Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Ramazan Cihad ve Zafer Ayı

34. Sayı · 2014/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Sev­gili Pey­gam­be­ri­miz (s.a.v) bu­yu­ru­yor ki: “Allah yo­lunda cihad eden (mü­ca­hid); hiç ara ver­me­den sü­rekli oruç tutup sü­rekli namaz kılan kimse gi­bi­dir. Kimin kendi yo­lunda cihad et­ti­ğini en iyi bilen Allah’dır. Allah, kendi yo­lunda cihad eden mü­ca­hidi; ya ru­hunu alıp Cen­nete koyma, ya da ecir veya ga­ni­metle sa­li­men evine dön­dürme ko­nu­sunda kefil oldu.1

Oruç ve Cihad

Ra­ma­zan ayı, oruç ve Kur’an, iba­det ve taat ayı ol­duğu gibi; aynı za­manda sabır ve cihad, fetih ve zafer ayı­dır. Ra­ma­zan; yeme-içme, is­ti­ra­hat, uyku ve ata­let mev­simi değil, nefis ter­bi­yesi ve irade eği­timi mev­si­mi­dir.

Allah’a bağ­lı­lık ve itaat duy­gu­su­nun zir­vede ol­duğu, mü’min­le­rin iman ve he­ye­ca­nı­nın coş­tuğu, rah­met ve şef­kat his­le­ri­nin kat kat art­tığı bu ay, en güzel cihad ve teb­liğ mev­simi ola­rak de­ğer­len­di­ril­me­li­dir.

Oruç ve cihad, bir­çok ortak nok­ta­ları bu­lu­nan iki önemli iba­det­tir. “Oruç benim için­dir. Onun mü­kâ­fa­tını biz­zat ben ve­re­ce­ğim”,2 şek­lin­deki hadis-i kudsî ile oru­cun se­va­bını biz­zat ken­disi ve­re­cek olan Cenab-ı Hak; Allah yo­lunda cihad eden mü­ca­hid ku­luna ya şe­hit­lik ya da ga­zi­lik rüt­besi ve­re­rek ci­ha­dın se­va­bına da biz­zat ken­disi kefil ol­muş­tur.

Oruç; yeme, içme ve şeh­veti diz­gin­leme; cihad ise, aç­göz­lü­lük ve dünya hır­sını diz­gin­leme ve­si­le­si­dir. Oruçta nefse galip gelme ar­zusu, ci­hadda ise İslam düş­man­la­rına galip gelme ar­zusu bu­lun­mak­ta­dır. Ci­had­daki fe­da­kâr­lık, sabır, ta­ham­mül, itaat ve ihlas oruç­tan mül­hem­dir.

Ha­di­si­mizde mü­ca­hi­din ecir ve mü­kâ­fa­tına işa­ret edi­lir­ken; sü­rekli namaz kılıp sü­rekli oruç tutan kimse ile kar­şı­laş­tı­rıl­ması gayet an­lam­lı­dır. Mü­ca­hi­din se­va­bı­nın bü­yük­lüğü, sü­rekli oruçlu ve daima na­mazda olan kulun elde ede­ceği se­va­bın bü­yük­lü­ğüne ben­ze­til­miş­tir. Ci­ha­dın, oruç ve namaz gibi iba­det­lerle kar­şı­laş­tı­rıl­ması cihad iba­de­ti­nin Cenab-ı Hak nez­din­deki de­ğe­rini ve bü­yük­lü­ğünü gös­ter­mek­te­dir.

Ra­ma­zan Ayında Ger­çek­leş­ti­ri­len Fetih ve Za­fer­ler3

Şanlı İslam ta­ri­hinde bir­çok önemli fetih ve zafer, Al­la­hın izni ve yar­dı­mıyla Ra­ma­zan ayında ger­çek­leş­ti­ril­miş­tir. Bu ve­si­leyle Ra­ma­zan ayı, ta­rihî fetih ve za­fer­leri kut­lama ve yeni fe­tih­lere yö­nelme mev­si­mi­dir.

İslam ta­ri­hinde Ra­ma­zan ayında ger­çek­le­şen kü­çüklü-bü­yüklü bütün fetih ve za­fer­lere bu­rada temas et­me­miz müm­kün de­ğil­dir. Bu za­fer­ler­den en önem­li­leri şun­lar­dır:

  1. Büyük Bedir Zaferi:

Hic­re­tin ikinci yılı 17 Ra­ma­zan Cuma günü (13 Mart 624) elde edi­len bu zafer; ta­ri­hin kay­det­tiği büyük za­fer­ler­den biri idi. Bedir, Me­dine’nin 120 km. kadar gü­ney­ba­tı­sında, Kı­zıl­de­niz sa­hi­line 20 km. uzak­lıkta, eski Mekke yolu üze­rin­de­dir. Mekke ti­ca­ret ker­vanı Bedir’den ge­çi­yordu.

Bedir, iman uğ­runa ba­ba­nın oğ­luyla, kar­de­şin kar­deşle çar­pış­tığı ilk sa­vaştı. Bedir Za­feri, Allah’ın lüt­fü­nün me­lek­le­rin des­te­ği­nin, Ra­ma­za­nın be­re­ke­ti­nin ve mü’min­le­rin az­mi­nin te­cel­lisi idi. Bedir’de 305 ki­şi­lik sa­yıca küçük İslâm Or­dusu, ken­di­si­nin üç katı kadar olan müş­rik or­du­sunu açık farkla yen­mişti.

Bu sa­vaşta, Müs­lü­man­la­rın, İslâm’ın ve özel­likle Pey­gam­be­ri­miz’in en büyük düş­manı Ebu Cehil başta olmak üzere müş­rik­le­rin li­der­le­rin­den ve ileri ge­len­le­rin­den çok kimse ha­ya­tını kay­bet­mişti. Müş­rik­ler­den yet­miş kişi öl­dü­rül­müş, Müs­lü­man­lar ise on dört şehit ver­miş­lerdi.

Böy­lece İslam ta­ri­hinde Pey­gam­ber Efen­di­miz (s.a.v)’in ka­tıl­dığı ilk savaş za­ferle so­nuç­lan­mış, müs­lü­man­lar sürur ve sa­a­dete er­miş­lerdi.

2.Mekke’nin Fethi:4

Hic­re­tin se­ki­zinci yıl 20 Ra­ma­zan günü Allah Ra­sûlü (s.a.v), on bin sa­habî ile bir­likte Me­dine’den Mekke’ye ha­re­ket etti. Sa­habe oruçlu ola­rak yola devam et­ti­ler. Kü­deyd su­yu­nun ya­nına gel­dik­le­rinde Pey­gam­be­ri­miz oru­cunu açtı. Bunun üze­rine ashab-ı kiram da oruç­la­rını açıp yola devam et­ti­ler. Mekke ya­kın­la­rında Merru’z-Zah­ran (bu­günkü adıyla Vadî Fa­tıma) de­ni­len yerde ko­nak­la­dı­lar, ge­ceyi orada ge­çir­di­ler. Allah Ra­sûlü’nün ko­mu­ta­sın­daki Fetih Or­dusu, Mekke’ye Hic­re­tin se­ki­zinci yıl 27 Ra­ma­zan Çar­şamba günü girdi.

Fe­tihle bir­likte Mekke’de yeni bir dönem baş­ladı. Hak­kın hakim, ba­tı­lın yok ol­duğu, küfür ve tuğ­ya­nın, zulüm ve halk­sız­lık­la­rın sona er­diği, iman ve ih­sa­nın, şef­kat ve kar­deş­li­ğin hakim ol­duğu yeni bir dönem… Hic­re­tin se­ki­zinci yılı Ra­ma­zan bay­ramı Mekke’de bam­başka bir coşku ile kut­landı. Mekke’nin Fethi, Ra­ma­zan’ın lütuf ve be­re­ket­le­rin­den biri ola­rak ta­rihe geçti. 

  1. Tebük Gazvesi:

Hic­re­tin 9.yılında Receb ayında sıcak yaz gün­le­rinde Pey­gam­be­ri­miz Tebük’e bir sefer dü­zen­le­mişti. Bu gazve, Pey­gam­be­ri­miz’in biz­zat ka­tıl­dığı son as­kerî ha­re­kât idi.

Tebük, Me­dîne ile Şam ara­sında, Bi­zans İm­pa­ra­tor­luğu sı­nı­rında bir ka­saba idi. Bu ha­re­kâtta her ne kadar Bi­zans or­dusu ile İslâm or­dusu çar­pış­ma­dıysa da, bu ha­re­kât ile dün­ya­nın gözü, Me­dine’de yeni ku­ru­lan genç İslam Dev­leti’ne çev­ril­miş oldu. İslam Or­du­su­nun Tebük Gaz­ve­sin­den dö­nüşü Ra­ma­zan ayına rast­la­mıştı.

  1. Kadisiyye Zaferi:

Hz. Ömer (r.a) dö­ne­minde hic­re­tin 14. yılı Ra­ma­zan’ında mi­lâdî 636 yı­lında Sa’d b. Ebî Vak­kas ko­mu­ta­sın­daki otuz bin ki­şi­lik İslâm Or­dusu, yüz yirmi bin ki­şi­lik Me­cusî İran Or­du­suna karşı Ka­di­siyye Za­fe­rini elde etti. Bu zafer İslam Or­du­su­nun en par­lak za­fer­le­rin­den biri idi.

Bu za­ferle, müs­lü­man­lara Orta Asya’nın ka­pısı, Me­dain yolu açı­lı­yordu. İran Sa­sanî İm­pa­ro­tor­luğu yı­kı­lı­yor, Acem di­yarı bir İslam ül­kesi olu­yor, böy­lece İslam ta­ri­hinde yeni bir dönem baş­lı­yordu.

  1. Rodos Adası’nın Fethi:

Hicrî 53 yılı Ra­ma­zan ayında Rodos adası İslam Or­du­ları ta­ra­fın­dan fet­he­dildi. Bu stra­te­jik adada şö­val­ye­ler ve kor­san­lar yö­ne­timi ye­rine artık ada­letli emir­ler yö­ne­timi baş­la­ya­cak­tır.

  1. Endülüs’ün Güney Kıyıları Zaferi:

Cebel-i Tarık bo­ğa­zını geç­ti­ğinde ge­mi­leri ya­ka­rak düş­mana doğru kor­ku­suzca iler­le­yen Tarık b. Ziyad ko­mu­ta­sın­daki İslam Or­dusu, Hicrî 91 yılı Ra­ma­zan ayında En­dü­lüs’ün güney kı­yı­la­rını fet­hetti.

  1. Endülüs’in Fethi:

Hicrî 92 yılı Ra­ma­zan’ında İslâm Or­dusu ilk defa bugün İs­panya ola­rak bi­li­nen En­dü­lüs top­rak­la­rında düş­man or­du­la­rını mağ­lup etti. Böy­lece müs­lü­man­lar için dört asır sü­re­cek olan En­dü­lüs İslam Me­de­ni­ye­tini inşa et­me­nin ilk adımı atıl­mış ve Av­rupa’ya iman ve ahlak, ilim ve me­de­ni­yet me­şa­lesi gö­tür­me­nin yolu açıl­mış oldu. Av­rupa’ya İslâm Gü­neşi doğdu. 

  1. Safed Kalesi Zaferi:

Safed, daha çok din­dar, mu­ha­fa­za­kâr Ya­hu­di­le­rin yer­leş­tiği Kudüs’e çok yakın bir ka­saba idi. Safed, Hicrî 584 yı­lında Sa­la­had­din Ey­yûbî ta­ra­fın­dan fet­he­dili.

İhlâs, te­vazu ve ilim abi­desi, kah­ra­man ko­mu­tan Sa­lâ­had­dîn Ey­yûbî, cihad si­ya­seti ile İs­lamî gay­ret ve he­ye­ca­nın odak nok­tası idi. Haçlı or­du­la­rına karşı za­fer­den za­fere koşan yiğit ko­mu­tan Sa­la­had­din Ey­yûbî, as­ker­lere Ra­ma­zan’ın ilk gün­le­rinde ha­re­ket em­rini ver­mişti. Ra­ma­zan’da is­ti­ra­hat et­me­sini söy­le­yen ko­mu­tan­lara Sa­la­had­din Ey­yûbî: “Ömür kısa ve ecel belli değil”, di­yordu. Zorlu bir mü­ca­de­le­den sonra ni­ha­yet Ra­ma­zan ayı or­ta­la­rında Safed ka­lesi ele ge­çi­rildi.

  1. Ayn Calut Zaferi:

Hicrî 658 yılı Ra­ma­zan’ında (Mi­ladî 1260 yı­lında) Mısır Mem­lü­kî­leri, Fi­lis­tin’de Ayn Calut de­ni­len yerde; Tür­kis­tan, Irak ve İran’ı ha­re­beye çe­vi­ren ve ba­tıya doğru hızla iler­le­mekte olan Moğol or­du­la­rını yen­di­ler. Mo­ğol­lar o ta­rihte henüz İslam’ı kabul et­me­miş­lerdi.

Mısır Mem­lük Sul­tanı Kutuz, Mo­ğol­lar’ın art arda gelen teh­dit­le­rine boyun eğ­medi, halkı büyük bir savaş için ha­zır­lan­maya ça­ğırdı. Ni­ha­yet büyük bir or­duyla, Fi­lis­tin’e doğru ha­re­kete geçti. Öncü bir­lik­le­rin ko­mu­tanı Bay­bars idi. İki ordu, Ayn Calut de­ni­len yerde kar­şı­laş­tı­lar. Bazı ri­va­yet­lere göre; Hz. Davud (a.s) da Calut’u Ayn Calut’ta yen­mişti. Bu haber, müs­lü­man­la­rın güven ve gay­ret­le­rini ta­ze­ledi.

Ayn Calut’ta kanlı çar­pış­ma­lar­dan sonra Moğol or­dusu, eşine az rast­la­nır acı bir ye­nilgi al­mıştı. Mo­ğol­lar, Şam’dan Bağ­dat’a doğru çe­kil­meye baş­ladı. Bütün İslâm dün­yası bu büyük za­fe­rin se­vin­cini ya­şadı. İslâm ül­ke­leri Moğol teh­di­din­den kur­tul­muş, Kudüs’ün fet­hine giden yolda bir adım daha atıl­mıştı.

Bu zafer, sa­dece İslam Ta­ri­hi­nin değil, dünya ta­ri­hi­nin en önemli za­fer­le­rin­den biri idi. O ta­rihte ne Or­ta­do­ğuda ne de Av­rupa’da Mo­ğol­la­rın kar­şı­sında du­ra­cak bir güç yoktu. İslam Dün­ya­sına korku salan, ye­nil­mek nedir bil­me­yen Moğol Or­dusu, İslam Or­du­la­rı­nın bu za­fe­riyle ilk defa ye­nil­gi­nin ta­dını atmış oldu.

Bu za­fer­le­rin Ra­ma­zan ayında ger­çek­leş­mesi Ra­ma­zan ayı­nın ata­let ve tem­bel­lik değil, cihad ve zafer ayı ol­duğu ger­çe­ğini göz­ler önüne ser­mek­te­dir.


Bu ve­si­leyle fe­yizli ve be­re­ketli Ra­ma­zan ayı­nın cihad ve fetih ayı ol­duğu, unu­tul­ma­ya­cak ta­rihî za­fer­lere şahit ol­duğu bir kez daha ha­tır­lan­ma­lı­dır. Şu anda dün­ya­nın de­ğiş­lik böl­ge­le­rinde Allah için cihad eden mü­ca­hid­lere maddî-ma­nevî açı­dan des­tek olun­malı; Ra­ma­zan ayı­nın yeni fetih ve za­fer­lere ve­sile ol­ması için gö­nül­den niyaz edil­me­li­dir.

Ra­ma­zan; oruç ve Kur’an ti­lâ­ve­tiyle, takva ve ih­lâsla, ikram ve ih­sanla de­ğer­len­di­ril­diği gibi; Hak Yolda sabır ve ta­ham­mülle, cihad ve teb­liğle de de­ğer­len­di­ril­me­li­dir.

  1. Buharî: Cihad 1, 6/6 Hadis No: 2787; Müslim:İmare 104; Nesaî:Cihad 14; Malik,Muvatta, Cihad 2. ↩︎
  2. Buharî: Savm 2; Müslim: Sıyam 160; Tirmizî: Sıyam 54; Nesaî: Sıyam 41; İbn Mace: Sıyam 1; Malik, Muvatta: Sıyam 58. ↩︎
  3. el-Cündiyyü’l-Müslim dergisi, sayı 32, Riyad, 1984/1404. s. 6-10, “es-Sıyam ve’l-Cihad” ↩︎
  4. bkz.Yeni Dünya Dergisi, sayı 135, Ocak 2005, “Yeni Fetihlere Doğru” başlıklı makalemiz ↩︎