Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Şahsiyyet ve İzzet

3. Sayı · 2006/3

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Bugün, “kim­lik” ke­li­me­siyle ifade edi­len “şah­si­yet”i, milli kül­tür oluş­tu­rur. Milli kül­tü­rün ise, temel taşı DİN’dir. Doğ­ru­lar, yan­lış­lar, ah­lâ­kî­ler ve gayr-ı ah­lâ­kî­ler hepsi din kay­nak­lı­dır. Örf ve âdet­ler, te­lak­ki­ler, tarih şuuru ve cüm­le­si­nin; ge­riye doğru uza­nıl­dı­ğında o mil­le­tin di­nine is­ti­nad et­tiği bi­li­nen bir ger­çek­tir. Zira ilk insan hemen dine mu­ha­tap olmuş ve ona var­lık­la­rın isim­le­rini bile din yani ALLAH (cc.) öğ­ret­miş­tir.i Öy­leyse, gü­nü­müzde dinle tezat teş­kil et­ti­ğine şahid ol­du­ğu­muz örf ve âdet­ler, zaman içe­ri­sinde din­den uzak­laş­ma­nın so­nu­cunda, din dışı kal­mış­lar ve temiz as­liy­yet­le­rini yi­tir­miş­ler­dir.

Tah­rif­siz din ve örf, ger­çek şah­si­yet olu­şu­mu­nun ka­pı­sını açar. Bu se­beple, şah­si­yet olu­şu­mu­nun te­meli Pey­gam­ber­lere da­ya­nır. Onlar Rab­banî eği­timle şah­si­yet­le­rini ka­zan­mış­lar­dır. Kur’an- Kerim’de “üsve-i ha­sene” (en güzel nu­mune-i im­ti­sal) ola­rak ifade bu­yu­ru­lanii Ra­sû­lul­lah (sav.) Efen­di­miz’in mü­ba­rek şah­si­ye­ti­dir. Bu du­rumda çok rahat bir şe­kilde ifade ede­bi­li­riz ki; ger­çek şah­si­yet ön­der­leri Pey­gam­ber­ler­dir. En so­nun­cusu, bütün coğ­raf­ya­la­rın ve ge­le­cek bütün ta­rihi dö­nem­le­rin şah­si­yet ön­deri; Haz­reti Mu­ham­med Mus­tafa’ (sav.) dır.

Şu halde şah­si­yet me­se­lesi bir iklim ve eği­tim me­se­le­si­dir. Ne­bevî ik­limde ve Pey­gam­ber eği­ti­minde olursa, ger­çek İs­lâmî şah­si­yet ve kim­lik te­şek­külü ga­ranti al­tına alın­mış olur. Bugün Ne­bevî ik­li­min ger­çek ma­nada oluş­ması im­kân­sız ise de, Kitap ve Sün­net’e ola­bil­di­ğince bağlı kal­mak üzere oluş­tu­ru­la­cak bir ik­limde, şah­si­yeti kı­vama ermiş Müs­lü­man­la­rın ye­tiş­mesi imkân dışı de­ğil­dir.

Şah­si­yet te­şek­kü­lünde; ma­su­mi­ye­tin çok önemli bir yeri ol­duğu gibi, örnek şah­si­ye­tin insan ol­ması, mi­sa­lin te­o­ri­den değil pra­tik­ten ve­ril­mesi, fev­ka­lade mü­him­dir.

Ce­mi­ye­tin önüne şah­si­yet ör­neği ola­rak ko­ya­bi­le­cek­le­ri­miz­den ikin­cisi; Rab­bi­mi­zin “Allah’tan hak­kıyla ancak ilim sa­hip­leri kor­kar.”iii bu­yur­duğu, âmil, mut­takî ve salih âlim­ler­dir. Yani bizim dün­ya­mı­zın önder ve reh­ber ola­bi­le­cek örnek şah­si­yet­le­ri­dir ki; bugün çok ih­ti­yaç duy­du­ğu­muz, buna karşı da bul­makta çok zor­lan­dı­ğı­mız kim­se­ler­dir.

Şah­si­yet, izzet ve onuru, iti­mad-ı nefsi (öz­gü­veni) ve say­gın­lığı be­ra­be­rinde ge­ti­rir. Şah­si­yet; sa­hi­bine iti­bar ve hür­met ka­zan­dı­rır, sevgi ve il­giye sebep olur. Şah­si­yetli kim­se­nin, sözü din­le­nir, ken­di­sin­den çe­ki­ni­lir. Hiz­met sa­hası ge­niş­ler ve ufku açık olur.

Şah­si­ye­tin ge­lişme ve ko­run­ması, yar­dım­laşma, da­ya­nışma ile ya­kın­dan ala­ka­lı­dır. Yal­nız­lık gev­şe­tir ve za’f mey­dana ge­ti­rir. Yani, şah­si­yet sa­hip­leri mü­ca­de­le­le­rinde yal­nız ka­lır­larsa, insan ol­ma­ları ha­se­biyle ümit­siz­liğe düşüp bir ke­nara çe­ki­le­bi­le­cek­leri gibi, her­kes deli de ben mi akıl­lı­yım di­ye­rek çiz­gi­le­rini ko­ru­ya­ma­ya­bi­lir­ler. “Ma­ri­fet il­ti­fata tâ­bi­dir, müş­te­ri­siz meta za­yi­dir.” demiş es­ki­ler… Bu se­beple hem şah­si­yet­li­ler da­ya­nış­ması hem şah­si­yet mü­ca­de­lesi ve­ren­leri sa­hip­len­mek ka­çı­nıl­maz­dır.

Dünya sev­dası, yani; para makam, iti­bar, lüks hayat, rahat ve ikbal düş­kün­lüğü; şah­si­yet tör­pü­le­ri­dir. Bun­lar, do­yumu ol­ma­yan nes­ne­ler ol­duk­la­rın­dan, bun­ları he­def­le­yen­ler­den şah­si­yet sa­hip­leri ye­tiş­mez.

Şah­si­yet ge­liş­tir­me­nin ilacı; ölümü ve ahi­reti bol ha­tır­la­ma­dır. Dünya ve dün­ya­lık­ları hiç­le­me­dir. Fâni emel­ler ye­rine ka­lıcı he­def­lere yö­nel­me­dir. Dünya ha­ya­tında mü­ca­dele, fakr ve çi­leyi göze al­ma­dır. İs­lâmî şah­si­ye­ti­nin ge­re­ğini ifa eder­ken ayıp­lan­mayı önem­se­me­mek­tir.

Şah­si­yet nok­san­lığı; ba­tıl­lara ta­vize, ba­tıla hak kis­vesi giy­dir­meye ve aşa­ğı­lık komp­lek­sine sebep olur. Ken­dini ve de­ğer­le­rini in­kâra gö­tü­rür. Bi­ri­le­rine ya­ranma uğ­runa temel de­ğer­le­rin­den is­tifa onur­suz­lu­ğuna mü­eddî olur. Ezik­lik, temel dav­ra­nış bi­çimi ha­line gelip, öz­gü­ven erir gider. Mil­let­le­ra­rası plat­form­larda var­lığı ile yok­luğu eşit hale gelir. Da­va­sını ve hak­kını sa­vu­na­maz. Ba­tıl­lar­dan medet um­mayı âdet ha­line ge­ti­rir. Fik­rini ve te­zini sa­vu­nur­ken, kendi kay­nak­la­rını bir ke­nara bı­ra­kıp, ima­nı­nın ve cev­he­ri­nin düş­man­la­rına atıf­larda bu­lu­nur. Ciddi bir hiz­met ko­nusu kar­şı­sına çık­tı­ğında te­red­düt gös­te­rir. Allah’la ve Müs­lü­man­larla mu­ta­ba­kat ara­ya­ca­ğına, ev­ham­la­rı­nın güç ha­line ge­tir­diği kof güç odak­ları ile mu­ta­ba­kat (uz­laşma) arar. Bir Müs­lü­ma­nın vaz­ge­çil­mez ön­ce­liği olan; “Allah’ı mem­nun etmek” ye­rine, şaş­kın kul­ları mem­nun et­meye ça­lı­şır. Rab­bi­miz, Müs­lü­man şah­si­yeti ; “ayıp­la­yan­la­rın ayıp­la­ma­sına al­dır­maz” diye tarif bu­yu­rur­keniv o, Hak’tan na­sip­le­ne­me­miş kul­la­rın ten­kit ve ayıp­la­ma­sına mu­ha­tap ol­ma­mak için, kim­lik­siz­leş­ti­ğine on­ları inan­dır­maya ça­lı­şır. Mu­ha­lif­leri ken­di­sine İs­lâmî kim­liği ya­kış­tır­dığı halde o, ken­di­sini bir takım “-cıcı ve -cici”lik­lerle ir­ti­bat­lan­dır­maya gay­ret gös­te­rir.

Şah­si­yetle izzet ara­sında doğ­ru­dan bir mü­na­se­bet var­dır. Yani, ne kadar şah­si­yet o kadar izzet de­mek­tir. Onur ve iz­zeti ara­yan­lar, şah­si­yet­le­rini bul­maya ve ona sahip çık­maya ça­lış­ma­lı­dır­lar. Yıl­lar­dır kay­bet­ti­ği­miz İs­lâmî ve millî onu­ru­muza; şah­si­yet ve kim­li­ği­miz kı­va­mını bul­ma­dıkça ka­vu­şa­ma­yız. Bütün ka­yıp­la­rı­mızda ol­duğu gibi bu ko­nuda da yi­ti­ği­mizi yanı ba­şı­mızda ara­ya­ca­ğız. Şah­si­yeti kı­vama ersin is­te­yen­ler, kay­bet­tiği ger­çek kim­li­ğin pe­şinde olan­lar, izzet ve onur ara­yan­lar, bun­ları ancak; Allah’ın Kitab’ında ve Ra­sû­lul­lah’ın Sün­net’inde bu­la­bi­le­cek­ler­dir.v Kendi dün­ya­mızı kur­maya ve kendi şah­si­yet ik­li­mi­mizi oluş­tur­maya mec­bu­ruz. Yal­nız­lık, ümid­siz­lik ve gur­bet dü­şün­ce­sin­den sıy­rı­lıp, tek ba­şı­mıza da kal­sak, Hak yolda yü­rüme az­mi­mizi güç­len­di­re­cek ve daima diri tu­ta­ca­ğız.

İçe­ri­sinde ya­şa­dı­ğı­mız or­tamda en büyük prob­lem şah­si­yet prob­le­mi­dir. Müs­lü­man, ken­dini inan­ma­dığı şey­lerle, İslâm düş­man­ları da ken­di­le­rini in­kâr­cı­lık­la­rını giz­le­ye­rek ifade et­mek­te­dir­ler. Yani, şah­si­yetli ol­sa­lar, bi­risi “Müs­lü­ma­nım ve İslâm is­ti­yo­rum.” deme şah­si­ye­tini gös­te­rir­ken, di­ğeri ; “Ben de İslâm’a kar­şı­yım.” di­ye­bilme dü­rüst­lü­ğünü gös­te­re­bilse; bütün tı­ka­nan yol­lar bir anda açı­la­cak­tır.

Şu bir ger­çek­tir ki; mil­le­ti­mi­zin şah­si­yet ve kim­lik kay­bı­nın ta­rihi se­bep­leri var­dır. Bunun ba­şında; ta­ri­hin­den ve millî (ki İs­lâmî ma­na­sı­na­dır) kim­li­ğin­den sis­temli bir şe­kilde uzak­laş­tı­rıl­ması gel­mek­te­dir. Ka­nunla, dip­çikle, sür­gün ve ha­pisle hatta ica­bında da­ra­ğacı ile ben­li­ğini in­kâra zor­lan­mış hangi hür ve ba­ğım­sız ülke var­dır? Kı­lığı kı­ya­feti, kut­sal­ları ve do­ku­nul­maz­ları, nasıl dü­şü­ne­ceği, ne­leri doğru ve ne­leri yan­lış kabul ede­ceği ve hatta nasıl eğ­le­ne­ceği, mev­zu­atla tes­pit olun­muş bir mil­le­tin, kim­lik aşın­ma­sına maruz kal­ması kadar tabii bir şey ola­maz.

İçki iç­me­nin, dans et­me­nin, çıp­lak­lı­ğın ve hatta 9.senfoniyi iz­le­me­nin çağ­daş­lık gös­ter­gesi ol­duğu ikinci bir ül­ke­den ha­beri olan var mı acaba?

Evet, İs­lâmî şah­si­ye­ti­miz ve millî kim­li­ği­miz, ıs­rarla ve inatla yok edil­meye ça­lı­şıldı ve ça­lı­şı­lı­yor. Ancak, eri­me­me­nin ve bit­me­me­nin ça­re­leri de var­dır:

Kul­luk sa­dece Allah’a olur. O’na kul olan­lar; kul­lara ve dün­ya­lık­lara köle ol­maz­lar. Fâni dünya ni­met­leri ye­rine, ebedî Cen­net ni­met­le­rini ter­cih eder­ler.

Bir Müs­lü­man için ön­ce­likli hedef; kul­la­rın mem­nu­ni­yeti ol­ma­yıp, Allah’ın hoş­nut­lu­ğu­dur. İlk mu­ta­ba­kat da, son mu­ta­ba­kat da O’nunla ola­cak­tır.

“Yap­tık­la­rı­mıza her­kes afe­rin desin” den yola çı­kan­lar, önce öl­çüyü ka­çı­rır­lar, daha sonra ger­çek dost­ları kay­be­der­ler. So­nunda da, kendi kim­lik­le­rini yi­ti­rir­ler. Gü­rül­tücü ço­ğun­luk hiç­bir zaman ha­ki­ka­tin öl­çüsü de­ğil­dir.

Hak­la­rı­mızı kimse bize otur­du­ğu­muz yerde, gelip tes­lim ede­cek de­ğil­dir. Hak arama ve hak alma mü­ca­de­le­sine ara ver­mek­si­zin devam edi­le­cek­tir. Gö­rü­nen ger­çek şu ki; “hak”, ken­dini sak­la­ya­rak ve inkâr ede­rek değil, sa­vu­na­rak ve sebat gös­te­re­rek ka­za­nıl­mak­ta­dır.

Dünya ve dün­ya­lık­lar, fa­ni­dir ve al­da­tı­cı­dır. Bun­lar bizim ga­ye­miz ol­ma­yıp, za­rurî va­sıta ve araç­lar­dır. Onlar için ko­şuş­tu­ra­cak de­ği­liz. Biz on­ları is­tih­dam edip, kul­la­na­ca­ğız, onlar bizi değil…

Allah (cc.) rı­za­sını gö­zet­ti­ği­miz ça­ba­la­rı­mız, asla boşa çık­ma­ya­cak­tır. Kul­lar­dan tak­dir ve övgü bek­le­ye­cek de­ği­liz. Va­deli ahi­ret üc­re­tini, peşin dün­ya­lığa ter­cih ede­riz.

Allah bize tâ ezel­den beri “Müs­lü­man­lar” adını ver­miş­tir.vi Bunu kim­se­den sak­la­ma­ya­ca­ğı­mız gibi, başka isim­ler pe­şinde de ola­ma­yız. “Ney­sek o” ol­du­ğu­muzu cümle âlem bil­me­li­dir.

Taviz ka­pısı so­nuna kadar ka­pa­lı­dır. İma­nı­mıza ve mu­kad­de­sa­tı­mıza ya­pı­lan hü­cum­ları yut­ku­na­rak ge­çiş­ti­re­me­yiz. Her sal­dır­gan biz­den icab eden ce­vabı alır. Taviz, hay­rın önünde engel ve şer için ce­sa­ret kay­na­ğı­dır.

Her­kese ve her ke­sime nasıl dav­ra­na­ca­ğı­mızı, hangi ke­li­me­lerle hitab ede­ce­ği­mizi iyi bil­me­li­yiz. Sevgi, saygı ve hoş­görü gibi ciddi ko­nu­ları su­lan­dır­ma­ma­lı­yız. Müs­lü­man kim­li­ği­mizle bizi sev­me­yen­lere ve saygı duy­ma­yan­lara, bizim de ken­di­le­rini sev­me­di­ği­mizi ve asla saygı duy­ma­dı­ğı­mızı, ra­hat­lıkla söy­le­me­li­yiz.

Ba­tıl­lar­dan ve mu­ha­lif­le­ri­miz­den medet umma veya hak te­zi­miz için on­ları şahit kılma zil­le­tine düş­me­me­li­yiz.

Bir Müs­lü­mana :“Şöyle ya­par­sam ne der­ler, böyle dav­ra­nır­sam ne söy­ler­ler?” gibi hay­si­yet ve onur kı­rıcı, evham kay­naklı dü­şün­ce­den ha­re­ket etmek ye­rine; “ALLAH (cc.) , yap­mayı dü­şün­dük­le­rim­den razı mı, değil mi?” nin mu­ha­se­be­sine göre yön be­lir­le­mek ya­kı­şır. Böyle ya­pı­lırsa, rol­ler de­ği­şe­cek ve kara kara dü­şün­mek; kim­lik­siz­lere dü­şe­cek­tir.

Müs­lü­man­lar, İs­lâmî şah­si­yet­le­rine ve ger­çek kim­lik­le­rine ka­vuş­tuk­la­rında, iz­zete yani onurlu bir ha­yata da ka­vu­şa­cak­lar­dır. Çünkü şah­si­yet; iz­zeti, izzet de; şeref, onur ve iti­barı ge­ti­re­cek­tir.

  1. Bakara, 2/31 ↩︎
  2. Ahzâb, 33/21 ↩︎
  3. Fâtır, 35/28 ↩︎
  4. Mâide, 5/54 ↩︎
  5. Münafikûn, 63/8 ↩︎
  6. Hac, 22/78 ↩︎