Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Sadıklar”la Beraber Olma Mecburiyeti

34. Sayı · 2014/2

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

“Ey iman eden­ler, Allah’tan kor­kun da; “sâ­dık­lar”la be­ra­ber olun.”1

İlâhi me­sa­jın teh­dit­kâr ifa­de­sin­den çok net ola­rak an­la­şı­lı­yor ki, “sâ­dık­lar”la be­ra­ber olmak mü’minim di­yen­ler için bir mec­bu­ri­yet olup bu hu­susta mu­hay­yer­lik yok­tur. Yani “sâ­dık­lar”la be­ra­ber olsam da olur, ol­ma­sam da olur tar­zında bir ha­re­ket ve dav­ra­nış ser­bes­tisi İs­lâmi açı­dan dü­şü­nü­le­mez. O halde “sâdık” ve “sâ­dık­lar” kim­ler­dir ki, Rab­bi­miz bu be­ra­ber oluş mec­bu­ri­ye­tini ge­tir­miş­tir?

İki ana kay­na­ğı­mıza, yani Kur’an ve Sün­net’e bak­tı­ğı­mızda sâ­dık­lar ola­rak: Özü sözü bir olan­ları, sö­zü­nün eri, sa­mimi ve dü­rüst olan­ları, mutemed/güvenilir olan­ları, yalan, hile ve hud’ası ol­ma­yan­ları (kar­şı­sın­da­ki­leri al­dat­ma­yan­ları) gör­mek­te­yiz.

Çokça kul­lan­dı­ğı­mız sa­da­kat, sâdık, sıd­dîk, tas­dik.. “sıdk” kay­nak­lı­dır. Hatta es­ki­ler “sıdk u sa­da­kât” şek­linde kul­la­nır­lardı. Yani ikinci ke­lime bir ma­nada bi­rinci ke­li­meyi açık­la­mış olurdu.

“Sıdk u sa­dâ­kat” de­yince de ak­lı­mıza ilk ola­rak Ya­ra­tı­cı­mız’a tâ ezelde ver­di­ği­miz; “belâ” (evet) sözü gelir. “Ben sizin Rab­bi­niz değil miyim?” ilahi hi­ta­bına karşı; “el­bette evet” şek­lin­deki ta­ah­hü­dü­müze gös­te­re­ce­ği­miz “sa­dâ­kat” sâ­dık­lı­ğın te­me­lini ve özünü teş­kil eder. “Rab” ke­li­me­si­nin muh­te­vâsı en geniş ma­nâsı, “Yâ Rabbe’l-Beyt” (Ey Kâbe’nin sa­hibi) ka­lı­bın­daki ma­na­dır. O bizim Rab­bi­miz yani sa­hi­bi­miz biz ise O’nun kul ve kö­le­le­ri­yiz. Kö­le­nin sa­hi­bine is­yanı dü­şü­nü­le­bi­lir mi? İsyan edip et­me­di­ği­mizi gös­te­ren iki “mihek taşı” var: Kur’an ve Sün­net…

Eğer, dü­şünce-söz-fiil-dav­ra­nış ve amel­le­ri­mizde bu iki temel kay­nağa mu­ha­le­fet varsa; köle efen­di­sine isyan edi­yor de­mek­tir. Me­se­leye bu vâ­di­den yak­laş­tı­ğı­mızda man­za­ra­nın hiç de iç açıcı ol­ma­dığı akıl sa­hip­le­rince ka­bulde zor­la­nı­la­cak bir husus ol­masa ge­rek­tir. Ça­resi; ciddi ma­nada bir “tevbe” ve sa­mimi “is­tiğ­far”dır. “Ğafûr” ve “Rahîm” olan Rab­bi­mize sı­ğın­mak­tan başka ça­re­miz mi var? iti­râfı ile bu faslı hi­tama er­di­re­lim.

Ge­le­lim “Kur’an-ı Mübin”imiz­den mevzu ile alâ­kalı diğer bil­gi­len­meye:

Hak Teâlâ Haz­ret­leri, En’âm Sû­resi 146. ve Zümer Sû­resi 74. âye­tinde biz­zat ken­di­si­nin, sö­zünü ye­rine ge­ti­ren ma­na­sında “sâdık” ol­du­ğunu beyan bu­yu­rur. Nisâ Sû­resi 122. âye­tinde ise “Allah’tan daha doğru sözlü kim­se­ler ola­ma­ya­cağı” fer­man bu­yu­ru­lur.

Pey­gam­ber­le­rin “sâ­dık­lar” ol­duk­la­rına Yûsuf Sû­resi 51. âye­tinde; Me­lek­le­rin sa­da­ka­tine, Hicr Sû­resi 64. âye­tinde temas bu­yu­rul­duk­tan sonra mü’min­le­rin de sonu ölüm de olsa sâ­da­kat ehli ol­ma­ları vur­gu­la­nır.2

Allah yo­lunda cihad eden­ler “sâ­dık­lar”dan­dır.3

İş cid­diye bin­di­ğinde sa­dâ­ka­tin ehem­mi­yeti; Mu­ham­med Sû­resi 21. âye­tinde vur­gu­la­nır.

Allah’a ve Pey­gam­ber’e yar­dım eden­le­rin “sâ­dık­la­rın” tâ ken­di­leri ol­duğu beyan bu­yu­ru­lur.4

Ba­kara Sû­resi’nin 177 âyeti ise; “sâ­dık­lar”ı şöy­lece sı­ra­lar:

  1. Allah’a iman edenler
  2. Âhiret Günü’ne iman edenler
  3. Meleklere iman edenler
  4. Kur’an’a iman edenler
  5. Peygamberlere iman edenler
  6. Sevdiği servetinden; yakınlarına, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, ihtiyacını arz edenlere, köle ve esirlere infak edenler
  7. Namazını ta’dîl-i erkânla kılanlar
  8. Zekâtını hakkıyla verenler
  9. Andlaşmalarına sâdakat gösterenler
  10. Sıkıntı, kıtlık, elem, keder zamanlarında sabredenler.

Pey­gam­ber Efen­di­miz ise; “sâdık ti­ca­ret er­ba­bı­nın; Pey­gam­ber­ler, şe­hid­ler ve sâ­lih­lerle be­ra­ber ola­ca­ğını haber verir.5

Bütün bun­lar­dan sonra bize kalan söy­le­ne­cek söz: “Âmennâ ve sad­dakna” (İman ettik ve tas­dik­le­dik) de­mek­tir.

Niçin “sâ­dık­larla” be­ra­ber ola­ca­ğı­mız an­la­şıl­dı­ğına göre, ge­le­lim ne­re­lerde be­ra­ber ola­ca­ğı­mıza: “Sâ­dık­larla ne­rede be­ra­ber ola­ca­ğız? so­ru­su­nun ce­vabı: “Her yerde” şek­linde ola­cak­tır. Zira “sâ­dık­lar”dan ol­ma­nın öl­çü­leri yu­ka­rıda işa­ret et­ti­ği­miz âyet-i ke­ri­me­lerde vu­zûha ka­vuş­muş ol­du­ğuna göre, mez­kûr ev­safa sahip olan­lara zâten “sâdık” de­nil­mek­te­dir. Böyle olunca da böy­le­le­riyle her hu­susta ve her yerde be­ra­ber olun­mak mec­bu­ri­yeti var­dır.

  • Dostlarımızı “sâdıklar”dan seçeceğiz.
  • Sâdıklarla hem-meclis olacağız.
  • Evlilikleri “sâdıklar”la yapacağız.
  • İş ortaklarımızı “sâdıklar”dan seçeceğiz.
  • Alış-verişleri “sâdıklar”dan yapmaya gayret edeceğiz.
  • Âile dostlukları kurarken, çocuklarımıza okul ve arkadaş seçerken aynı hassasiyeti göstereceğiz.
  • Komşuluklar, yolculuklar ve her türlü yakınlık ve beraberlikler “sâdıklar”la olacaktır.

Mâ­nevi va­sa­tın zi­ya­de­siyle kirli ve bozuk ol­duğu gü­nü­müzde ol­dukça zor bir kul­luk va­zi­fe­sin­den bah­set­ti­ği­mi­zin far­kın­da­yız. Ancak şu iki ka­i­deyi unut­ma­ya­lım:

  1. Tamamına ulaşamadıklarımızın, tamamını terk etmemiz gerekmez. Yapabildiklerimizi yapar, yapamadıklarımız için affımızı niyaz ederiz
  2. “Her zorluğun mukabilinde bir kolaylık vardır”, zahmet rahmetsiz olmaz. Bunun da karşılığı rızây-ı Bârî ve Cennet’tir.

“Sâ­dık­lar”la dün­yada da Cen­nette de be­ra­ber olmak duâ ve ni­yazı ile…

  1. Tevbe,10/119. ↩︎
  2. bkz. Ahzâb, 33/23-24 ve 35. ↩︎
  3. bkz. Hucurât, 49/15. ↩︎
  4. bkz. Haşr, 59/8. ↩︎
  5. bkz. Tirmizi, Büyû’. ↩︎