Dergide ara

Yazı başlıkları, yazar adları ve sayı adları içinde arar. Şapka ve büyük harf fark etmez: “adalet” yazınca “Adâlet” de bulunur.

Göz atın: Sayılar · Yazarlar · Arşiv

Şuurlu Müslüman

8. Sayı · 2007/4

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

Şuur: Bir şeyi an­lama, ta­nıma ve kav­rama gücü. Kendi var­lı­ğın­dan, ben­li­ğin­den ha­ber­dar olma.

Müs­lü­man: Allah’a tes­lim olan, O’nun emir­le­rini ye­rine ge­ti­ren, İslam di­nin­den olan Mü’min, din­dar.

Bu iki ke­li­me­nin lügat an­lam­la­rın­dan yola çı­ka­rak “Şu­urlu Müs­lü­man”ı ta­nı­ma­mız ge­re­kirse kı­saca şöyle di­ye­bi­li­riz: Ken­dini ta­nı­yan, yok­tan var ol­du­ğunu an­la­yan, var ede­nin var­lı­ğın­dan ha­ber­dar olan, mah­lû­ka­tın en şe­ref­lisi ya­ra­tıl­dı­ğını dü­şü­ne­rek em­re­dil­diği şe­kilde sa­dece Allah’a kul­luk yapan ki­şi­dir.

Yüce Allah şöyle bu­yur­mak­ta­dır “Ben in­san­ları ve cin­leri ancak bana iba­det et­sin­ler diye ya­ra­tım.”1

Peki, “Şu­urlu Müs­lü­man” nasıl ol­ma­lı­dır? Ön­ce­likle şu so­ru­la­rına cevap bul­ma­lı­yız: İnsan nasıl bir var­lık­tır? Diğer mah­lû­kat­tan farklı özel­lik­leri ne­ler­dir?

Kur’an-ı Kerim’de Cenab-ı Hak in­sa­nın nasıl bir var­lık ol­du­ğunu biz­lere şöyle haber ve­ri­yor:

“(Ey Ha­bi­bim) o vakti ha­tırla ki Rab­bin me­lek­lere ben yer­yü­zünde (hü­küm­le­rimi ye­rine ge­ti­re­cek) bir ha­life (bir insan) ya­ra­ta­ca­ğım de­mişti. Me­lek­ler de biz seni ham­dinle tes­bih ve nok­san­lık­lar­dan ten­zih et­mekte ol­du­ğu­muz halde orada fesat çı­ka­ra­cak ve kan­lar dö­ke­cek kimse mi ya­ra­ta­cak­sın? de­miş­lerdi. Allah ben sizin bil­me­di­ği­niz şey­leri bi­li­rim bu­yurdu.”2

“Allah Hz. Âdem (a.s)’a bütün isim­leri öğ­retti. Sonra eş­yayı me­lek­lere gös­te­rip, eğer sa­dık­lar­sa­nız bun­la­rın isim­le­rini bana haber verin bu­yurdu.”3

“Me­lek­ler biz seni ten­zih ede­riz, senin bize öğ­ret­ti­ğin­den başka hiç­bir il­mi­miz yok, mu­hak­kak sen her şeyi hak­kıyla bi­len­sin üstün hik­met sa­hi­bi­sin de­di­ler.”4

“Allah Hz. Âdem (a.s)’a ey Âdem eş­ya­nın isim­le­rini me­lek­lere haber ver bu­yurdu. Hz. Âdem me­lek­lere o isim­leri haber ve­rince me­lek­lere Âdem’e secde edin de­miş­tik (hür­met ola­rak) bütün me­lek­ler secde et­miş­lerdi. Ancak iblis secde et­mek­ten yüz çe­vi­rip ki­bir­lendi de kâ­fir­ler­den oldu.”5

“Ger­çek­ten ilk defa sizi (ruh­la­rı­nızı) ya­rat­tık. Sonra size şekil ver­dik.”6

“And olsun ki biz in­sanı kuru bir ça­mur­dan şe­kil­len­miş bir bal­çık­tan ya­rat­tık.”7 “Allah sizi bir ki­şi­den (Âdem’den) ya­rattı. Sonra Âdem’in ken­di­sin­den eşini (Havva’yı) ya­rattı.”8

“Ger­çek­ten in­sa­nın üze­rin­den ken­disi henüz anıl­maya değer değil iken uzun bir zaman geçti. Çünkü biz in­sanı hal­den hale ge­çi­rip de­ne­mek için onu bir takım kat­kı­larla ka­rış­tı­rıl­mış (bir dişi yu­mur­tası ile erkek sper­min­den iba­ret) bir nut­fe­den ya­rat­tık. Onu işi­ten gören dü­şü­nen bir var­lık yap­tık. Şüp­he­siz biz ona ne yap­ması ge­rek­ti­ğini gös­ter­dik. İster şük­re­dici olsun ister kâfir.”9

“Ger­çek­ten insan hırslı ve cimri ya­ra­tıl­mış­tır. Ken­di­sine fe­na­lık do­kun­du­ğunda sız­la­nır, fer­yat eder, hayır do­ku­nunca kıs­kanç­tır. Ancak namaz kı­lan­lar bunun dı­şın­da­dır.”10

“De­nizde bo­ğulma kor­ku­su­nun şid­deti size gel­diği zaman, Allah’dan başka tap­tı­ğı­nız bütün put­lar ha­tı­rı­nız­dan kay­bo­lu­yor. Yal­nız yüce Allah’a dua eder­si­niz. Fakat Allah sizi kur­ta­rıp ka­raya çı­ka­rınca da yüz çe­vi­rir­si­niz. İnsan çok nan­kör bu­lu­nu­yor.”

“Biz ema­neti (Allah’a itaat e iba­det­leri) gök­lere, arza, dağ­lara tek­lif ettik de onlar bunu yük­len­mek­ten çe­kin­di­ler. O va­zi­fe­den kork­tu­lar da onu insan yük­lendi. İnsan (bu ema­ne­tin hak­kını, şe­re­fini gö­ze­te­me­di­ğin­den) cid­den çok zalim, çok cahil bu­lu­nu­yor.”11 “Mu­hak­kak mü­min­ler zafer bul­muş­tur. Onlar na­maz­la­rını huşu içinde kı­lar­lar. Onlar boş söz­den fay­da­sıs işten yüz çe­vi­rir­ler. Onlar ze­kât­la­rını ve­rir­ler, na­mus­la­rını, ırz­la­rını ko­rur­lar ve onlar ki ema­net­le­rine ve ver­dik­leri söz­lere ri­a­yet eder­ler.”12

Bu ayet­le­rin ışı­ğında Rab­bi­min lütfu ile şu­urlu Müs­lü­man nasıl ol­ma­lı­dır hu­su­sun­daki eksik dü­şün­ce­le­rimi ak­tar­mak­tan yüce rab­bi­min af­fına sı­ğı­nı­yo­rum. Şu­urlu Müs­lü­man olmak için iç ve dış aza­la­rı­mızı Nasuh tev­be­siyle te­miz­le­ye­rek iman nu­ruyla ay­dın­la­tıp itaat aş­kıyla kul­luk yap­mak­tan geç­ti­ğini en ince te­fer­ru­a­tına kadar öğ­ren­me­li­yiz. Kay­na­ğı­mız Kur’an ve Kur’an’ı tef­sir eden pey­gam­be­ri­miz Hz. Mu­ham­med (a.s.)’ın sün­neti ol­ma­lı­dır. Bu iki kay­nak­tan is­ti­fade etme yol­la­rını bil­mi­yor­sak, bu yolda ehil olan yol alan âlim­ler­den ta­sav­vuf ehli şah­si­yet­ler­den is­ti­fade et­me­sini bil­me­li­yiz.

Şu­urlu Müs­lü­man ben bi­li­rim, ben ya­pa­rım cüm­le­le­rini asla kul­lan­maz. O bilir ki Yüce Allah’ın mü­sa­a­desi ol­ma­dan kuru bir yap­ra­ğın da­lın­dan kop­ma­sına, kı­mıl­da­ma­sına imkan yok­tur. O, Allah’a tes­lim ol­duğu için Yüce Allah ona ilim öğ­re­ti­yor, yol gös­te­ri­yor, müj­de­li­yor, kor­ku­tu­yor, ikaz edi­yor, uya­rı­yor.

Yüce Allah şöyle bu­yu­ru­yor “Hiç­bir şey hak­kında ben bunu mu­hak­kak yarın ya­pa­rım söy­leme, ancak sö­zünü Allah’ın di­le­me­sine bağ­la­ya­rak Allah izin ederse ya­pa­ca­ğım söyle.”13

“Rah­man olan Allah Kur’an’ı öğ­retti. İn­sanı ya­rattı ve ona der­dini an­la­mayı ve an­lat­mayı öğ­retti.”14

Şu­urlu Müs­lü­man Cenab-ı Hakk’ın, İblis ile in­sanı im­ti­han et­ti­ğini, in­sanı mah­lû­ka­tın en şe­ref­lisi ola­rak ya­rat­tı­ğını, bu şe­re­fin mu­ha­fa­zası için O’na hak ve ba­tılı ayı­ra­cak bir ka­bi­li­yet ve akıl ni­meti ver­di­ğini, yet­medi; ilahi kitap in­dir­di­ğini, Kur’an’ı an­la­mak ve ya­şa­mak, tef­si­rini ve tat­bi­ka­tını yap­mak için son pey­gam­ber Hz. Mu­ham­med (s.a.v.)’i elçi ola­rak gön­der­di­ğini, Kur’an’ın bo­zul­ma­ması için kendi ko­ru­ması al­tıda ol­du­ğunu bir an olsun unut­ma­ma­lı­dır. Kur’an mu­ci­ze­sine ina­nan ve ona tes­lim olan her insan, şuur ok­ya­nu­sunda kulaç at­maya baş­la­mış de­mek­tir.

Şuur de­ni­zine giren Müs­lü­man­la­rın şuur de­re­ce­leri fark­lı­dır. Şu­urlu Müs­lü­man­lar cen­nete gi­re­cek­tir. Lakin şuur de­re­ce­le­rine göre cen­net­teki ma­kam­ları farklı ola­cak­tır.

Mah­lû­ka­tın şe­ref­lisi ola­rak ya­ra­tı­lan insan bu mer­te­be­den düş­me­mek için; Allah’ın em­ret­tiği, pey­gam­be­ri­mi­zin teb­liğ et­tiği gibi ka­yıt­sız şart­sız, te­red­düt­süz, tah­kiki bir imana, Salih amele, fay­dalı bil­giye sahip ola­rak Allah’ın em­ret­tiği yolda, hiç­bir be­şeri güce boyun eğ­me­den; ma­lıyla, bil­gi­siyle son ne­fe­sine kadar öncen nef­siyle sonra diğer zalim, hain, fasık, kafir, mü­na­fık ne­fis­lerle mü­ca­dele et­me­li­dir­ler.

Şu­urlu Müs­lü­man bil­gi­sine, ma­lına, ma­ka­mına, mev­ki­ine, ame­line gü­ve­ne­rek ki­bir­len­mez. İb­li­sin düş­tüğü ce­ha­let çu­ku­runa düş­me­mek için Allah’tan yar­dım diler. Ha­taya düştü mü şey­tan gibi (hâşâ) Allah (c.c.) a yük­le­mez. Hz. Âdem (a.s.) gibi tev­beye sa­rı­la­rak Yüce Allah’tan ümi­dini asla kes­mez.

Şu­urlu Müs­lü­man nasıl ol­ma­lı­dır hu­su­sunda muh­te­rem Er­ba­kan Ho­ca­mı­zın biz­lere an­lat­tık­la­rın­dan kı­saca nak­le­de­rek ma­ka­lemi ta­mam­la­mak is­ti­yo­rum. Bir hadis-i kud­side Cenab-ı Hak bil­dir­miş­tir ki: “Ben gizli bir ha­zine idim. Bi­lin­mek murad ettim. Beni bil­sin­ler diye mah­lû­katı ya­rat­tım.”

Ya­ra­tı­lan bu kâ­i­natta ce­ma­dat var; canlı ne­bat­lar, hay­van­lar, in­san­lar var. İnsan ya­ra­tı­la­nın en mü­kem­meli, en şe­ref­li­si­dir. (eşref-i mah­lû­kat) rab­bi­miz her türlü ek­sik­ten, nok­san­dan mü­nez­zeh­tir. Son­suz kemal sa­hi­bi­dir.

Yüce Allah; in­sanı diğer mah­lû­kat­lar­dan üstün tut­ma­sı­nın te­me­linde ona ver­diği dört önemli me­zi­yet bu­lun­mak­ta­dır.

  • İnsanda doğru ile yanlışı anlama meziyeti verildiği için insana yaratılmış ilimleri bulmaya ehliyetlidir.
  • Güzel ile çirkini ayırt etme özelliğine sahip olduğu için dine meyillidir.
  • Faydalı ile zararlıyı ayırt etme kabiliyetine sahip olduğundan ekonomiye önem verir.
  • Adalet ile zulmü ayıt etme meziyetine sahip olduğu için hukuk içinde yaşamayı ister.

Bu dört me­zi­yet­ten doğan ilim, din, eko­nomi ve hukuk sis­tem­leri bir araya ge­le­rek is­tik­rarlı bir yö­ne­timi yani si­ya­seti mey­dana ge­tir­miş­ler­dir.

Şu­urlu Müs­lü­man dün­yada ve ahi­rette huzur ve sa­a­det is­ti­yorsa ki is­ti­yor; o zaman ilmi, dini, ik­ti­sadi ve hu­kuki sis­tem­leri ba­tıla değil, Hakka bağ­la­ma­lı­dır. Doğru ile yan­lı­şın, hak ile ba­tı­lın ara­sın­daki farkı an­la­ya­rak si­ya­se­tini yani yö­ne­tim şek­lini Hakka göre şe­kil­len­dir­me­li­dir. Er­ba­kan Ho­ca­mız bu fark­lı­lığı şu şe­kilde izah et­mek­te­dir.

Bir insan yağ­mur ya­ğar­ken şem­si­ye­sini alıp dı­şarı çık­ması doğru ha­re­ket­tir. Ama yağ­mur yağ­ma­dığı halde yağ­mur şem­si­ye­sini aça­rak dı­şarı çık­ması yan­lış bir ha­re­ket­tir. Do­la­yı­sıyla Türk­çe­mizde kul­la­nı­lan doğru ve yan­lış ke­li­me­leri şarta bağlı ola­rak isa­betli olan veya isa­betli ol­ma­yan şey ma­na­sın­da­dır. Hal­buki iki kere iki dört eder. Yağ­mur yağsa da dört eder, güneş açsa da dört eder. Bin yıl önce de dört eder, bin yıl sonra da dört ede­cek­tir. İşte şarta bağlı ol­mak­sı­zın mut­lak ola­rak her şart al­tında doğru olan şeye Hak denir. Bunu ter­sine ola­rak bir insan iki kere iki üç eder derse yağ­mur yağsa da yan­lış­tır, güneş açsa da yan­lış­tır. Bir hafta önce söy­lense de yan­lış­tır, bin yıl sonra veya önce söy­lense yine yan­lış­tır. Her şart al­tında yan­lış olan şeye ise batıl denir. Demek ki doğru ve yan­lış şarta bağlı ol­duğu halde Hak ve Batıl hiç­bir şarta bağlı de­ğil­dir. Za­ru­ret olsa dahi Batıl Hak, Hak da batıl ola­maz.15

Şu­urlu Müs­lü­man tef­ri­kaya düş­me­den Hakkı Hak, Ba­tılı batıl bi­le­rek kul­luk yapan in­san­dır. Yö­ne­ti­len değil yö­ne­ten­dir. Zul­me­den değil, zulmü en­gel­le­yen­dir. Mu­si­bet­lere sa­bırla göğüs ge­re­rek, haklı olan her türlü ted­biri ala­rak, Yüce Allah’a te­vek­kül ede­rek, ne­ti­ceye razı olan­dır.

  1. Zariyat, 51/56 ↩︎
  2. Bakara, 2/30 ↩︎
  3. Bakara, 2/31 ↩︎
  4. Bakara, 2/32 ↩︎
  5. Bakara, 2/33-34 ↩︎
  6. Araf, 7/11 ↩︎
  7. Hicr, 15/26 ↩︎
  8. Zümer, 39/6 ↩︎
  9. İnsan, 76/1-3 ↩︎
  10. Mearic, 70/19-22 ↩︎
  11. Ahzab, 33/72 ↩︎
  12. Müminûn, 23/1-8 ↩︎
  13. Kehf, 18/23-24 ↩︎
  14. Rahman, 55/1-4 ↩︎
  15. Geniş bilgi için bkz: Gizli Dünya Devleti ↩︎