dan da se­vaplı iba­det­ler­den sa­yıl­mış­tır. Ancak in­san­ları hak yol­dan sap­tır­maya ça­lı­şan kim­se­ler­den il­giyi kes­me­nin üç gün­den fazla ol­ma­sında sa­kınca yok­tur. Yeter ki; o gibi kim­se­leri uyar­mak, yan­lış­tan kur­tar­mak ni­ye­tiyle olsun.

Bir de ev­la­dını ve işini tedip (ter­biye) on­ları iyi du­ruma ka­vuş­tur­mak mak­sa­dıyla olursa ki­şi­nin üç gün­den fazla dar­gın kal­ma­sına izn-i şerî var­dır. Ben­zer du­rum­larda aynı hü­küm­lere ta­bi­dir.

Birbirinizin yapılmış alışverişini bozmayınız

Ya­pıl­mış alış-ve­rişi boz­mak ha­ram­dır. İki taraf bir­bir­leri ile an­laş­mış, alım ve sa­tım­la­rını ka­rar­laş­tır­mış­lar ise arada gabin (bir al­datma) da yok ise bu bir akit­tir. Her iki ta­rafı da bağ­lar. Üçüncü bir şah­sın böyle bir alış­ve­rişi boz­maya ça­lış­ması ha­ram­dır. Bu hu­susta Müs­lü­man veya gayr-i müs­lim -kim olursa olsun- ya­pı­lan alış­ve­ri­şin, söz­leş­me­nin ye­rine ge­ti­ril­mesi ge­rek­li­dir.

“Ey Allah’ın kul­ları kar­deş­ler olu­nuz.”

Mü’min­ler ara­la­rında kar­deş­lik duy­gu­la­rını güç­len­dir­mek ve bu duy­guyu bütün mü­min­leri kap­sa­ya­cak şe­kilde yay­gın­laş­tır­maya ça­lış­mak dini bir ve­ci­be­dir. Bu da ancak kıs­kanç­lığı, düş­man­lığı, al­dat­mayı, in­san­la­rın bir­bir­leri ile il­gi­le­rini kes­me­le­rini ve bun­la­rın ben­zeri kö­tü­lük­le­rini terk et­mekle müm­kün olur. Keza bun­lar­dan uzak dur­makla ve bir de sevgi şef­katle ve iyi­lik­lerle yar­dım­laş­makla lü­tuf­kâr ve yu­mu­şak dav­ran­makla, in­san­lara karşı ter­te­miz kalbe sahip ol­makla elde edi­lir.

Bütün Müs­lü­man­la­rın İslam kar­deş­liği hu­ku­kunu daima gö­zet­me­leri ve bu hak­ları ye­rine ge­tir­me­leri dini, in­sani bir gö­rev­dir. Bir­bir­le­riye kar­şı­laş­tık­la­rında se­lam­laş­mak, hasta olunca zi­ya­ret etmek, ke­deri olunca ya­nında ve yar­dı­mında bu­lun­mak, da­ve­tine ica­bet etmek yar­dım is­te­di­ğinde yar­dım ve güzel tel­kin­lerde bu­lun­mak ak­sı­rıp El­ham­dü­lil­lah de­di­ğinde hayır duada bu­lun­mak, ye­rine göre bir araya gel­dik­le­rinde selam ile bir­likte mu­sa­faha etmek (el sı­kış­mak) vb. güzel dav­ra­nış­lar, İslam kar­deş­li­ği­nin ica­bı­dır. Bütün mü’min­ler için bir gö­rev­dir. Bun­lar sos­yal yön­den de önem­li­dir. Me­deni ol­ma­nın in­san­lı­ğın ge­re­ği­dir.

İn­san­lar ile ya­kın­dan il­gi­len­mek on­larla kar­de­şane dost­luk kur­mak, varsa sı­kın­tı­la­rını gi­der­mek zor­luk­ları bir­likte aşmak, sevgi ve kar­deş­lik bağ­la­rını daha da güç­len­dir­mek in­san­lı­ğın bir ge­re­ği­dir.

“İnsan, ken­dine iyi­lik yapan kim­se­nin em­rin­de­dir.” sözü daima dik­kate alın­maya değer bir cüm­le­dir.

Diğer ta­raf­tan an­laş­maz­lığa, mü­na­fe­rete sebep ola­cak şey­ler­den: söz, iş ve dav­ra­nış­lar­dan şid­detle ka­çın­mak ge­re­kir.

Hadis-i şe­rifte sa­yı­lan şu dört fena durum var­dır ki; bun­lar­dan sa­kın­mak dini bir ve­cibe, in­sani bir gö­rev­dir. Zira bu kötü dav­ra­nış­lar İslam kar­deş­li­ğini te­me­lin­den sar­sar.

Bun­lar: Zulüm (hak­sız­lık yap­mak), ih­ti­yaç anında kar­de­şini yar­dım­sız bı­rak­mak, ona yalan söy­le­mek veya ya­lan­la­mak ve bir de Müs­lü­man kar­de­şini hakir gör­mek­tir.

Bir Müs­lü­man, kar­deş­le­rine karşı bu kö­tü­lük­ler­den sa­kın­ması ge­rek­tiği gibi ken­disi için sevip arzu et­tiği iyi­lik­leri, kar­deşi içinde sevip arzu et­mesi de ge­re­kir ki; kâmil Müs­lü­man­lar­dan olsun. Her­hangi bir in­sana ge­le­cek zarar veya ezayı ön­le­meye ça­lış­mak in­sanî bir gö­rev­dir. İslam ah­la­kı­nın bir ica­bı­dır. Hadis-i şe­rifte bu ger­çek­ler tel­kin buy­rul­muş­tur.

“Bir in­sa­nın mü’min kar­de­şini hakir gör­mesi günah ola­rak (o ki­şiye) yeter.” cüm­lesi ne büyük ve ne kadar üstün ah­laki bir düs­tur­dur.

İn­san­ları kü­çüm­se­mek (hakir gör­mek) in­san­lığa sığ­maz. Allah Teâlâ in­sanı ya­rat­mış, rız­kını ver­miş güzel bir kı­vamda halk bu­yur­muş­tur. Her in­sana ol­duğu gibi her­hangi bir in­sana da gök­lerde ve yerde olan ni­met­le­rini ikram et­miş­tir. Her­hangi bir Müs­lü­manı hakir gör­mek Allah Teâlâ’nın değer verip ya­rat­tığı bir şeyi kü­çüm­se­mek olur ki; bu büyük bir gü­nah­tır. Kaldı ki Müs­lü­man, ya­ra­tı­lanı hoş görür ya­ra­tan­dan ötürü.