Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Muallim Mücahiddir

30. Sayı · 2013/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Hiç­bir şey bil­mez, eli ayağı işe ya­ra­maz, ko­nu­şa­maz, söy­le­neni an­la­maz ola­rak doğ­duk. Hiç­bir şey bil­mi­yor­duk. Bilgi dolu bir âleme bil­giye, öğ­ren­meye mü­sait; ama kara cahil ola­rak gel­dik. Allah (cc) di­ledi ve di­le­diği gibi de bizi ya­rattı. Gö­zü­müzü aç­tı­ğı­mızda önü­müzde sa­yı­la­ma­ya­cak kadar çok öğ­re­ni­le­cek şey gör­dük. Eli­miz­den tutan, bizi yön­len­di­ren biri ol­masa, yo­ğun­luk­tan ürküp ak­lı­mızı ka­çı­ra­bi­lir­dik. Allah bizi ya­rat­mayı di­le­diği gibi, bize bu uçsuz bu­cak­sız âlemde, bi­linçli yü­rü­meyi, ürk­me­den, haz­mede ede yü­rü­meyi sağ­la­ya­cak sis­temi de kurdu. Kimi doğal kimi ye­tiş­ti­ril­miş mu­al­lim­ler bul­duk kar­şı­mızda.

An­ne­miz doğal bir öğ­ret­me­ni­mizdi. Eli­mizi kul­lan­mayı, ağ­la­mayı, gül­meyi, sev­meyi, se­vil­meyi, kaşık tut­mayı, ih­ti­yaç gi­der­meyi öğ­retti bize. En zor gün­le­ri­mizde, en önemli şey­leri öğ­ren­dik ondan. Yok­tuk; var olur­ken o tuttu eli­miz­den. Ba­ba­mızı bile o ta­nıttı bize. Bu de­de­dir, bu tey­ze­dir, dedi; in­san­ları, so­yu­muzu ta­nı­dık. Tutma, de­di­ğini tut­ma­dık, tut de­di­ğini tut­tuk; acıyı tat­lıyı öğ­ren­dik, iyiyi kö­tüyü bil­dik.

O, anne idi. An­ne­liği, ya­ra­tıl­mış­la­rın en do­ğalı idi.

O, mu­al­limdi. Mu­al­lim­liği, mu­al­lim­le­rin en doğal ha­liydi.

Ne ücret talep etti, ne yo­ruldu. Bir gün ta­li­minde geç kal­madı. Sanki biz ona değil de o bize muh­taçtı! Biz naz­lan­dık, şı­mar­dık, o bo­zul­madı. Biz bık­tık, o bık­madı. Yıl­lar bizi es­kitti, o ise bizi do­ğur­duğu günkü kadar ciddi ve is­tik­rarlı oldu.

İşte bunun için anne, en doğal mu­al­lim­dir. Bunun için anne mü­ca­hid­dir. Bunun için an­ne­nin ayak­ları al­tına cen­net kondu. Bir et par­ça­sın­dan, bil­gili, kül­türlü, edepli, işe yarar bir ‘insan’ ye­tiş­tir­mekle o, ün­va­nın her çe­şi­dini hak et­miş­tir.

Doğal mu­al­li­mi­miz anne, bizi, mes­leği talim olan mu­al­lim­lere tes­lim etti. Onlar da üze­ri­mizde ça­lı­şıp, yo­rul­du­lar. Kimi ücret talep etti, kimi te­şek­kür bek­ledi, kimi de insan ol­ma­nın ge­reği ola­rak en onurlu işi yaptı. İnsan ye­tiş­tirdi.

Tek­no­lo­ji­den sa­nata, dine kadar; bil­di­ği­miz, görüp kul­lan­dı­ğı­mız, ya­rar­lan­dı­ğı­mız ne varsa ta­mamı, mu­al­lim­le­rin ye­tiş­tir­dik­le­ri­nin ürü­nü­dür. Bir et par­çası ola­rak ya­ra­tı­lan her­kes eği­tildi. Eği­til­me­nin so­nucu ola­rak ‘bi­ri­leri’ oldu. Her­kes, mu­al­li­mi­nin ver­di­ğiyle bir yer­lere geldi. Yük­seldi veya düştü. Talim ve mu­al­lim din­dir, in­san­dır. Din ve insan, mu­al­lim­lerle ayakta kalır.

Ra­sû­lul­lah (sav) en üst se­vi­yede eği­tim gördü, öyle oldu. O, en iyi eği­tim gör­müş biri ola­rak sa­hâ­bî­leri ye­tiş­tirdi. Sa­hâ­bî­ler, en iyi­nin ta­le­be­leri ola­rak diyar diyar do­la­şıp büyük bir nesil ye­tiş­tir­di­ler. Ezan oku­nan, Kur’ân oku­nan her karış top­rakta on­la­rın izi var­dır. Onlar bu âlemi terk edeli asır­lar oldu. Ama ve­sile ol­duk­ları ezan­lar sus­madı.

Onlar gitti, eserleri ebedî kaldı

Her şey insan için­dir. İnsan da en zor olan­dır. En üst ma­kam­larla, en alt se­vi­ye­ler ara­sında gelip giden in­sanı ye­tiş­tir­mek de en zor işi yap­mak­tır. İnsan do­ğu­ran ve insan ye­tiş­ti­ren­ler hem en zor olanı yap­makta hem de başka bir yolla ya­pıl­ması müm­kün ol­ma­yanı yap­mak­ta­dır­lar. Allah Teâlâ’nın en şe­refli mah­lûku in­sana ya­pı­lan en önemli ya­tı­rım, o in­sa­nın ken­disi üze­rin­den ola­bi­le­ce­ğine göre, insan eği­ten mu­al­lim en de­ğerli olanı yap­mak­ta­dır.

Mu­al­lim, in­san­lık kadar de­ğer­li­dir.

Mu­al­lim, talim et­tiği ne olursa olsun an­ne­dir; ete ve ke­miğe ruh giy­di­ren ikinci bir an­ne­dir.

Mu­al­lim, hil­kate en yakın mes­le­ğin sa­hi­bi­dir.

Mu­al­lim, evinde otu­rup yese içse de ta­tile gidip din­lense de işi bitip yor­ganı al­tında uyu­yor olsa da eği­tip ha­yata ve dine ka­zan­dır­dık­ları onu unut­sa­lar da mü­ca­hid­dir. Onun ci­hadı, cihad ve mü­ca­hid üre­ten bir ci­had­dır. Onun ka­lemi kı­lıç­tan güç­lü­dür.

Mu­al­lim tam bir mü­ca­hid­dir. O ken­dini bil­mese de tak­dir edil­mi­yor olsa da o, cihad ha­lin­de­dir.

Muallimin göğsü geniştir

Göğsü geniş ol­duğu için, ken­di­siyle soy ve kan bağı ol­ma­yan­la­rın do­ğur­duk­la­rını da bağ­rına basar. Âdem’in ço­cuğu ol­duk­tan sonra bütün ço­cuk­ları ken­di­si­nin bilir. Basit nes­ne­ler üze­rin­den he­sabı olmaz. İn­san­lık ve din, onun ye­gâne ga­ye­si­dir. Ne köy­lü­dür ne şe­hirli. Ne genç­tir ne yaşlı. Ne er­kek­tir ne kadın. Ne be­yaz­dır ne siyah. Ül­kesi, top­rağı yok­tur. Yazı kışı olmaz. Ağır bir kış or­ta­sında sü­rekli bahar ne­şesi yaşar. İçi ağ­lar­ken yüzü güler, yok­ken verir. Tam bir in­san­dır. Âdem’in ço­cuk­ları onun göğ­sün­de­dir. Bağ­rına basa basa öyle ka­la­ba­lık olur ki onun yü­reği, bir gün olsun ken­di­sini dü­şün­meye mecâl bu­la­maz.

Ümmet kafalıdır

Ema­ne­tin bü­yük­lü­ğünü hiç unut­maz. Önün­deki in­sa­nın as­lını ve ne­reye kadar uza­na­ca­ğını dü­şü­nür. Gü­nü­bir­lik he­sap­ları olmaz. Yö­re­sel asla de­ğil­dir. Mil­yar­ları tek ba­şına ku­cak­la­maya aday bir yi­ğit­tir o. Mes­le­ğin­den kar­nını do­yu­rur; fakat ka­fası kar­nında ya­şa­maz. Önün­deki bir ki­şi­nin, asır­lar sonra kaç ola­ca­ğını iyi tah­min et­meye ça­lı­şır. Bunun için de he­sap­ları kendi üze­rin­den değil üm­meti üze­rin­den­dir. Üm­meti yor­gun­ken o din­len­mez. Üm­meti ayakta iken o otur­mayı dü­şün­mez. Üm­me­ti­nin iz­ze­tini kendi iz­zeti, zil­le­tini de kendi zil­leti bilir.

Kudüs’ü ta­rihi bir şehir ola­rak gör­mez. Mekke, Me­dine ve Kudüs ne­le­rin kar­şı­lı­ğı­dır, onu iyi bilir. Dost tanır, düş­man tanır.

İhlâslıdır

Bilir ki Allah için ol­ma­yan hiç­bir işin ka­lı­cı­lığı yok­tur. Allah (cc) sa­dece ken­disi için ya­pı­lan iş­lere değer ver­mek­te­dir. Ge­risi, top­ra­ğın üze­rinde de­ğerli, al­tında hiç de­ğeri ol­ma­yan şey­ler­dir. Bu yüz­den de gece gün­düz uğ­ra­şır­ken, Rab­bi­nin rı­zası pe­şinde koşar. Al­kış­lara da kam­çı­lara da al­dır­maz. Ka­la­ba­lık­la­rın al­kışı ile pro­tes­tosu onun na­za­rında ay­nı­dır.

Bu dü­şün­ce­le­rinde de sa­mi­mi­dir. İh­lâ­sın ede­bi­yatı ile de meş­gul olmaz. Gece mu­ha­se­beye çek­ti­ğinde ken­di­sini, en ağır suç­lar­dan ara­nan biri gibi ezi­lir, bü­zü­lür. So­kak­larda kay­bo­lup giden bir gen­cin so­rum­lusu ola­rak aran­dı­ğını dü­şü­nür. Bir saat fazla me­sâim ol­saydı belki de ni­ce­leri kur­tu­la­caktı, diye ha­yıf­la­nır.

Gün­düz olup me­sâ­iye baş­la­yınca yeni bir dünya kurar ka­fa­sında. Geç­miş­teki elem­lere ta­kı­lıp kal­maz. Ba­şar­dık­la­rıyla da ye­tin­mez. Cen­net­ten önce, tat­min olmaz bir he­ye­ca­nın pe­şin­de­dir o. Rab­bim razı olsun da ge­risi önemli değil, di­ye­rek her gün yeni bir aşkla onu ku­şa­tır.

İhlâs, onun ka­rak­teri ol­duğu için, birle bine aynı gözle bakar. Ka­la­ba­lık ye­rine ka­lite pe­şin­de­dir. Bir ki­şi­nin kur­tul­ma­sını, üze­rinde güneş ışık­la­rı­nın ya­yıl­dığı her şey­den daha de­ğerli görür. Sü­rüm­den değil, ni­yet­ten ka­za­nır.

İmâmları Mus’ab b. Umeyr radıyallahu anhtır

O, tek ba­şına git­tiği Yes­rib’de, bir me­de­ni­ye­tin te­mel­le­rini atan da­vetçi! O, on­larca yıl bir­bi­riyle sa­va­şan iki ka­bi­leyi İslâm’la şe­ref­len­di­ren da­vetçi! Ken­di­sini öl­dür­meye ge­len­lere Kur’ân oku­yup, kalp­le­ri­nin hi­dâ­yete açıl­ma­sına ve­sile olan mu­al­lim! Mu­al­lim­le­rin imâmı odur.

Bir me­de­ni­ye­tin te­mel­le­rini tek ba­şına at­tık­tan sonra, hiç­bir maddî men­faat gör­me­den, bir şe­hâ­dete razı olup bu dün­ya­dan ay­rı­lan Mus’ab! Allah (cc) ondan razı olsun. Mu­al­lim­lik nedir, mu­al­li­min ek­ti­ğin­den neler bi­çi­le­bi­lir, so­ru­la­rı­nın en güzel mi­sali odur.

İmâmı Mus’ab ol­duğu için, önüne oturt­tuğu bir ço­cuğu, çocuk ola­rak gör­mez. Onu, yarın Mekke fet­hinde görev ala­cak bir mü­ca­hid ola­rak görür. ‘Atını de­nize sür­sen pe­şin­den ge­li­riz yâ Ra­sû­lel­lah!’ diyen Sa’d (ra) gibi görür her bir öğ­ren­ci­sini.

İmâmı Mus’ab ol­duğu için, ha­re­ket­le­rine, ko­nuş­ma­la­rına çok dik­kat eder. Me­lek­le­rin iz­le­di­ğini bil­diği için kal­bine, öğ­ren­ci­leri iz­le­diği için be­de­nine dik­kat eder. Söz­le­rin­den çok dav­ra­nış­la­rı­nın et­kili ol­du­ğunu iyi bilir.

Kur’ân ehlidir

Onu okur, ona davet eder. Onunla yön bulur. Onunla te­selli olur. Onun bir âye­tine dün­ya­ları de­ğiş­mez. Dert­len­meye gör­sün, Kur’ân’a sa­rı­lır. Onunla ener­ji­sini ye­ni­ler. Kur’ân’da hi­kâ­ye­leri an­la­tı­lan sabır âbi­de­le­rin­den ken­di­sine ders­ler çı­ka­rır. Nûh (as) nasıl Nûh oldu, Mûsâ (as) nasıl Mûsâ oldu, onu anlar. Kur’ân ona hem te­selli hem enerji olur.