Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Kur’ân’ı Düstûr, Sünneti Hakka Giden Yol Bilmek

46. Sayı · 2017/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Allah Ra­sûlü, Hi­da­yet Reh­beri, Mür­şid­ler Mür­şidi, İki Cihan Ser­veri, Rab­bi­mi­zin; “Size kendi cin­si­niz­den öyle bir pey­gam­ber gel­miş­tir ki; sizin sı­kın­tıya uğ­ra­ma­nız veya zor­luk­larla kar­şı­laş­ma­nız ger­çek­ten onun gön­lüne ağır­lık verir. Mü’min­lere son de­rece düş­kün­dür; şef­kat­li­dir. Bütün in­san­lığa sevgi ve rah­met duy­gu­ları ile do­lu­dur.”1 bu­yu­ra­rak öv­düğü, âlem­lere rah­met kıl­dığı2 ve Makam-ı Mah­mûd va­a­det­tiği ha­bîbi, ya­ra­tıl­mış­la­rın en ha­yır­lısı, kâ­i­nâ­tın efen­di­si­dir.

Zikr-i Hakîm’de; “Ey Pey­gam­ber! Biz seni ha­ki­ka­ten hem kendi üm­me­tine hem de bütün üm­met­lere şâhid, bir müj­de­le­yici, bir uya­rıcı ola­rak gön­der­dik.  Allah’ın iz­niyle hakka da­vetçi, nur sa­ça­rak hakka giden yolu ay­dın­la­tan bir ışık kay­nağı ola­rak gön­der­dik.”3 bu­yu­ru­lan şâhid, ebedî ni­met­leri müj­de­le­yici, elîm azaba karşı uya­rıcı, en yüce da­vetci, nûr kay­na­ğı­dır.

Be­şe­ri­yet çer­çe­ve­sinde ne kadar övülse, o öv­güye la­yık­tır ve bunun için kul­la­nı­lan ke­li­me­leri ye­ter­siz bı­ra­ka­cak de­re­cede güzel sı­fat­larla do­lu­dur.

O, gü­ve­ni­lir, emin, kendi he­vâ­sın­dan ko­nuş­ma­yan­dır; son de­rece doğru söz­lü­dür.

O, Mu­ham­med Mus­tafâ’dır…

{

Karnı Tok, Cebi Dol­du­ru­lan­lar­dan Gelen Söz­ler

Allah Ra­sûlü’nün asır­lar öte­sin­den bizi uya­ran bir hadis-i şe­rî­fini dik­katle oku­yu­nuz. Ha­disi Ebû Rafi‘ (r.a.) ri­vâ­yet edi­yor:

“Ra­sû­lul­lah (s.a.v.) bu­yurdu ki: “Gün gelip içi­niz­den çı­ka­cak şöyle bi­ri­siyle kar­şı­laş­ma­ya­yım. Rahat kol­tu­ğuna yan gelip otur­muş du­ru­yor. Ya­pıl­ması ge­re­ken bir konu için ver­di­ğim emir veya ya­pıl­ma­ması ge­re­ken bir ko­nu­daki neh­yim ken­di­sine ula­şı­yor. O kişi de; “Ben öyle bir şey bil­mi­yor, ta­nı­mı­yo­rum. Biz Allah’ın Ki­tabı’nda ne bu­lur­sak onu yapar, yal­nız onu takip ede­riz.” diyor.”4

Bu hadis, sahih bir ha­dis­tir. Tir­mizî (r.a), âdeti üzere ha­di­sin sıh­ha­tiyle il­gili ka­na­a­tini be­lir­tir­ken; “Bu hadis, ha­sen­dir, sa­hih­tir” der.

Aynı ko­nuyu, de­ği­şik bir la­fızla dile ge­ti­ren ikinci bir ha­disi, sa­hâ­bî­ler­den Mik­dam ibn Ma‘dî­kerb (r.a.) ri­vâ­yet eder ve şöyle der:

“Ra­sû­lul­lah (s.a.v.) Efen­di­miz bu­yur­muş­tur ki: “Bana Kur’ân-ı Kerîm vah­ye­dildi. Onunla bir­likte bir o kadar da ek bilgi ve­rildi. Çok zaman kal­madı. Kol­tu­ğuna ku­rul­muş, karnı dolu adam­lar tü­re­ye­cek; “Bütün dik­ka­ti­nizi bu Kur’ân’a verin. Biz, yal­nız onda bul­du­ğu­muz he­lali helal, ha­ramı haram sa­ya­rız…” der­ler.””5

Ancak, onun nak­linde oku­yu­cu­la­rı­mıza ak­tar­mak is­te­di­ğim iki önemli fark­lı­lık var­dır:

Bi­rin­cisi: Bu tür zih­ni­yeti aşı­la­mak is­te­yen ki­şi­le­rin lüx kol­tuk­la­rına “den­gil­miş” ol­duğu ifa­desi.

Arapça as­lını ter­cüme için bu ke­li­meyi, bi­le­rek se­çi­yo­rum. Çünkü “den­gilme” sı­ra­dan bir yas­lanma de­ğil­dir. Ana­dolu’nun bir­çok ye­rinde; biraz yana kay­kı­la­rak, tok karnı gev­şe­te­rek ve ra­hata ala­rak ke­yifli yas­la­nış için kul­la­nı­lır. Hadîs-i Şe­rîf­teki tas­vire uyan da tam budur.

İkin­cisi; ha­di­sin so­nun­daki ek ola­rak yer alan şu cüm­le­dir:

“Allah Ra­sûlü’nün haram kıl­dığı bir şey, tıpkı Allah’ın haram kıl­dığı bir şey gi­bi­dir.”

Hadis, Sünen-i Ebî Davûd ve Tir­mizî’de yer al­dığı gibi, Ahmed ibn Han­bel’in Müs­ne­dinde (4/130-131), İbn Mâce’nin Sünen’inde de (1/6) yer alır.

{

Ne­reye Gi­di­li­yor? Ne­reye Gi­dil­mek İs­te­ni­yor!?

Bu ha­dis­leri nak­letme ve üze­rinde dur­mak­taki mak­sa­dı­mı­zın ne ol­du­ğu­nun an­la­şıl­dı­ğını ümit edi­yo­rum. Zira gü­nü­müzde de kol­tu­ğuna ku­rul­muş, karnı tok veya do­yu­rul­muş, ancak vic­danı ve şah­si­yeti satın alın­mış, âhi­reti unut­muş, dün­yaya kan­mış, Allah’ın ga­za­bını üze­rine çe­ke­rek kul mem­nun et­meye ça­lı­şan­lar­dan bu tür cüm­le­ler duy­maya baş­la­dık.

Hadis, ay­rıca bir açık­la­maya mey­dan bı­rak­ma­ya­cak kadar açık ve net­tir. Ancak, bizim de pi­ya­saya sü­rü­len ve süslü ke­li­me­lerle pa­zar­la­nıl­maya ça­lı­şı­lan söz­lerle fazla oya­lan­ma­dan söy­le­mek is­te­di­ği­miz bir­kaç cüm­le­miz var:

{

Allah’a ve Rasûlüne İtaat

Ger­çek­ten Kur’ân’a değer veren, Allah’ın Kur’ân’da bil­dir­dik­le­riyle amel eden, orda yer alan ilâhî emir­leri ha­ya­tına yan­sı­tan her insan, Allah Ra­sûlü’nün emir­le­rini de kabul eder ve ha­ya­tına yan­sı­tır. Zira Rab­bi­miz;

“Ey İman eden­ler! Allah’a ve Ra­sû­lüne itaat edin!”6

“Ona itaat eder­se­niz, hi­da­yet bu­lur­su­nuz.”7

“Ra­sûle itaat eden, şüp­he­siz Allah’a itaat etmiş olur.”8

“Size Allah Ra­sûlü’nün ver­di­ğini alın, ya­sak­la­dı­ğın­dan da uzak durun…”9

“Kı­ya­met günü, yüz­leri ev­ri­lip-çev­ri­le­rek ce­hen­nem ate­şinde kav­ru­lur­lar­ken piş­man­lık içinde; “No’laydı da da Allah’a ve Ra­sûlü’ne itaat et­sey­dik.” di­ye­cek­ler­dir.”10

“Allah Ra­sûlü’nde siz­lere ne güzel ör­nek­ler var­dır. Bu, Allah’ın hu­zu­runa va­ra­ca­ğına, ahi­ret gü­nü­nün var­lı­ğına ina­nan­lar ve Allah’ı çokça zik­re­den­ler için­dir.”11

“O, kendi hevâ ve he­ve­sin­den ko­nuş­maz.”12

……..

bu­yur­mak­ta­dır.

Bu kadar açık ve net âyet­ler ve biraz ak­lını kul­la­na­nın hemen an­la­ya­cağı ger­çek­ler var­ken, bu çat­lak ses­ler ner­den, nasıl çı­kı­yor? Bu tür so­ru­la­rın ce­vap­la­rı­nın, bizi gö­tür­düğü bir ger­çek var: Ön ka­pı­dan gir­meye zor­la­nan şey­tan, yan ka­pı­ları, arka ka­pı­ları… de­ni­yor; çar­pık zih­ni­yet­leri süs­le­ye­rek göze hoş gös­ter­meye ça­lı­şı­yor. Dün­ya­lı­ğın ka­maş­tır­dığı göz­ler, biraz ile­ri­deki uçu­rumu ve teh­li­ke­leri gör­mü­yor.

{

Sal­dı­rı­lan De­ğer­ler, Sal­dı­ran­ları Ça­re­siz Bı­ra­ka­cak Kadar Güç­lü­dür

Öte yan­dan, or­tada bir ga­rip­lik var. Bu yön­deki sal­dı­rı­lar, İs­lâ­mın en güçlü ol­duğu alan­lar­dan bi­rinde ge­li­yor. Hiç­bir ümmet, bu ümmet gibi pey­gam­ber­le­rin­den gelen söz­leri ti­tiz­likle kayda ge­çir­me­miş, sak­la­ma­mış, kayda ge­çen­leri ti­tiz­likle ko­ru­ma­mış, ince elek­ler­den ge­çi­rip süz­me­miş­tir.

Her ha­di­sin se­nedi, metni kay­de­dil­miş; nak­le­den in­san­lar, ze­kâ­ları, ki­şi­lik­leri, sa­mi­mi­yet­leri, unut­kan­lık­ları, doğru söz­lü­lük­leri, me­yil­leri, son­ra­dan zi­hin­le­rine tesir ede­cek bir ra­hat­sız­lık ge­çir­miş­lerse bu ra­hat­sız­lık­ları, bunun ha­dis­lere tesir oranı, bu ra­hat­sız­lık­tan önce ve sonra nak­let­tiği ha­dis­lerle il­gili bil­gi­ler ve­ril­miş; hadis ki­tap­la­rı­nın ya­nında tah­ric ve ricâl ko­nu­sunda da akla dur­gun­luk ve­re­cek de­re­cede eser­ler telif edil­miş­tir.

Bu alanda in­saflı ça­lışma yü­rü­ten her­kes, şüp­he­siz ve­ri­len emeğe, ka­te­di­len yol­lara, ko­nu­lan öl­çü­lere, ye­ti­şen ilim eh­line, telif edi­len eser­lere hay­ran ka­la­cak­tır.

Allah Ra­sûlü’nün fi­il­leri, söz­leri, emir ve ya­sak­ları, ya­şa­dık­ları, sa­dece kay­de­dil­me­miş, ilim ehli ta­ra­fın­dan, bir arı­nın bin bir çiçek do­la­şa­rak bal top­la­yışı gibi elden ge­çi­ril­miş, iş­len­miş, hü­küm­leri ha­yata ak­set­ti­ril­miş­tir. Yok edi­le­me­ye­cek kadar sağ­lam, sar­sıl­ma­ya­cak kadar güç­lü­dür.

Bugün, büyük mü­ca­de­le­lerle kendi değer ve kıy­met­le­rin­den uzak­laş­tı­rıl­mış, bir­ço­ğun­dan ha­ber­siz hale ge­ti­ril­miş bir mil­le­tin içine düş­tüğü ce­ha­let­ten is­ti­fa­deyle in­san­la­rın akıl ve inanç­la­rıyla oy­na­mak is­te­yen­le­rin mo­da­sı­nın ge­çe­ceği, baş­la­rını bir gün ha­ki­kat du­var­la­rına tos­la­ya­cak­ları ke­sin­dir.

{

Ona İman, Şahâdetin Bir Parçasıdır

Allah Ra­sûlü’nün hü­küm­le­rini dış­la­maya ça­lı­şan­lar, ha­dis­le­rini red­det­mek için fır­sat ve ba­ha­ne­ler ara­yan­lar, on­lara imkân ha­zır­la­yıp çanak tu­tan­lar ve on­la­rın pro­pa­ganda yo­ğun­luğu kar­şı­sında sar­sı­lan­lar, mo­daya ka­pılma he­vesi ta­şı­yan­lar… bil­me­li­dir­ler ki;

Biz bu aziz dini Allah Ra­sûlü’nden öğ­ren­dik. Allah Ke­lâmı’nı ilk önce Ondan din­le­dik. Rab­bi­mi­zin bize ne em­ret­ti­ğini, em­rini nasıl ye­rine ge­ti­re­ce­ği­mizi an­la­mak için Ona kulak ver­dik. İslam’ın ke­mâ­liyle nasıl ya­şa­na­ca­ğını Onda gör­dük. Ahlâk gü­zel­li­ği­nin bütün mey­ve­le­rini Onda tat­tık.

Yine bi­lin­me­li­dir ki biz, ke­lime-i şa­hâ­det ge­ti­rir­ken Allah’ın var­lı­ğına, bir­li­ğine, Ondan başka hiç­bir ilah ol­ma­dı­ğına, mut­lak kud­ret sa­hi­bi­nin O ol­du­ğuna ina­nıp inan­cı­mızı ilan eder­ken, Mu­ham­med Mus­tafa’nın da Onun kulu ve Ra­sûlü ol­du­ğuna inan­dık, iman ettik ve bu inan­cı­mızı da ilan ettik. Ona olan ima­nı­mız ke­lime-i tev­hi­din, şe­ha­de­tin içinde yer aldı; iman çe­kir­de­ği­mizi oluş­turdu.

Eğer biz Ondan duy­du­ğu­muz söz­leri, hü­küm­leri red­de­der­sek, Ondan duy­du­ğu­muz âyet­leri nasıl kabul ede­ce­ğiz? Onun bize öğ­ret­tiği, Kur’ân’da yer al­ma­yan; na­maz­la­rın kı­lı­nış şe­kil­leri, hac­cın edâ edi­lişi, doğal kay­nak­larda ye­ti­şen sa­hip­siz mal­la­rın mül­ki­yete geçiş yol­ları veya on­lar­dan ya­rar­lanma şart­ları; alış-veriş hu­kuku, şir­ket­ler hu­kuku, ke­fâ­let, ve­kâ­let, âile hu­ku­kuyla… il­gili bir çok hü­küm­leri ne ya­pa­ca­ğız? İnkâr mı de­ce­ğiz; red­de­dip yok mu sa­ya­ca­ğız? Sıra bu­raya mı ge­le­cek? Gi­de­rek so­nunda Allah’ın hü­küm­le­rini ve ke­lâ­mını redde mi da­ya­na­cak? Bunun mu plan­ları ya­pı­lı­yor, te­mel­leri atı­lı­yor!?

Ancak, plan ve prog­ram­lar, ha­zır­la­nan tu­zak­lar ne olursa olsun Allah, nu­runu ta­mam­la­ya­cak, İblis uğ­runa yü­rü­tü­len ça­ba­lar, Allah’ın nu­runu sön­dür­meye yet­me­ye­cek­tir.

Şu ilahî ikaza ve ha­bere de kulak ve­ri­niz:

“Allah’a ve Ra­sû­lüne kim­ler eza ve­rirse Allah’ın la­neti dünya ve ahi­rette on­la­rın üze­ri­ne­dir ve onlar için ken­di­le­rini zil­lete dü­şü­rücü, al­çal­tıcı bir azap var­dır.”13

Ciddi bir ilme ve araş­tır­maya da­yan­ma­dan, hakkı ve ha­ki­kati bulma sa­mi­mi­yeti ta­şı­ma­dan Allah Ra­sûlü’nün buy­ruk­la­rına dil uzat­mak Ona eza değil de nedir?..

Son söz ola­rak ha­tır­lat­mak is­te­di­ği­miz ilâhî ikaz daha var:

“İman eden­ler ara­sında çir­kin ve çir­kef şey­le­rin ya­yıl­ma­sını ar­zu­la­yan kim­se­ler için, hem dünya ha­ya­tında hem de ahi­rette çok acıklı ve ız­dı­rap ve­rici bir azap var­dır…”14

{

Kim ne derse desin; ker­van, âlem­lere rah­met ola­rak gön­de­ri­len Hi­dâ­yet Reh­beri’nin reh­ber­li­ğinde Hakka yü­rü­meye devam ede­cek­tir!..

{{{

  1. Tevbe, 9/128. ↩︎
  2. Enbiyâ, 21/107. ↩︎
  3. Ahzâb, 33/45-46. ↩︎
  4. Ebu Davûd, “Sünnet”, H. No: 4605; Tirmizî, “İlim”, H. No: 2663; İbn Mâce, c.1, s.7. Ayrıca bknz. Câmiu’l-Usûl, 1/283. ↩︎
  5. Ebu Davûd, “Sünnet”, H. No: 4604; Tirmizî, H. No: 2664. ↩︎
  6. Enfâl, 8/20. Ayrıca bknz. Âl-i İmrân, 3/132; Nisâ, 4/63, 68; Nûr, 24/54. (Bu mânâda birçok âyet vardır. ) ↩︎
  7. Nûr, 24/54. ↩︎
  8. Nisâ, 4/80. ↩︎
  9. Haşr, 59/7. ↩︎
  10. Ahzâb, 33/66. ↩︎
  11. Ahzâb, 33/21. ↩︎
  12. Necm, 53/3. ↩︎
  13. Ahzâb, 33/57. ↩︎
  14. Nûr, 24/19. ↩︎