Rasûlullah (sav.)’ın Ümmet(i) Üzerindeki Hakları

RASÛLULLAH (S.A.V.)’A İMAN

Ra­sû­lul­lah’a iman İslâm’ın beş esa­sın­dan bi­ri­dir¹ ve farz­dır. Ni­te­kim âyet-i ce­lîle bunu sa­râ­ha­ten bil­dir­miş­tir:

“(Ra­sû­lüm!) De ki: Ey in­san­lar! Şüp­he­siz ben, sizin he­pi­nize, gök­le­rin ve yerin sa­hibi olan Allah’ın (gön­der­diği) el­çi­si­yim. Ondan başka ilâh yok­tur. O hem di­ril­tir hem de öl­dü­rür. O halde Allah’a iman edin; O’nun ümmî pey­gam­beri olan Ra­sû­lüne de iman edin ki o, Allah’a ve onun söz­le­rine (ki­tap­la­rına) iman eder. Ona uyun ki doğru yolu bu­la­sı­nız.”²

Bu­nunla be­ra­ber Allah ra­sûlü, ri­sa­let zin­ci­ri­nin son hal­ka­sı­dır, artık yeni bir pey­gam­ber gel­me­ye­cek­tir: “Mu­ham­med, Allah’ın Ra­sûlü ve pey­gam­ber­le­rin so­nun­cu­su­dur.”³

Pey­gam­bere iman, onun ri­sâ­le­tini tas­dîk, Allah’tan ge­tir­dik­le­rini kabul et­mek­tir. Kalb ile tas­dîk et­tik­ten sonra dil ile de ikrâr et­mek­tir. Bu ha­ki­kat bir başka âyette de şöyle dile ge­ti­ril­miş­tir: “O halde Allah’a, Ra­sû­lüne ve in­dir­di­ği­miz nûra (Kur’ân’a) iman edin.”⁴

Zaten pey­gam­be­rin gön­de­rilme mak­sat­la­rın­dan biri de ona iman edil­me­si­dir: “(Ra­sû­lüm!) Şüp­he­siz biz seni (bütün in­san­lara) bir şâhit, bir müj­deci ve bir uya­rıcı ola­rak gön­der­dik. Bu ise: Allah’a ve Ra­sû­lüne iman edip ona yar­dım et­me­niz, ona hür­met et­me­niz, sabah akşam (Allah’ı) tes­bîh et­me­niz için­dir.”⁵

Ra­sûlü tas­dîk et­me­den iman sahih ol­ma­ya­cağı gibi in­kâr­cı­la­rın ahi­ret­teki ve­bâli de büyük ola­cak­tır:

“Kim Allah’a ve Ra­sû­lüne iman et­mezse (bil­sin ki) biz, inkâr eden­lere alevi çıl­gın bir ateş ha­zır­la­dık.”⁶ Bu se­beple Efen­di­miz (s.a.v.) de şöyle bu­yur­muş­tur:

“Mu­ham­med (s.a.v.)’in canı, yed-i kud­re­tinde olan Allah’a yemin olsun ki, ister Ya­hudi olsun ister Hı­ris­ti­yan olsun bu üm­met­ten beni(m ri­sâ­le­timi) duyan, sonra da benim ken­di­siyle gön­de­ril­di­ğim (İslâm dinin)e iman et­me­den ölen kimse mu­hak­kak (ebedî) ce­hen­nem­lik­ler­den olur.”⁷

Ay­rıca “Ben, in­san­lar ‘Allah’tan başka ilah yok­tur, Mu­ham­med (s.a.v.) de O’nun (kulu) ve Ra­sû­lü­dür.’ diye şe­hâ­det (iman) edene dek on­larla sa­vaş­makla em­ro­lun­dum.”⁸ diye de bu­yu­ra­rak, in­san­ları imana ve İslâm’a ça­ğır­mak gibi kutsî bir gâye ve va­zî­feyi üst­len­di­ğini de biz­lere haber ver­miş­tir.

“Mü­min­ler, ancak Allah’a ve Ra­sû­lüne gö­nül­den iman etmiş kim­se­ler­dir.”⁹

RASÛLULLAH (S.A.V.)’A İTAAT

Pey­gam­bere iman­dan hemen sonra ona itaat gelir: “Ey iman eden­ler! Allah’a itaat edin, Rasûl’e itaat edin ve siz­den olan emir sa­hip­le­rine (ida­re­ci­lere) de itaat edin. Eğer bir hu­susta an­laş­maz­lığa dü­şer­se­niz, Allah’a ve ahi­ret gü­nüne ger­çek­ten ina­nı­yor­sa­nız, onu Allah’a ve Resûl’e gö­tü­rün (Kur’ân ve Sün­net ile hal­le­din). Bu (sizin için) hem daha ha­yırlı, hem de ne­tice ba­kı­mın­dan daha gü­zel­dir.”¹⁰

Gö­rül­düğü üzere itaat, her hu­susta onun ge­tir­miş ol­du­ğuna (Kur’ân ve sün­net) göre ha­re­ket et­mek­tir. Hatta bu hu­susta ka­yıt­sız bir tes­li­mi­yet gös­ter­mek­tir, aksi halde ki­şi­nin imanı da teh­li­keye düşer:

“Hayır, Rab­bine yemin olsun ki, onlar ara­la­rında çıkan ni­zalı iş­lerde seni hakem yapıp, sonra da ver­di­ğin hü­küm­den iç­le­rinde hiç­bir sı­kıntı duy­mak­sı­zın tam bir tes­li­mi­yetle tes­lim ol­ma­dıkça iman etmiş ol­maz­lar.”¹¹

Sırât-ı müs­ta­kîm üzere olmak ve ora­dan sap­ma­mak; ancak dâimî bir itaat ile­dir:

“De ki: ‘Allah’a itaat edin, pey­gam­bere de itaat edin. Eğer yüz çe­vi­rir­se­niz artık onun üze­rine düşen sa­dece ken­di­sine yük­le­ni­len (vahyi teb­lîğ ve teb­yîn)dir. Sizin üze­ri­nize düşen de, size yük­le­ni­len (itaat va­zî­fesi)dir. Eğer ona (Ra­sûle) itaat eder­se­niz, doğru yolu bu­lur­su­nuz. Pey­gam­be­rin üze­rine düşen apa­çık bir teb­lîğ­den baş­kası de­ğil­dir.’”¹²

Allah ve Ra­sû­lü­nün emir­le­rine boyun eğen ve ya­sak­la­rın­dan ka­çı­nan yani Kur’ân ve sün­net yo­lunda olan ise asla da­lâ­lete düş­mez: “Size iki şey bı­rak­tım. Bu iki şeye sım­sıkı sa­rıl­dı­ğı­nız müd­detçe asla sa­pık­lığa düş­mez­si­niz: (Bun­lar­dan biri:) Allah’ın Ki­tabı -Kur’ân-ı Kerîm-; (di­ğeri ise) pey­gam­be­ri­nin sün­neti(dir).”¹³

Allah Teâlâ’nın son­suz rah­me­tin­den is­te­yen, dünya ve ukbâ ni­met­le­rini ar­zu­la­yan kimse Allah ra­sû­lüne itaat et­me­li­dir: “Allah’a ve pey­gam­bere itaat edin ki mer­ha­mete nâil ola­sı­nız.”¹⁴ “Kim Allah’a ve Ra­sûle (cân-ı gö­nül­den) itaat ederse işte onlar, Allah’ın ken­di­le­rine nimet ver­diği ne­bî­ler, sı­dık­lar, şe­hit­ler ve sâ­lih­lerle be­ra­ber ola­cak­lar­dır. İşte onlar ne güzel ar­ka­daş­tır­lar!”¹⁵

Ebedî sa­a­det ve kur­tu­luş ancak ita­atle gelir: “Kim Allah’a ve Ra­sû­lüne itaat ederse, mu­hak­kak ki en büyük bir başarıya/kurtuluşa ermiş olur.”¹⁶

Câlib-i dik­kat­tir ki âyât-ı Kur’âniy­yede, ne­rede “Allah’a itaat” zik­ro­lunsa bunun hemen ar­dın­dan “Ra­sûle itaat” gel­mek­te­dir.¹⁷ Bütün Kitab bo­yunca bu, bi­lâ­is­tisnâ böy­le­dir. Ak­sine sa­dece “Ra­sûle itaat”in zik­ro­lu­nup da “Allah’a itaat”e atıf ol­ma­yan ayet­ler mev­cut­tur.¹⁸ Mu­â­sır ule­mâ­dan, bu hu­susu izah eden Mu­ham­med Takî Os­mânî şun­ları kay­det­miş­tir:

“Pey­gam­bere ita­a­tin bu denli üze­rinde du­rul­ma­sı­nın se­bebi, ‘Allah’a itaat’in ‘pey­gam­bere itaat’ ol­mak­sı­zın ger­çek­leş­me­me­si­dir. Zira Allah Teâlâ, ki­ta­bında haber ver­diği gibi, ta­lep­le­rini ulaş­tır­mak için her­hangi bir ferde doğ­ru­dan hitap etmez:

“Allah bir in­sanla ancak vahiy yo­luyla veya perde ar­ka­sın­dan ko­nu­şur yahut bir elçi gön­de­rip iz­niyle ona di­le­di­ğini vah­ye­der. (Çünkü) O yü­ce­ler yü­ce­si­dir, hakîm (hüküm ve hik­met sa­hibi)dir.”¹⁹

Şu halde Allah (c.c) emir­le­rini sa­dece pey­gam­beri va­sı­ta­sıyla ulaş­tır­makta ve O’na itaat, pey­gam­ber(ler)e itaat ol­mak­sı­zın ger­çek­le­şe­me­mek­te­dir. Öy­leyse pey­gam­ber bir şey em­ret­ti­ğinde veya bir şey ya­sak­la­dı­ğında bunu kendi şahsî yet­kisi ile yap­maz; bi­la­kis o bunu Allah’ın el­çisi sı­fa­tıyla yapar. Allah biz­zat ‘Ra­sûle itaat’ mev­zu­unda kesin bir emir ve­rince, do­laylı bir şe­kilde de olsa, Ra­sûle itaat ha­ki­katte ‘Allah’a itaat’ ol­mak­ta­dır. Bu nokta Kur’ân-ı Kerîm’de açık bir şe­kilde şu ifa­deyle or­taya kon­muş­tur: “Kim Ra­sûle itaat ederse, mu­hak­kak Allah’a itaat etmiş olur.”²⁰”²¹

Hal böyle iken pey­gam­bere boyun eğ­me­yip isyan ede­nin âkı­beti de el­bette azâb ola­cak­tır: “Kim (de) Allah’a ve Ra­sû­lüne isyan eder (emir­le­rini din­le­mez ve kabul etmez)se, (mu­hak­kak) ona (ve ben­zer­le­rine) içinde ebedî ka­la­cak­ları ce­hen­nem ateşi var­dır.”²² Çünkü “Allah ve Ra­sûlü bir işte hüküm ver­diği zaman, gerek mümin bir erkek ve ge­rekse mümin bir kadın için, o işi kendi is­tek­le­rine göre seçme hakkı yok­tur. Her kim Allah ve Ra­sû­lüne karşı ge­lirse, apa­çık bir sa­pık­lığa düş­müş olur.”²³

Ha­kiki mü­min­ler zaten rah­me­tin ve kur­tu­lu­şun ad­re­sini bilen ve daha dün­yada iken bu rah­met ka­pı­sın­dan geç­miş olan­lar­dır: “Mümin er­kek­ler ve mümin ka­dın­lar bir­bir­le­ri­nin ve­lî­leri (dost­ları ve yar­dım­cı­ları)dır. İyi­liği em­re­der­ler, kö­tü­lük­ten men eder­ler, na­mazı dos­doğru kı­lar­lar, ze­kâtı ve­rir­ler, Allah’a ve Ra­sûlü’ne itaat eder­ler. İşte Allah bu kim­se­lere rah­met ede­cek (ba­ğış­la­ya­cak)tır. Şüp­he­siz Allah mut­lak gâ­lip­tir, hüküm ve hik­met sa­hi­bi­dir.”²⁴

RASÛLULLAH (S.A.V.)’A İTTİBÂ

İt­tibâ, lü­gatte ar­dın­dan git­mek, izini takib etmek, ma­na­sın­da­dır.²⁵ Ra­sûle it­tibâ da onun izin­den gi­de­bil­mek, sün­ne­tini ya­şa­mak­tır. Allah’ı sev­di­ğini iddia eden Müs­lü­man onun gön­der­diği el­çiye tâbi ola­rak onun sün­net-i se­niy­ye­sini hayat düs­tûru edi­nir: “(Ha­bî­bim!) De ki: Eğer siz (ger­çek­ten) Allah’ı se­vi­yor­sa­nız bana uyu­nuz ki Allah (c.c) da sizi sev­sin ve gü­nah­la­rı­nızı ba­ğış­la­sın. (Çünkü) Allah çok esir­ge­yici ve çok ba­ğış­la­yı­cı­dır.”²⁶

Ki­şi­nin Ra­sû­lul­lah’a olan mu­hab­beti, ona itaat ve tâ­bi­iy­yeti ile te­za­hür eder. İmam Şafî’den nak­le­di­len şu be­yit­ler bu ger­çeği pek güzel ifade et­mek­te­dir:

Allah’a isyan edi­yor­sun ve de ‘O’nu se­vi­yo­rum.’ di­yor­sun / Öm­rüme yemin olsun ki bu gö­rül­me­miş bir kı­yas­tır,

Şayet sev­gin sadık ol­saydı, ona itaat eder­din / Zira seven, sev­di­ğine tam bir itaat içe­ri­sin­de­dir.

“Ve mu­hak­kak sen, el­bette yüce bir ahlâk üze­re­sin.”²⁷ ifa­de­siyle biz­zat Cenâb-ı Hakk ta­ra­fın­dan övü­len Ra­sû­lul­lah, en kemâl ah­lâkî va­sıf­ları cem’ ede­rek, ge­tir­miş ol­duğu Kur’ân-ı Kerîm ile bü­tün­leş­miş­tir.²⁸ Bütün in­san­lık için en güzel ör­nek­lik on­da­dır:

“(Ey iman eden­ler!) An­dol­sun ki siz­den, Allah’a ve ahi­ret gü­nüne ka­vuş­mayı uman­lar ve Allah’ı çokça zik­re­den kim­se­ler için Ra­sû­lul­lah’ta (uyu­la­cak) en güzel bir örnek(lik) var­dır.”²⁹

Bu itaat ve in­kı­yâd öyle has­sas­tır ki; hiç kimse pey­gam­be­rin sün­neti-i se­niy­yesi üze­rinde bir ölçü ve hayat tarzı gö­re­mez, yoksa belki de far­kına var­ma­dan hüs­rân çu­kur­la­rına yu­var­la­nır da uyan­dı­ğında pek geç olur:

“Ey iman eden­ler! Allah’ın ve Re­sû­lü­nün önüne geç­me­yin. Allah’tan kor­kun. Şüp­he­siz Allah hak­kıyla işi­ten­dir, hak­kıyla bi­len­dir. Ey iman eden­ler! Ses­le­ri­nizi pey­gam­be­rin se­si­nin üs­tüne yük­selt­me­yin. Bir­bi­ri­nize ba­ğır­dı­ğı­nız gibi, pey­gam­bere yük­sek sesle ba­ğır­ma­yın; yoksa amel­le­ri­niz boşa gider de siz far­kına (bile) var­maz­sı­nız.”³⁰

O (s.a.v.)’na ya­pı­la­cak en ufak bir hür­met­siz­lik dahî gazab-ı ilâ­hî­nin da­vet­çisi olur:

“(Ey mü­min­ler!) Pey­gam­beri, kendi ara­nızda bir­bi­ri­nizi ça­ğı­rır gibi ça­ğır­ma­yın. İçi­niz­den, bi­rini siper edi­ne­rek sı­vı­şıp gi­den­leri mu­hak­kak ki Allah bil­mek­te­dir. Bu se­beple, onun em­rine ay­kırı dav­ra­nan­lar, baş­la­rına bir belâ gel­me­sin­den veya ken­di­le­rine çok elemli bir azap isa­bet et­me­sin­den sa­kın­sın­lar.”³¹

Zaten sün­nete sım­sıkı sa­rıl­ma­mızı bil­di­ren de Ra­sû­lul­lah’tır:

“Benim sün­ne­time ve Râşid Ha­lî­fe­le­rin sün­ne­tine sa­rı­lın, bun­lara azı diş­le­ri­nizle (sım­sıkı) sa­rı­lın ve (din adına) son­ra­dan or­taya çıkan iş­ler­den uzak durun çünkü son­ra­dan or­taya çıkan her (böyle) iş sa­pık­lık­tır.”³² “Müs­lü­man­la­rın ara­sında çı­ka­bi­le­cek her türlü ih­ti­lâ­fın kesin çözüm yolu ‘sün­net-i se­niyye’ye sa­rıl­mak­tır.”³³ Üm­me­tin bir­liği ve dir­liği ancak bu şe­kilde temin edi­le­bi­lir.

Zik­ro­lu­nan âyet-i ke­rî­me­ler, de­ği­şik ifade ve üs­lup­larla ‘pey­gam­bere tâbi olma’nın mec­bu­ri­yeti üze­rinde güçlü bir vurgu yap­makta ve ra­sûle iman eden bir kim­se­nin ona ‘tâbi olmak’la mü­kel­lef bu­lun­du­ğunu gös­ter­mek­te­dir. Bunun se­bebi açık­tır: “Pey­gam­ber in­san­lara, öğ­ret­tiği ve teb­lîğ et­tiği hu­sus­la­rın pra­tik bir ör­ne­ğini or­taya koy­mak üzere gön­de­ril­miş­tir. Onun me­sajı, şi­hâhî ta­lim­lerle mah­dûd de­ğil­dir. Fi­il­leri de ha­ya­tın doğru yö­nünü takip etme, öğ­renme ve keş­fetme ça­ba­sında aynı de­re­cede mü­him­dir.”³⁴

“…İşte o (pey­gam­ber) on­lara iyi­liği em­re­der, on­ları kö­tü­lük­ten me­ne­der, on­lara temiz/hoş şey­leri helâl, (ken­di­le­rince helal say­dık­ları) pis ve mur­dar şey­leri de haram kılar. Onlar(ın sır­tın)dan ağır yükü ve üzer­le­rinde olan zin­cir­leri (zor tek­lif­leri) kal­dı­rır. Artık ona iman eden, ona hür­met eden, ona yar­dım eden ve onunla bir­likte gön­de­ri­len nûra (Kur’ân’a) uyan­lar var ya, işte (dünya ve ahi­rette) kur­tu­luşa eren­ler sa­dece on­lar­dır.”³⁵

RASÛLULLAH (S.A.V.)’A MUHABBET

“Üç (güzel) has­let var­dır ki, bun­lar kimde bu­lu­nursa o, ima­nın ta­dına varır (imanı kâmil olur): Allah ve Ra­sû­lünü (bu iki­sin­den başka) her­kes­ten fazla sev­mek, sev­diği (kar­deşi)ni Allah için sev­mek, Allah Teâlâ ken­di­sini küfür ba­tak­lı­ğın­dan kur­tar­dık­tan sonra tek­rar küfre dön­meyi, ateşe atıl­mak gibi çir­kin ve teh­li­keli gör­mek.”³⁶

Hiç şüphe yok ki Ra­sû­lul­lah’ı sev­mek iman­dan­dır. Allah Tâlâ’dan sonra en çok se­vil­mesi ge­re­ken odur. Bir Müs­lü­man için onun mu­hab­be­tin­den ha­ber­siz ve mah­rum olmak ima­nına halel ge­ti­rir. Bu be­dîhî ha­ki­kat Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle bil­di­ril­miş­tir:

“(Ra­sû­lüm on­lara) de ki: Eğer ba­ba­la­rı­nız, oğul­la­rı­nız, kar­deş­le­ri­niz, eş­le­ri­niz, hısım ak­ra­ba­nız, ka­zan­dı­ğı­nız mal­lar, ke­sâda uğ­ra­ma­sın­dan kork­tu­ğu­nuz ti­ca­ret, hoş­lan­dı­ğı­nız mes­ken­ler; size Allah’tan, Ra­sû­lün­den ve Allah yo­lunda cihad et­mek­ten daha sev­gili ise, artık Allah em­rini ge­ti­rin­ceye kadar bek­le­yin. Allah fâ­sık­lar top­lu­lu­ğunu hi­da­yete er­dir­mez.”³⁷

Gö­rül­düğü üzere Allah ve ra­sû­lü­nün sev­gi­si­nin üs­tünde bir sevgi be­lâ­la­rın da ha­ber­cisi ve da­vet­çi­si­dir. O se­beple mümin, pey­gam­beri kendi öz ca­nın­dan da daha çok sever ve sev­me­li­dir de. Efen­di­miz (s.a.v.) bu hu­susta, Hz. Ömer’i ve onun şah­sında bütün mü­min­leri ikaz ede­rek: “Nef­sim, kud­ret elinde olan Allah’a yemin olsun ki; beni kendi ca­nın­dan (da) daha çok sev­me­dikçe ger­çek mümin ol­maz­sın.” bu­yur­muş­tur.³⁸

Zira “Pey­gam­ber, mü­min­lere kendi can­la­rın­dan daha ya­kın­dır.”³⁹ O öyle bir pey­gam­ber­dir ki, bizim sizin sı­kın­tıya uğ­ra­ma­nız ona çok ağır gelir, o biz­lere çok düş­kün­dür, mü­min­lere karşı çok şef­katli ve çok mer­ha­met­li­dir.⁴⁰

Üm­me­tine, on­lar­dan yakın olan ve on­la­rın üze­rine tit­re­yen bir pey­gam­be­rin mu­hab­be­tiyle yanıp tu­tuş­ma­mak ger­çek­ten mah­ru­mi­yet­tir.

“Şayet bir kimse; asâ­le­tin­den yahut ce­sa­re­tin­den yahut yu­mu­şak huy­lu­lu­ğun­dan yahut il­min­den yahut te­vâ­zu­un­dan yahut tak­vâ­sın­dan yahut zühd ve ve­râ­ın­dan yahut ak­lı­nın mü­kem­mel­li­ğin­den yahut kav­ra­yı­şı­nın üs­tün­lü­ğün­den yahut ede­bin­den yahut güzel ah­lâ­kın­dan yahut güzel ko­nuş­ma­sın­dan yahut hüsn-i mu­â­şe­re­tin­den yahut iyi­lik ve ha­yır­se­ver­li­ğin­den yahut şef­kat ve mer­ha­me­tin­den yahut da bu gibi üstün va­sıf­lar­dan do­layı sevil(ebil)iyor ise, bütün bu güzel ah­lâk­la­rın ve üstün va­sıf­la­rın ken­di­sinde bir araya gel­diği ve bü­tün­leş­tiği bir kim­se­nin hali nasıl olur (bir dü­şü­nün)? Dik­kat edi­niz, bu (bah­so­lu­nan şahıs) ancak Rasûl-i Ekrem (s.a.v.) Efen­di­miz (değil mi)dir! O ki hem maddî hem de ma­nevî ola­rak en mü­kem­mel sû­rette ya­ra­tıl­mış­tır…”⁴¹

Mu­hab­bet hu­su­sunda ashâb-ı kirâm Ra­sû­lul­lah (s.a.v.)’a cân u gö­nül­den bağ­lan­mış kim­se­ler ola­rak biz­lere en güzel mi­sal­dir­ler. Kâ­i­nâ­tın Efen­disi için sa­dece mal­la­rını değil can­la­rını da ver­meye ha­zır­dı­lar. Öyle ki hiç te­red­düt et­me­den “Anam-babam sana fedâ olsun Yâ Ra­sû­lal­lah!”⁴² di­ye­rek ne­fis­le­rin­den geç­miş­tir­ler. Mu­hab­bet­leri o de­rece idi ki ve­fâ­tın­dan sonra pey­gam­ber (s.a.v.)’in ismi anılsa yahut onu ha­tır­la­ta­cak bir şey olsa hemen göz­leri yaş­larla do­lardı.⁴³

Bir de­fa­sında Efen­di­miz (s.a.v.) şöyle bu­yur­muş­tur: “Üm­me­tim­den beni en çok se­ven­ler­den bir kısmı (da) ben­den sonra gelip ai­lesi ve malı pa­ha­sına beni gör­müş ol­mayı is­te­ye­cek kim­se­ler­dir.”⁴⁴ Biz­ler de bu ne­bevî müj­deye nâil olmak is­te­yen Müs­lü­man­lar ola­rak, bu kutlu zin­ci­rin bir hal­kası olmak için Ra­sû­lul­lah’ın izin­den git­meli ve onun sün­ne­tini ya­şa­yıp ya­şat­ma­lı­yız. Çünkü bu dün­yada -has­bel­ka­der- kom­şu­lu­ğuyla mü­şer­ref ola­ma­dıy­sak da ahi­rete ona komşu ol­ma­nın yolu budur: “Kim benim sün­ne­timi ihyâ ederse (ya­şarsa) beni sev­miş olur. Beni seven de cen­nette be­nimle be­ra­ber olur.”⁴⁵

“(Kı­ya­mette) kişi sev­diği ile be­ra­ber-dir.”⁴⁶ Bu se­beple kimi sev­di­ği­mize dik­kat etmek mec­bu­ri­ye­tin­de­yiz. Mâ­zal­lah, bizim sevip ahbâb ol­du­ğu­muz kimse Allah ka­tında mak­bûl değil ise hüs­râna uğ­ra­rız. Şayet sev­di­ği­miz, ha­bî­bi­miz Allah’ın Ra­sûlü olur ise ve bu mu­hab­be­tin me­sû­liy­ye­tini ye­rine ge­ti­re­bi­lir­sek, o zaman ebedî sa­a­dete nâil olu­ruz. İşte bu şuur ve his­si­yat ile bir ömür sür­mek biz­lere de nasîb olsun…

“Mu­hab­bet­ten Mu­ham­med oldu hâsıl

Mu­ham­med­siz mu­hab­bet­ten ne hâsıl!”

1. Buhârî, İman, 2, Tefsîr, 30; Müslim, İman, 21; Tirmizî, İman, 3; Nesâî, İman, 13 ↩︎
2. A’râf, 7/158 ↩︎
3. Ahzâb, 33/40 ↩︎
4. Teğâbün, 64/8 ↩︎
5. Fetih, 48/8-9 ↩︎
6. Fetih, 48/13 ↩︎
7. Müslim, İman, 240; Ahmed b. Hanbel, II, 317, 350 ↩︎
8. Buhârî, İman, 17; Müslim, İman, 36; Ebû Dâvûd, Cihâd, 104; Tirmizî, İman, 2; Nesâî, Tahrîmu’d-dem, 1, İman, 15 ↩︎
9. Nûr, 24/62 ↩︎
10. Nisâ, 4/59 ↩︎
11. Nisâ, 4/65 ↩︎
12. Nûr, 24/54 ↩︎
13. Mâlik, Kader, 3 ↩︎
14. Âl-i İmrân, 3/132 ↩︎
15. Nisâ, 4/69 ↩︎
16. Ahzâb, 33/71 ↩︎
17. Bkz. Âl-i İmrân, 3/32; Mâide, 5/92, Enfâl; 8/1, Muhammed, 47/33; Mücâdele, 58/13; Teğâbün, 64/12 ↩︎
18. Nûr, 24/56; Nisâ, 4/42, 115 ↩︎
19. Şûrâ, 42/51 ↩︎
20. Nisâ, 4/80 ↩︎
21. Osmânî, Sünnetin Değeri ve Bağlayıcılığı, 22-23 ↩︎
22. Cin, 72/23 ↩︎
23. Ahzâb, 33/36 ↩︎
24. Tevbe, 9/71 ↩︎
25. Fîrûzâbâdî, el-Kâmûs, 706 (t-b-’a maddesi). ↩︎
26. Âl-i İmrân, 3/31 ↩︎
27. Kalem, 68/4 ↩︎
28. Müslim, Müsâfirîn, 139; Ebû Dâvûd, Tatavvu’, 27; Nesâî, Kıyâmu’l-leyl, 2; İbn Mâce, Ahkâm, 14 ↩︎
29. Ahzâb, 33/21 ↩︎
30. Hucurât, 49/1-2 ↩︎
31. Nûr, 24/63 ↩︎
32. Ebû Dâvûd, Sünnet, 6; Tirmizî, İlim, 16; İbn Mâce, Mukaddime, 6 ↩︎
33. Çakan, Seçme Hadîsler, 69 ↩︎
34. Osmânî, Sünnetin Değeri ve Bağlayıcılığı, 25 ↩︎
35. A’râf, 7/157 ↩︎
36. Buhârî, İman, 9, 14, İkrâh, 1; Müslim, İman, 67, 68 ↩︎
37. Tevbe, 9/24 ↩︎
38. Buhârî, Eymân, 3; Ahmed b. Hanbel, IV, 233, 336, V, 293 ↩︎
39. Ahzâb, 33/6 ↩︎
40. Bkz. Tevbe, 9/128 ↩︎
41. Sirâcüddîn, Muhammedü’r-Rasûlullâh, 11 ↩︎
42. Buhârî, Cenâiz, 3, Savm, 4, 56, Kefâle, 4, Şehâdât, 30, Megâzî, 18, Nikâh, 107, Eşribe, 20, Edeb, 68, Eymân, 3; Müslim, İman, 52, 329, Salât, 221, Mesâcid, 147, 309, Cenâiz, 103, Cihâd, 132, 136, İmâre, 161, Ru’yâ, 17; Ebû Dâvûd, Tahâre, 75, Salât, 11, 125, Harâc, 35, Eymân, 13, Edeb, 20; Tirmizî, Ru’yâ, 10, Tefsîru’l-Kur’ân, 5, 21, De’avât, 46, 131, 144, Menâkıb, 16, 46; Nesâî, Tahâre, 48, İftitâh, 15, Tatbîk, 73, Cenâiz, 11, 103, Sıyâm, 85, İstiâze, 1; İbn Mâce, Salât, 10, Sadakât, 17, Menâsik, 56, Duâ, 9, Zühd, 35 (Burada atfolunanların dışında, bu ifâdenin yer aldığı daha birçok hadîs-i şerif vardır.) ↩︎
43. Sirâcüddîn, Muhammedü’r-Rasûlullâh, 602-603 ↩︎
44. Müslim, Cennet, 12 ↩︎
45. Tirmizî, İlim, 16 ↩︎
46. Buhârî, Edeb, 96; Müslim, Birr, 165; Ebû Dâvûd, Edeb, 123; Tirmizî, Zühd, 50, De’avât, 105 ↩︎