Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Rasûlullah ile Buluşmanın Yolu Salât Ü Selam

6. Sayı · 2007/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Pey­gam­ber­lik başlı ba­şına bir rah­met mü­es­se­sesi, sa­yı­la­rını Allah’tan başka kim­se­nin bil­me­diği pey­gam­ber­ler ise dün­yayı ya­şa­na­bi­lir kı­vama ge­ti­ren ve en yır­tıcı hay­van­ları dahi yav­ru­la­rına karşı şef­katli kılan Allah’ın engin rah­me­tini kul­la­rı­nın üze­rine çek­meye ça­lı­şan rah­met ve mer­ha­met ön­der­le­ri­dir.

Mu­al­lim­leri Allah, ders ki­tap­ları Levh-i Mah­fûz ve ders­ha­ne­leri de gayb âlemi olan pey­gam­ber­ler, “baba bir kar­deş­ler”dir.1 Yani hep­si­nin dini aynı (Tev­hid dini), şe­ri­at­ları (uy­gu­la­ma­ları) fark­lı­dır.

Rah­met ve mer­ha­met el­çi­leri olan pey­gam­ber­ler içe­ri­sinde Allah’ın ve me­lek­le­rin ara­lık­sız ola­rak salât et­tiği ve mü’min­lere de salât ü selâm ge­tir­me­le­rini em­ret­tiği ye­gâne insan, ilâhî mu­hab­bet­ten cihan ay­na­sına mu­kad­des bir pa­rıltı ha­linde, sa­dece se­vil­mek ve sev­mek için ak­set­miş olan, Onsuz ha­ya­tın tat­sız, in­san­lı­ğın öksüz ola­cağı Hz. Mu­ham­med aley­his­se­lâm’dır. Üm­met­ler içe­ri­sinde ise pey­gam­ber­le­rine salât ü selâm ge­tir­me­leri em­re­di­len ve bu sa­yede Allah’ın sa­lâ­tına maz­har olan ye­gâne ümmet O’nun üm­me­ti­dir.

O, in­san­lı­ğın uf­kunu ay­dın­la­tan bir güneş; diğer pey­gam­ber­ler ve kı­ya­mete kadar ge­le­cek olan ve­lî­ler ise nu­runu gü­neş­ten alan birer yıl­dız gi­bi­dir­ler.

Seni teş­bîh-i mihr ü mâh eden nâdân u eb­ter­dir,

Güneş sen­sin ki zer­râ­tın ne­bî­lerle ve­lî­ler­dir.

En önemli dua ve ha­ya­tın her ala­nını ku­şa­tan bir iba­det olan salât u selâm, dün­yevî ve uh­revî açı­lar­dan bir­çok hayrı içinde ba­rın­dır­mak­ta­dır ki, bun­la­rın en önem­lisi ahi­rette Rasûl-i Ekrem sal­lal­lâhu aleyhi ve sel­lem’e yakın ol­mak­tır. Çünkü ne yazık ki üm­me­tin­den öy­le­leri var­dır ki, dünya ha­ya­tın­dan sonra O’nu bir daha gö­re­me­ye­cek­tir. Öy­le­leri de var­dır ki, sü­rüye ka­tı­lan ya­bancı de­ve­le­rin sü­rü­nün ço­banı ta­ra­fın­dan ko­vul­ması gibi, gö­rev­li­ler ta­ra­fın­dan O’nun hav­zı­nın ba­şın­dan ko­vu­la­cak­lar­dır.

Salât ü selâm ge­tir­me­nin öne­mini kav­ra­ya­ma­mış olan­lar bu ko­nuda sa­yı­la­rın bir öne­mi­nin ol­ma­dı­ğını, Hz. Pey­gam­ber sal­lal­lâhu aleyhi ve sel­lem’in adı­nın anıl­dığı yerde bir defa salât ü selâm ge­tir­me­nin kâfi ge­le­ce­ğini, her gün yüz­lerce, hatta bazı özel gün­lerde bin­lerce defa salât ü selâm ge­tir­me­nin ge­rek­siz ol­du­ğunu ve sa­la­vât ko­nu­sun­daki ça­lış­ma­la­rın ilmî bir değer ifade et­me­ye­ce­ğini söy­le­ye­bi­lir­ler. Oysa bu ko­nu­daki ri­va­yet­ler in­ce­len­di­ğinde sa­yı­la­rın öne çık­tığı; ha­dis­lerde bir, on, elli, yüz, beş yüz, hatta bin ra­ka­mı­nın ifade edil­diği gö­rül­mek­te­dir. Me­selâ günde bin defa salât ü selâm ge­ti­re­nin öl­me­den önce cen­net­teki ye­rini gö­re­ceği Rasûl-i Ekrem ta­ra­fın­dan ifade edil­miş­tir. Ay­rıca pek çok şöh­retli âli­min bu hu­susta eser ka­leme almış ol­ması ko­nu­nun ehem­mi­ye­tini or­taya koy­mak­ta­dır.2

Âlim­le­ri­miz salât ü selâm ko­nu­sunda “çok” sı­nı­rını da tayin et­miş­ler ve “çok”un alt sı­nı­rı­nın üç yüz ol­du­ğunu söy­le­miş­ler­dir. Buna göre gün­düz ve gece üç yüzer (top­lam altı yüz) defa salât ü selâm ge­ti­ren­ler “çok”; bu ra­ka­mın al­tında ka­lan­lar “az” salât ü selâm ge­tir­miş sa­yı­la­cak­lar­dır.

Söz­lük açı­sın­dan dua, te­ber­rük ve iba­det etmek an­lam­la­rına gelen“salât” ke­li­mesi “dua” ile iliş­kili ola­rak is­tiğ­far, be­re­ket kı­raat, rah­met ve mağ­fi­ret an­lam­la­rını da içe­rir. Is­tı­lahî açı­dan ise içe­ri­sinde rükû, secde ve diğer rü­kün­le­rin bu­lun­duğu, sevap ka­zan­mak ga­ye­siyle ya­pı­lan, belli za­manla sı­nır­lan­dı­rı­lan ve en büyük iba­det olan namaz de­mek­tir.

Allah’ın Kur’an’da em­ret­tiği en önemli ko­nu­lar­dan biri de çok önemli dinî ve ah­lâkî bir pren­sip olan, Müs­lü­man­la­rın pey­gam­ber­le­rine karşı so­rum­lu­luk­ları ara­sında yer alan ve pey­gam­ber sev­gi­si­nin en güzel te­za­hürü olan salât ü selâm ge­tir­me­dir.

Mü­min­lere salât ü selâm ge­tir­meyi em­re­den âyette “Ey mü’min­ler! Siz de O’na salât ü selâm ge­ti­rin”3 şek­linde emir kipi kul­la­nıl­mış­tır. Fıkıh usûlü âlim­le­ri­nin de be­lirt­tiği gibi emir vücûb ifade eder. Do­la­yı­sıyla bu âyetle Hz. Pey­gam­ber’e salât ü selâm ge­tir­me­nin farz ol­duğu sabit ol­mak­ta­dır. Ancak se­bep­leri tek­rar­lan­ma­dıkça emir­le­rin tek­rarı ge­rek­me­ye­ceği için, far­zi­ye­tin se­bebi du­ru­mun­daki âye­tin nü­zûlü tek­rar­lan­ma­dı­ğın­dan her Müs­lü­ma­nın öm­ründe en az bir kere salât ü selâm ge­tir­mesi far­zın îfası ba­kı­mın­dan ye­terli gö­rül­müş­tür.

Salât ü se­lâmı em­re­den âye­tin şim­diki zaman ki­pinde ol­ması devam ve is­tim­rara işa­ret et­mek­te­dir. Yani Allah’ın ve me­lek­le­rin sü­rekli ola­rak Hz. Pey­gam­ber üze­rine salât et­tik­le­rini bil­dir­mek­te­dir. Bun­dan daha büyük bir şeref ve değer ta­sav­vur edi­le­mez. Zira gel­miş geç­miş bütün mah­lû­ka­tın ar­zusu Allah ta­ra­fın­dan böyle bir Salât’a nâil ol­mak­tır. Aklı ba­şında her insan bir defa Allah’ın sa­lâ­tına nâil olmak için ömür boyu ka­zan­mış ol­duğu se­vap­la­rını ver­meye razı olur. Rasûl-i Ekrem Efen­di­miz ise her an, her lahza bu rah­mete nâil ol­mak­ta­dır ve O’nun dı­şında hiç­bir pey­gam­ber böyle bir me­zi­yete sahip ola­ma­mış­tır. Bu, sa­dece O’na ait bir özel­lik­tir

Bazı âlim­ler salât ü se­lamı em­re­den âyetle il­gili ola­rak “fe­vâid” baş­lığı al­tında bir­ta­kım fay­da­lar­dan söz et­miş­ler­dir. Şöyle ki:

Va­hidî’nin nak­let­ti­ğine göre Sehl b. Mu­ham­med b. Sü­ley­man şöyle de­miş­tir: Cenab-ı Hakk’ın bu âyetle Hz. Pey­gam­ber’e bah­şet­tiği şeref Hz. Âdem’e me­lek­le­rin secde et­me­le­rini em­ret­tiği âyetle ver­diği şe­ref­ten daha büyük ve daha kap­sam­lı­dır. Çünkü secde em­rinde me­lek­lerle bir­likte Allah da zik­re­di­le­rek me­selâ “Allah ve me­lek­leri Âdem’e secde et­ti­ler” demek caiz ve müm­kün de­ğil­dir. Oysa Hz. Pey­gam­ber hak­kında “Allah ve me­lek­leri Pey­gam­ber’e salât edi­yor­lar” de­nil­mek­te­dir

Hz. Ali’den gelen şu ri­va­yet salât u se­lâ­mın öne­mini vur­gu­la­yan bel­ge­ler­den bi­ri­dir:

Allah’ı an­mayı unutma en­di­şesi ol­ma­saydı salât u selâm dı­şında hiç­bir şeyle Allah’a yakın olmak is­te­mez­dim. Çünkü Ra­sû­lul­lah sal­lal­lâhu aleyhi ve sel­lem’i şöyle der­ken duy­dum:

“Ceb­rail şöyle söy­ledi: Ey Mu­ham­med! Allah (azze ve celle) bu­yu­ru­yor ki: Kim sana on kere salât ge­ti­rirse benim ga­za­bım­dan gü­vende ol­mayı hak et­miş­tir.”

En önemli dua ve bütün zi­kir­le­rin ba­şında gelen salât ü se­lâ­mın, okun­ması müs­te­hap olan yer­le­rin ve mü­mine dünya ve ahi­ret ha­ya­tına dair fay­da­la­rı­nın bi­lin­mesi de önem ar­zet­mek­te­dir. Âlim­le­ri­miz salât ü selam okun­ması müs­te­hab olan yer­lerle il­gili ola­rak alt­mış­tan fazla madde, fay­da­ları ile ala­kalı ola­rak da el­li­den fazla madde tes­pit et­miş­ler­dir.4

Ne­tice ola­rak şunun iyice bi­lin­mesi ge­rek­mek­te­dir: Hz. Pey­gam­ber’e salât ve selâm etmek Kur’an’ın ön­gör­düğü temel dinî gö­rev­le­ri­miz­den­dir. Çünkü Allah ve me­lek­leri O’na salât et­mek­te­dir. Mü’min­le­rin Pey­gam­ber’e salât ve se­lâmı, O’na ya­kın­laşma ar­zu­la­rı­nın bir ifa­desi ve O’nun nez­dinde kendi şeref ve iti­bar­la­rını yük­seltme ümî­di­nin bir te­za­hü­rü­dür. As­lında mü’min­ler O’na salât ü selâm ge­ti­rir­ken ken­di­le­rine dua etmiş, esen­lik di­le­miş ol­mak­ta­dır­lar. Âlem­lere rah­met olan Hz. Pey­gam­ber’in şe­fa­a­tine nâil olmak mü’min­ler için en büyük hedef ve mut­lu­luk­tur. Bu mut­lu­luğu ya­şa­ma­nın, do­la­yı­sıyla Ra­sû­lul­lah ile bu­luş­ma­nın yolu ise O’na çokça salât ve selâm et­mek­tir.

  1. Buhârî, Enbiyâ 48; Müslim, Fezâil 143-175 ↩︎
  2. Salât ü selâm konusu son derece önemli olmasına rağmen Türkçe olarak bu konuda hiçbir çalışma yapılmamıştır. Bu boşluğu doldurmak maksadıyla, alanında ilk olan “RASÛLULLAH İLE BULUŞMANIN YOLU” adlı bir kitap hazırlayıp Müslümanların istifadesine sunmuş olmaktan büyük bir mutluluk duymaktayız. ↩︎
  3. Ahzab 33/56 ↩︎
  4. Bütün bu maddelerin bilinmesi için “RASÛLULLAH İLE BULUŞMANIN YOLU: SALAVÂT” adlı çalışmamızın okunmasını tavsiye ediyoruz. Kitaba ulaşmak için irtibat: 0216 4124923 (Darulhadis) ↩︎